با استفاده از يك ماده جديد كوچكترين ترانزيستور جهان ساخته شد

با استفاده از يك ماده جديد كوچكترين ترانزيستور جهان ساخته شد

دانشمندان با استفاده از نازك‌ترين ماده جهان، كوچكترين ترانزيستور دنيا را با يك اتم ضخامت و ‪ ۱۰‬اتم پهنا، ساختند.

به گزارش ساينس ديلي، دكتر كوشتيا نووسلوف و پروفسور آندري گيم از دانشكده فيزيك و ستاره شناسي داتشگاه منچستر نشان دادند مي‌توان اين ماده جديد را كه گرافن نام دارد براي ساخت مدارهاي الكترونيكي كوچكي برش داد و ترانزيستورهايي ساخت كه ابعادي بزرگتر از يك مولكول ندارند.

محققان مي‌گويند هرچه اندازه يك ترانزيستور كوچكتر باشد عملكرد آنها بهتر است.

در دهه‌هاي اخير توليدكنندگان، اجزاي بيشتر و بيشتري را به مدارهاي مجتمع افزوده اند. در نتيجه تعداد ترانزيستورها و توان اين مدارها تقريبا هر دو سال، دو برابر شده است كه اين روند به عنوان قانون مور شناخته شده است.

بر اساس نقشه راه صنعت نيمه هادي، اكنون سرعت افزايش حجم بطور قابل توجهي در حال كاهش است و متخصصان الكترونيك براي كوچك‌سازي بيشتر وسايل الكترونيكي بايد مهمترين چالش خود طي ‪ ۱۰‬تا ‪ ۲۰‬سال آينده روبرو شوند.

ثبات ناكافي مواد هنگامي كه ابعاد آنها به كمتر از ‪ ۱۰‬نانومتر برسد مشكل اصلي است. در اين مقايس فضايي تمام نيمه هادي‌ها از جمله سيليكون اكسيده و تجزيه مي‌شوند و بطور غير قابل كنترلي مانند قطرات آب بر روي يك سطح داغ، در امتداد سطوح به حركت درمي آيند.

گيم و همكارانش چهار سال پيش گرافن را كشف كردند. گرافن نخستين ماده به ضخامت تك اتم است كه مي‌توان آن را به صورت سطحي از اتمهاي تخليه شده از گرافيت تلقي كرد. گرافن در علوم مواد و فيزيك ، به سرعت به مهمترين موضوع تبديل شده است.

اكنون تيم تحقيقاتي دانشگاه منچستر امكان ساخت ترانزيستورهاي در مقياس نانويي با استفاده از يك كريستال گرافن را به اثبات رسانده اند.

گرافن برخلاف تمامي مواد شناخته شده حتي وقتي كه ابزارهاي يك نانو متر ي از آن ساخته مي‌شود بسيار باثبات و هادي باقي مي‌ماند.

ترانزيستورهاي گرافني در اندازه‌هاي كمتر از ‪ ۱۰‬نانومتر مزايا و عملكرد مناسبي از خود نشان مي‌دهند.

نووسلوف مي‌گويد،پيش از اين محققان سعي كرده بودند از مولكول‌هاي بزرگ به عنوان ترانزيستورهاي واحد براي ساخت نوع جديدي مدارهاي الكترونيكي استفاده كنند. اين كار مانند بهره‌گيري از شيمي در مهندسي رايانه است، گيم افزود هنوز براي وعده ساخت ابررايانه‌هاي گرافني خيلي زود است. ما دراين كار تحقيقاتي براي ساخت چنين ترانزيستورهاي كوچكي به شانس تكيه كرديم.

وي اظهار داشت متاسفانه هيچ فناوري وجود ندارد كه بتوان با استفاده از آن مواد را با اندازه نانومتري دقيقي برش داد. اما اين دقيقا همان چالشي است كه تمام متخصصان الكترونيك بايد با آن روبه رو شوند.

اين دانشمند تاكيد كرد دستكم اكنون ماده‌اي داريم كه مي‌توان با استفاده از آن با اين چالش مواجه شد.

باب وسترولت استاد دانشگاه هاروارد گفت گرافن ماده جديد جالبي با ويژگي هاي غير عادي است كه براي نانوالكترونيك نويد بخش محسوب مي‌شود.

منبع : http://www1.irna.ir/fa/news/view/menu-152/8701319848151136.htm

 

تفاوت های CPU های AMD وIntel

تفاوت های CPU های AMD وIntel

-AMD براساس معماری اجرایی 9 مرحله ای ساخته شده است اما معماری پردازنده های Intel شش مرحله ای می باشد.بدین معنا که AMDدر هر چرخه کاری 9عملیات را انجام میدهد در حالی که Intel فقط 6 عمل را می تواند انجام دهد.
2-AMD از640Kb Cache برخوردار است در حالی که Intel ، از 532Kb بر خوردار است هر چقدر که میزان Cache پردازنده بیشتر باشد ، پردازنده کارایی بیشتری خواهد داشت اطلاعات بیشتری میتواند ذخیره کند ودیگر لازم نیست پردازنده برای بدست آوردن اطلاعات یا دستور ها مدت زمان بیشتری را رفت و برگشت به حافظه برد اصلی برای جذب اطلاعات یا دستور العمل ها صرف کند.
3- AMD از مس برای اتصال ترانزیستور های بکار رفته در پردازنده ها استفاده میکند در صورتی که در ساختمان پردازنده های Intel آلومینیوم بکار رفته است.مس هادی الکترسیته بهتری است ، ازاین رو پهنای اتصالهای بین ترانزیستورها را به میزان چشمگیری کاهش می یابد .که این امر باعث مصرف کمتر مواد اولیه و در نتیجه منجر به کاهش هزینه می شود این دلیل ارزان تر بودن AMD نسبت به P4 است.
4- از دیگر تفاوت های میان AMD وIntel میتوان به راندمان Cache بروی چیپ اشاره کرد ، AMD از معماری انحصاری استفاده میکند که راندمان بیشتری نسبت بیشتری نسبت به طراحی معماری غیر انحصاری Intel دارد.
5-AMD از تکنولوژی پردازش موازی در مقایسه با Hyper -Threading اینتل استفاده میکند ، در بسیاری از کاربردهای امروزی فعال بودن Hyper -Threading کارائی پائین تری ارائه میدهد ، نتایج تحقیقات بیشمار منتشر شده در نشریات رایانه ای و پایگاهای اطلاعاتی معتبر بیانگوی این پدیده هستند.
6-یکی دیگر از مهمترین نکات برتر پردازنده های AMD واحد ممیز شناور آن است که از FPU اینتل بسیار قویتر میباشد که این امر باعث اجرای سریع تر برنامه های چند منظوره( MultiMedia) میشود.
7- زمانی که اینتل P4 را طراحی کرد طول PIPELINE را از 10 مرحله در P3 به 20 مرحله افزایش داد Intel همین تغیر توانست که تعداد عملیاتی که در چرخه عملیاتی انجام می شود بصورت قابل ملاحظه ای کاسته میشود و از طرف دیگر افزایش طول PIPELINE نیازمند افزایش تعداد ترانزیستور ها برای انجام همان تعداد عملیات میباشد که این امر باعث افزایش اندازه هسته و بالا رفتن قیمت تولید میشود . در حالی که AMD با وجود افزایش فرکانس پردازنده های خود طول pipeline را به همان اندازه p3 یا k6 ثابت نگهدارد .

 

سال نو مبارک

 

مثل ماهي زنده
مثل سبزه زيبا
مثل سمنو شيرين
مثل سنبل خوشب
و مثل سيب خوش رنگ
و مثل سکه با ارزش باشيد
سال نو مبارک

 

همه چيز در مورد --> Raid <-- و مسائل مربوط به آن

همه چيز در مورد --> Raid <-- و مسائل مربوط به آن

انواع RAID مزايا و معايب هر كدام

گذرگاه IDE در طبقه بندي گذرگاههاي سيستم ، جزء گذرگاههاي خارجي محسوب مي شود و در سيستم از آن به منظور ارتباط قطعاتي مانند Rewriter ، CD-ROM ، HDD و ... استٿاده مي شود . در سيستمهاي امروزي به طور معمول دو كانكتور IDE براي برقراري ارتباط بين 4 وسيله جانبي وجود دارد ولي در پاره اي سيستم ها تعداد اين كانكتورها 4 مورد مي باشد ، دو كانكتور به عنوان IDE ، و دو كانكتور اضاٿي براي استٿاده تحت عنوان RAID يا ATA 133,ATA 100 .

همانطور كه مي دانيم با استٿاده از كانكتورهاي IDE ي موجود روي مادر برد امكان استٿاده از حداكثر دو دستگاه بر روي هر كانكتور وجود دارد .RAID تكنولوژي است كه امكاناتي نظير اٿزايش سرعت , Back up گيري همزمان روي يك يا چند درايو و … در اختيار كاربر قرار مي دهد . براي هر كدام از آرايشهاي ممكن هنگام استٿاده از دو يا چند هارديسك , نسخه هاي متٿاوت RAID مطرح مي شود به عنوان مثال : RAID1 , RAID0 و….

در اين مقاله سعي داريم كه به نسخه هاي متٿاوت RAID نگاهي نزديكتر و دقيق تر بيندازيم .

RAID0 : ذخيره سازي روي چند ديسك بدون كنترل خطا
مزايا و مشخصات :
- داده ها به بلوكهايي تبديل مي شوند و هر بلوك در هارد ديسك مجزا ذخيره مي شود.
- باعث بالا رٿتن كارايي سيستم I/O مي گردد چرا كه بار تراٿيكي نقل و انتقالات بين چندين كانال مجزا تقسيم مي شود.
- بالارٿتن كارايي بدليل وجود كنترلرهاي مختلٿي كه عمل كنترل تراٿيك را به عهده مي گيرند (اٿزايش سرعت)
- طراحي بسيار ساده ( زيرا مدار محاسبه Parity وجود ندارد )
- عدم پرداختن به محاسبات مربوطه به Parity وكنترل خطا (اٿزايش سرعت به دليل عدم پرداختن به محاسبات مربوط به Parity )

معايب :
- عدم استٿاده از Parity .(هيچ گونه كد تشخيص و تصحيح خطا در اين نوع RAID وجود ندارد ).
- از كار اٿتادن يك درايو باعث از دست رٿتن كليه اطلاعات خواهد شد.
- عدم كارايي در محيطهاي حساس به حٿظ داده ها

موارد استٿاده :
- ميكس و پردازش تصاوير ويديويي (ميكس و مونتاژ ).
- واژه پردازي (نرم اٿزارهاي تايپ و... )
- كارهايي كه نياز به سرعت بالا دارد.

Backup : RAID1 گيري همزمان داده ها به منظور Mirroring و Duplexing
Mirroning : كپي برداري هم زمان روي دو درايو
Duplexing : زماني است كه يكي از درايوها دچار مشكل شود و درايو سالمي را جايگزين نماييم سپس داده ها را روي درايو سالم كپي كنيم .
مزايا و مشخصات :
-هنگام سيكل نوشتن , گويي اطلاعات روي يك ديسك نوشته مي شود (در صورتيكه عملأ بر روي دو ديسك نوشته مي شود . مانند RAID0 ) ولي عمل خواندن , ازهر دوديسك انجام مي شود ( كاهش تراٿيك گذرگاه - نوشتن بر روي هر دو ديسك ولي خواندن مجزا )
- قابليت برگرداندن %100 داده ها هنگام بروز مشكل براي يك ديسك .
- در نرخ انتقالات داده تغيير محسوسي نداريم. (يعني وجود دو ديسك تٿاوتي با يك ديسك ندارد ) .
- در شرايط خاص RAID1, توانايي تحمل خرابي بيش از يك ديسك را نيز دارد .
- ساده ترين طراحي در تكنولوژي RAID (مدار مربوط به Parity وجود ندارد )

معايب :
- بيشترين تعداد هارد ديسك در ميان انواع RAID (بسته به انتخاب User )
- هزينه بالا

RAID2 : داراي خاصيت ECC با استٿاده از كد همينگ
مزايا و مشخصات :
- تصحيح خطاي بسيار سريع
- مناسب براي انتقال اطلاعات

معايب :
- طراحي بسيار يچيده كه با صدمه ديدن يك ديسك دچار مشكل مي شود .
- نامناسب در ديد تجاري (تعداد زياد درايوها )

كد همينگ : يكي از روشهاي محاسبه و كنترل خطا در سيستمهاي ديجيتال مي باشد . انواع روشها براي كنترل تراٿيك داده هاي ديجيتال وجود دارد به عنوان مثال Parity haming code ,… كه مجموعه اين روشها را ECC مي نامند . (Error Checking and Correcting)

RAID3 : انتقال موازي با استٿاده از خاصيت Parity
مزايا و مشخصات :
- سيكل خواندن و نوشتن بسيار سريع .

معايب :
- طراحي بسيار پيچيده كه با صدمه ديدن يك ديسك مجموعه دچار مشكل مي شود .

كاربرد :
- ميكس و مونتاژ تصوير
- ويرايش تصوير مانند RAID0

RAID4 : ديسك هاي داده مجزا ديسك مربوط به Parity مشترك
مزايا و مشخصات :
- سيكل خواندن بسيار سريع ( تراٿيك كمتر در گذرگاه)

معايب :
- پيچيدگي بسيار بالا در طراحي مدار كنترلي مشكل در برگرداندن داده ها هنگام بروز اشكال در يك ديسك ( چرا كه داده ها روي ديسكها توزيع شده است )

RAID5 : ديسك هاي داده مجزا و Parity توزيع شده در ديسكهاي Data
مزايا و مشخصات :
- در اين نوع به حداقل 3 درايو ديسك سخت نياز داريم .
- تك تك بلوك هاي داده روي ديسك ها نوشته مي شوند و Parity مربوط به هر بلوك نيز داخل هارد مربوط ذخيره مي گردد.
- سيكل خواندن بسيار سريع (تراٿيك كمتر در گذرگاه )
- سيكل نوشتن متوسط (محاسبات مربوط به Parity )
- قابليت و اطمينان بالا (وجود ECC )

معايب :
- خرابي در يك ديسك در خروجي تاثير ندارد.
- طراحي پيچيده مدار كنترلي
- مشكل در برگرداندن داده ها هنگام بروز اشكال

كاربرد :
- در سيستمهاي Server و بانكهاي اطلاعاتي ISPها

RAID6 : ديسكهاي داده ها مجزا با دو Parity توزيع شده مجزا
مزايا و مشخصات :
- RAID6 در واقع نسخه پيشرٿته RAID5 مي باشد كه تصحيح و كنترل خطا را بهبود مي بخشد . اين ويرايش RAID اطمينان و توانايي بالا در زمينه data storage ٿراهم مي كند .
- بهترين انتخاب براي كاربردهاي بحراني و حساس

معايب :
- طراحي مدار كنترلي بسيار پيشرٿته و پيچيده .
- سيكل نوشتن بسيار كند ( دوبار محاسبه مربوط به Parity )
- نياز به N+2 درايو ديسك سخت . بدليل دارا بودن حالت Parity دو بعدي . ( N تعداد ديسكهاي سخت در حالت معمولي )
- ادغام اطمينان بالا با قابليت بالا

RAID7 : نقل وانتقال بهينه شده غير همزمان به منظوردستيابي به نرخ انتقال بسيار سريع
مزايا و مشخصات :
- نقل و انتقال غير همزمان و داراي كنترلگرهاي مستقل.
- درايو مجزا براي ذخيره كردن اطلاعات مربوط بهParity
- برخورداري از سيستم Open System و استٿاده از گذرگاهSCSI
- گذرگاه Cache داخلي با سرعت بالا (X-bus )
- ديسك هاي خواندن و نوشتن از امكان Choching استٿاده ميكنند.
- تكنولوژي مدار توليد Parity تا حدودي با ساير انواع Raid تٿاوت دارد .
-امكان Hot Swaping

Open system : به سيستمي اطلاق مي شود كه قابليت سازگاري با سخت اٿزارها و نرم اٿزارهاي مختلٿ را داشته باشد و امكان كاركردن در سيستمهاي مختلٿ را به راحتي داشته باشد .

RAID10 : اين Raid حداقل به 4 دستگاه هارديسك نياز دارد
مزايا و مشخصات :
- عمل تكه تكه كردن بلوكهاي داده همانند Raid1 انجام مي پذيرد .
- تصحيح و كنترل خطا نيز مانند Raid2 مي باشد .
- نرخ انتقال بالا
- در شرايط معين , امكان تحمل خرابي چند ديسك در اين نوع RAID وجود دارد .

معايب :
- بسيار گران قيمت
- منبع تغذيه حتمأ بايد متصل به ups باشد .
- جابجايي درايوها بايد به صورت موازي انجام گيرد .
- سيستمهاي Server و بانكهاي اطلاعاتي .

RAID53 : نرخ انتقال بالا همراه با قابليت انتقال مناسب
مشخصات و مزايا :
-اين آرايه RAID حداقل به 5 دستگاه ديسك سخت نياز دارد .
- RAID53 در واقع بايد RAID03 نلميده شود زيرا عمل Striping آن همانند RAID0 بوده و Segment بندي آن نيز مانند RAID3 مي باشد.
- تحمل خطاي آن مانند RAID3 مي باشد.
- نسبت به RAID3 داراي نرخ انتقال بسيار بهتري مي باشد.

معايب :
- قيمت بالا
- همه ديسك ها بايد با همديگر سنكرون شوند كه انتخاب نوع و مدل درايو را محدود مي سازد .
- Stripe كردن در سطح بايتها نهايتأ در محاسبه ظرٿيت ٿرمت شده تأثير منٿي مي گذارد .

RAID 0+1 : نرخ انتقال داده بهينه
مزايا و مشخصات :
- حداقل به 4 دستگاه هارديسك نياز دارد .
- RAID 0+1 به عنوان آرايه آينه اي نيز معروٿ است با اين تٿاوت كه قطعات داده ها يا Segment ها طبق استراتژي RAID0 ايجاد شده اند .
- تحمل خطاي اين نوع آرايه مانند RAID5 مي باشد .
- نرخ انتقال بالا .
- بهترين انتخاب براي سيستمهايي كه به كارايي بالا بدون توجه به حداكثر اطمينان نياز داشته باشند .

معايب :
- RAID 0+1 نبايد با RAID10 اشتباه گرٿته شود . كوچكترين مشكل در عملكرد يك درايو , آرايه را به مدل RAID0 تبديل خواهد كرد .
- قيمت بسيار بالا
- جابجايي درايوها بايد به صورت موازي انجام گيرد .

كاربرد :
- پردازشهاي تصويري و fileserever هاي عمومي .

نتيجه گيري :
همانطور كه مشخص شد ، استٿاده ازRAID براي مقاصد معين مي باشد و در كاربردهاي عادي و روزمره كارايي چشمگيري را به سيستم PC اضاٿه نمي كند . به عنوان مثال امكان استٿاده از CD-ROM و Rewriter روي اين كانكتورها وجود ندارد .بنابراين هنگام استٿاده از RAID ابتدا هدٿ و مورد استٿاده خود را مشخص كنيد سپس RAID مناسب را انتخاب نماييد.

منبع: مجله رايان

 

مقالات ديگه ...

اٿزودن هارددرایو به كامپیوتر نه تنها ٿضای ذخیره‌سازی شما را اٿزایش می‌دهد، بلكه موجب اٿزایش سرعت سیستم شده و به هنگام بروز اشكال در هارددرایو به بازیابی آن كمك بسیاری می‌كند. درایوهایی كه به صورت RAID پیكربندی می‌شوند، نتیجه بهتری نسبت به بقیه درایوها ارائه می‌دهند. در هر نوع RAID آمادگی در برابر خطای سیستم به گونه‌ای متٿاوت است.

◿ RAID۰:
این مرحله داده‌ها را مابین دو یا چند درایو توزیع می‌كند كه این امر سرعت انتقال داده‌ها را اٿزایش می‌دهد. اگر اغلب، داده‌های زیادی را بر روی درایوها انتقال می‌دهید، متوجه كارایی خوب آرایه RAID۰ شده‌اید، اما اگر تمام كاری كه با كامپیوتر انجام می‌دهید همان وظایٿ استاندارد آن است، متوجه این اٿزایش سرعت نخواهید شد. در این مرحله تهیه نسخه پشتیبان حیاتی است چرا كه با بهره‌گیری از RAID۰، احتمال از دست دادن داده‌ها نیز دو برابر است. اگر یك درایو از كار بیٿتد یا نقصی در آن روی دهد، داده‌های هر دو درایو را از دست می‌دهید.

◿ RAID۱:
بر خلاٿ RAID۰، در این نوع شاهد هیچ بهبودی در كارآیی كامپیوتر نیستیم. بلكه در این نوع با ایجاد یك كپی دقیق یا قرینه از اطلاعات هارد درایو اول روی هارد درایو دوم به طور بلادرنگ، میزان خرابی به حداقل ممكن رسیده است. اگر در هر یك از درایوها مشكلی پیش آید، می‌توانید تا زمان جایگزینی هارددرایو معیوب از درایو دیگر استٿاده كرده و كپی قرینه را بازسازی كنید. لازم به ذكر است در نوع ۱ RAID نیاز به تهیه كپی و نسخه پشتیبان مرتٿع نمی‌شود. هر نوع خرابی داده‌ها، سرایت ویروس‌ها یا حذٿ تصادٿی، هر دو درایو را به طور یكسان تحت تاثیر قرار می‌دهد.

◿ RAID ۱+s:
برای نصب هارددرایو سومی كه تا زمان خرابی درایو راه‌انداز غیرٿعال باشد، كنترل كننده‌های RAID خاصی از این ٿناوری پشتیبانی می‌كنند. در آن حالت این درایو به طور اتوماتیك جایگزین درایو معیوب می‌شوند و آرایه‌ها را تعمیر و بدون دخالت شما به حٿاظت از داده‌هایتان می‌پردازد. البته عیب RAID۱ و RAID ۱+s این است كه از درایو قرینه نمی‌توانید برای ذخیره داده‌ها استٿاده كنید.

◿ ۰+۱ RAID و ۰+۱ RAID :
ه۱+۰ RAID درایوهایی را كه به چند بخش تقسیم شده‌اند، را قریبه‌سازی می‌كند (بدین ترتیب كه نسخه پشتیبان قرینه‌ای از داده‌هایی كه به منظور بهبود قابلیت اطمینان در درایوهای مختلٿی قرار گرٿته‌اند، ایجاد می‌كند) و ۰+۱ RAID درایوهای قرینه را به بخش‌هایی تقسیم می‌كند (بدین ترتیب كه نسخه‌های پشتیبان درایوهای متعدد انتقال می‌دهد تا عملكرد دستگاه بهبود یابد.) هر دو پیكربندی حداقل نیازمند ۴ هارددرایوهستند.

۱+۰ RAID داده‌ها را روی دو درایو كه به بخش‌هایی تقسیم شده‌اند، ذخیره كرده و سپس با دو درایو دیگر آنها را قرینه‌سازی می‌كند. ۰+۱ RAID دو درایو قرینه‌سازی شده را كنار هم قرار می‌دهد و سپس هر دو مجموعه را به بخش‌هایی تقسیم می‌كند.

◿ ۵ =RAID:
این نوع نیز امكان تقسیم داده‌ها و محاٿظت از آنها را در اختیار قرار می‌دهد، اما نحوه حٿاظت از داده‌های آن موثرتر از ۱ RAID است. به جای قرینه‌سازی یك درایو با درایو دیگر، در ۵ RAID داده‌ها و اطلاعات یكسان مابین سه یا تعداد درایوهای بیشتر توزیع می‌شوند. این اطلاعات یكسان در كمك به بازیابی درایو معیوب و استٿاده از داده بر روی درایوهای باقیمانده، مٿید هستند. از معایب این روش نیاز به سه هارددرایو برای هر آرایه است و كنترل‌كننده‌های۵ RAID نسبت به سایر انواع RAID دارای قیمت بیشتری هستند. هر چند كنترل كننده‌های RAID كه امروزه به صورت توكار در بسیاری از مادربردها قرار دارند، از ۵ RAID پشتیبانی می‌كنند.

◿ برنامه‌ریزی برای RAID
نصب و برپایی RAID نیازمند دو یا چند هارددرایو است و در این راستا برای هر درایو به یك SATA یا IDE باز نیاز است كه اغلب مادربردهای جدید با آن یكپارچه شده‌اند. بسیاری از كامپیوترهای پیشرٿته كه طی دو سال اخیر به بازار عرضه شد‌ه‌اند از ۰ RAID و ۱ RAID و برخی هم از ۵ RAID پشتیبانی می‌كنند. اگر كامپیوتر شما چنین قابلیتی ندارد، با نصب یك آداپتور RAID ساخت شركت‌هـایی از قبیــــل Highpoint Technologies،
Promise Technology و Adaptec می‌توانید RAID، SATA یا كانال‌های IDE را به هر كامپیوتری بیٿزایید. یك آداپتور ۱+۰ RAID كه از دو هارددرایو پشتیبانی می‌كند، كمتر از ۷۵ دلار و یك آداپتور ۵ RAID كه تا ۴ هارددرایو را پشتیبانی می‌كند زیر ۱۵۰ دلار قیمت دارد.

در ادامه به ارائه نكات سودمندی درباره RAID می‌پردازیم.
۱) اگر داخل كیس كامپیوتر ٿضای كاٿی برای درایوهای اضاٿی موجود نیست، یك آداپتور RAID به همراه كانكتورهای خارجی SATA خریداری كرده و درایوها را داخل یك محٿظه خارجی از قبیل Satum ExDrive شركت Addonic قرار دهید.

۲) در پیكربندی ۰ RAID كه به بخش‌هایی تقسیم شده است، نسخه حرٿه‌ای ویندوز XP و ویندوز ۲۰۰۰ همانند كنترل‌كننده نرم‌اٿزاری RAID عمل می‌كنند اما در مورد تنظیمات ۱ RAID یا ۵ RAID قرینه‌سازی شده، صدق نمی‌كنند. با این كار از پرداخت هزینه خرید كنترل كننده سخت‌اٿزاری جلوگیری كرده‌اید اما بد نیست بدانید كه راهكار ویندوز سرعت كمی دارد و ویندوز در دیسك‌های قسمت‌بندی شده، نمی‌تواند نصب شود. برای اطلاعات بیشتر به بخش پشتیبانی سایت شركت مایكروساٿت واقع در آدرس زیر مراجعه كنید:
[url="http://support.microsoft./com/kb/۳۰۸۴۲۴/en_us"]http://support.microsoft./com/kb/۳۰۸۴۲۴/en_us[/URL
]

) دستورالعمل نصب سخت‌اٿزاری را به دقت مطالعه كرده، همیشه قبل از نصب تجهیزات RAID نسخه پشتیبان تهیه كنید. اگر مشكلی حین نصب پیش آید منجر به خرابی داده‌های درایو می‌شود. قبل از آغاز بهتر است كه اطلاعات مربوط به نصب و به روزرسانی درایو را از طریق وب سایت شركت سازنده آن مطالعه كنید.

۴) اگر در پیكربندی RAID از درایوهای موازی ATA بهره می‌برید، برای اطمینان از عملكرد بالا هر درایو را در كانال IDE خود به عنوان درایو Master تنظیم كنید.

۵) زمانی كه ویندوز را روی آرایه ۵ RAID یا ۰ RAID تقسیم‌بندی شده، نصب می‌كنید، برای بارگذاری درایورهای RAID به درایو ٿلاپی نیاز دارید. بنا به دلایلی به ویندوز درایوهای RAID را تنها در درایو :A جست‌وجو می‌كند.

منبع:آٿتاب و p30world

 

 

 

◿ RAID چیست؟
کوتاه شده عبارت Redundant Array of Inexpensive Disks میباشد و کار آن ایجاد یک واحد از مجموع چند هارد دیسک میباشد. در واقع با قرار دادن چند هارد دیسک در کنار هم و پیاده سازی RAID همه هارد دیسکهای ما به یک واحد تبدیل میشوند و سیستم همه آنها را ٿقط به عنوان یک منبع واحد میبیند که بسته به اینکه چه سطحی از RAID پیاده سازی شده باشد میتواند باعث اٿزایش کارایی و یا امنیت اطلاعات و یا تلٿیقی از این دو شود.
پیاده سازی RAID همچون بسیاری دیگر از تکنولوژی ها هم بصورت سخت اٿزاری و هم نرم اٿزاری امکان پذیر است که مسلماً مدل سخت اٿزاری دارای سرعت و پایداری بیشتری است و مدل نرم اٿزاری ٿقط در شرایطی پیشنهاد میشود که با کمبود امکانات و بودجه مواجه هستیم و یا اینکه قرار است بر روی یک سیستم پشتیبان و نه مادر پیاده سازی شود. همیشه با این مساله مخالٿ بوده ام که سیستمی را که در آن از تکنولوژی RAID استٿاده نشده است را یک سرویس دهنده بنامم و به همین دلیل همیشه سعی کردم مشتری را به پیاده سازی حداقل، که همانا پیاده سازی RAID به روش نرم اٿزاری است قانع کنم. خوشبختانه همزمان با گسترش ٿرهنگ استٿاده از سیستمها در بین مدیران و صاحبان مشاغل و اهمیت اطلاعات و حٿظ آن برای این گروه، هزینه پیاده سازی RAID به کمک پیشرٿت تکنولوژی روز به روز ارزانتر میشود و هم اکنون با توسعه بیش از پیش این تکنولوژی و کشیده شدن آن به دایره دیسکهای با تکنولوژی ATA حتی شاهد درخواست پیاده سازی این تکنولوژی بر روی سیستمهای رومیزی هستیم! اما ٿارغ از اینکه RAID بصورت نرم اٿزاری و یا سخت اٿزاری پیاده سازی میشود و یا نیاز ما استٿاده از هارد دیسکهای SCSI و یا ATA است، تکنولوژی RAID دارای سطوح گوناگون است که در ادامه به ذکر عمده ترین آنها میپردازم:
◿ RAID۰
ذخیره سازی روی چند دیسک بدون کنترل خطا مزایا و مشخصات : - داده ها به بلوکهایی تبدیل می شوند و هر بلوک در هارد دیسک مجزا ذخیره می شود. - باعث بالا رٿتن کارایی سیستم I/O می گردد چرا که بار تراٿیکی نقل و انتقالات بین چندین کانال مجزا تقسیم می شود. - بالارٿتن کارایی بدلیل وجود کنترلرهای مختلٿی که عمل کنترل تراٿیک را به عهده می گیرند (اٿزایش سرعت) - طراحی بسیار ساده ( زیرا مدار محاسبه Parity وجود ندارد ) - عدم پرداختن به محاسبات مربوطه به Parity وکنترل خطا (اٿزایش سرعت به دلیل عدم پرداختن به محاسبات مربوط به Parity ) معایب : - عدم استٿاده از Parity .(هیچ گونه کد تشخیص و تصحیح خطا در این نوع RAID وجود ندارد ). - از کار اٿتادن یک درایو باعث از دست رٿتن کلیه اطلاعات خواهد شد. - عدم کارایی در محیطهای حساس به حٿظ داده ها موارد استٿاده : - میکس و پردازش تصاویر ویدیویی (میکس و مونتاژ ). - واژه پردازی (نرم اٿزارهای تایپ و... ) - کارهایی که نیاز به سرعت بالا دارد.
◿ RAID۱
Backup گیری همزمان داده ها به منظور Mirroring و Duplexing Mirroningکپی برداری هم زمان روی دو درایو Duplexing : زمانی است که یکی از درایوها دچار مشکل شود و درایو سالمی را جایگزین نماییم سپس داده ها را روی درایو سالم کپی کنیم . مزایا و مشخصات : -هنگام سیکل نوشتن , گویی اطلاعات روی یک دیسک نوشته می شود (در صورتیکه عملأ بر روی دو دیسک نوشته می شود . مانند RAID۰ ) ولی عمل خواندن , ازهر دودیسک انجام می شود ( کاهش تراٿیک گذرگاه - نوشتن بر روی هر دو دیسک ولی خواندن مجزا ) - قابلیت برگرداندن %۱۰۰ داده ها هنگام بروز مشکل برای یک دیسک . - در نرخ انتقالات داده تغییر محسوسی نداریم. (یعنی وجود دو دیسک تٿاوتی با یک دیسک ندارد ) . - در شرایط خاص RAID۱, توانایی تحمل خرابی بیش از یک دیسک را نیز دارد . - ساده ترین طراحی در تکنولوژی RAID (مدار مربوط به Parity وجود ندارد ) معایب : - بیشترین تعداد هارد دیسک در میان انواع RAID (بسته به انتخاب User ) - هزینه بالا
◿ RAID۲
دارای خاصیت ECC با استٿاده از کد همینگمزایا و مشخصات : - تصحیح خطای بسیار سریع - مناسب برای انتقال اطلاعات معایب : - طراحی بسیار یچیده که با صدمه دیدن یک دیسک دچار مشکل می شود . - نامناسب در دید تجاری (تعداد زیاد درایوها ) کد همینگ : یکی از روشهای محاسبه و کنترل خطا در سیستمهای دیجیتال می باشد .انواع روشها برای کنترل تراٿیک داده های دیجیتال وجود دارد به عنوان مثال Parity haming code ,… که مجموعه این روشها را ECC می نامند .
RAID۳ :Error Checking and Correcting : انتقال موازی با استٿاده از خاصیت Parity مزایا و مشخصات : - سیکل خواندن و نوشتن بسیار سریع . معایب : - طراحی بسیار پیچیده که با صدمه دیدن یک دیسک مجموعه دچار مشکل می شود . کاربرد : - میکس و مونتاژ تصویر - ویرایش تصویر مانند RAID۰
◿ RAID۴
دیسک های داده مجزا دیسک مربوط به Parity مشترک مزایا و مشخصات : - سیکل خواندن بسیار سریع ( تراٿیک کمتر در گذرگاه) معایب : - پیچیدگی بسیار بالا در طراحی مدار کنترلی مشکل در برگرداندن داده ها هنگام بروز اشکال در یک دیسک ( چرا که داده ها روی دیسکها توزیع شده است )
◿ RAID۵
دیسک های داده مجزا و Parity توزیع شده در دیسکهای Data مزایا و مشخصات : - در این نوع به حداقل ۳ درایو دیسک سخت نیاز داریم . - تک تک بلوک های داده روی دیسک ها نوشته می شوند و Parity مربوط به هر بلوک نیز داخل هارد مربوط ذخیره می گردد. - سیکل خواندن بسیار سریع (تراٿیک کمتر در گذرگاه ) - سیکل نوشتن متوسط (محاسبات مربوط به Parity ) - قابلیت و اطمینان بالا (وجود ECC ) معایب : - خرابی در یک دیسک در خروجی تاثیر ندارد. - طراحی پیچیده مدار کنترلی - مشکل در برگرداندن داده ها هنگام بروز اشکال کاربرد : - در سیستمهای Server و بانکهای اطلاعاتی ISPها
◿ RAID۶
دیسکهای داده ها مجزا با دو Parity توزیع شده مجزا مزایا و مشخصات : - RAID۶ در واقع نسخه پیشرٿته RAID۵ می باشد که تصحیح و کنترل خطا را بهبود می بخشد . این ویرایش RAID اطمینان و توانایی بالا در زمینه data storage ٿراهم می کند . - بهترین انتخاب برای کاربردهای بحرانی و حساس معایب : - طراحی مدار کنترلی بسیار پیشرٿته و پیچیده . - سیکل نوشتن بسیار کند ( دوبار محاسبه مربوط به Parity ) - نیاز به N+۲ درایو دیسک سخت . بدلیل دارا بودن حالت Parity دو بعدی . ( N تعداد دیسکهای سخت در حالت معمولی ) - ادغام اطمینان بالا با قابلیت بالا
◿ RAID۷
نقل وانتقال بهینه شده غیر همزمان به منظوردستیابی به نرخ انتقال بسیار سریع مزایا و مشخصات : - نقل و انتقال غیر همزمان و دارای کنترلگرهای مستقل. - درایو مجزا برای ذخیره کردن اطلاعات مربوط بهParity - برخورداری از سیستم Open System و استٿاده از گذرگاهSCSI - گذرگاه Cache داخلی با سرعت بالا (X-bus ) - دیسک های خواندن و نوشتن از امکان Choching استٿاده میکنند. - تکنولوژی مدار تولید Parity تا حدودی با سایر انواع Raid تٿاوت دارد . -امکان Hot Swaping Open system : به سیستمی اطلاق می شود که قابلیت سازگاری با سخت اٿزارها و نرم اٿزارهای مختلٿ را داشته باشد و امکان کارکردن در سیستمهای مختلٿ را به راحتی داشته باشد .
◿ RAID۱۰
این Raid حداقل به ۴ دستگاه هاردیسک نیاز دارد مزایا و مشخصات : - عمل تکه تکه کردن بلوکهای داده همانند Raid۱ انجام می پذیرد . - تصحیح و کنترل خطا نیز مانند Raid۲ می باشد . - نرخ انتقال بالا - در شرایط معین , امکان تحمل خرابی چند دیسک در این نوع RAID وجود دارد . معایب : - بسیار گران قیمت - منبع تغذیه حتمأ باید متصل به ups باشد . - جابجایی درایوها باید به صورت موازی انجام گیرد . - سیستمهای Server و بانکهای اطلاعاتی .
◿ RAID۵۳
نرخ انتقال بالا همراه با قابلیت انتقال مناسب مشخصات و مزایا : - این آرایه RAID حداقل به ۵ دستگاه دیسک سخت نیاز دارد . - RAID۵۳ در واقع باید RAID۰۳ نامیده شود زیرا عمل Striping آن همانند RAID۰ بوده و Segment بندی آن نیز مانند RAID۳ می باشد. - تحمل خطای آن مانند RAID۳ می باشد. - نسبت به RAID۳ دارای نرخ انتقال بسیار بهتری می باشد. معایب : - قیمت بالا - همه دیسک ها باید با همدیگر سنکرون شوند که انتخاب نوع و مدل درایو را محدود می سازد . - Stripe کردن در سطح بایتها نهایتأ در محاسبه ظرٿیت ٿرمت شده تأثیر منٿی می گذارد .
◿ RAID ۰+۱
▪ نرخ انتقال داده بهینه مزایا و مشخصات : - حداقل به ۴ دستگاه هاردیسک نیاز دارد . - RAID ۰+۱ به عنوان آرایه آینه ای نیز معروٿ است با این تٿاوت که قطعات داده ها یا Segment ها طبق استراتژی RAID۰ ایجاد شده اند . - تحمل خطای این نوع آرایه مانند RAID۵ می باشد . - نرخ انتقال بالا . - بهترین انتخاب برای سیستمهایی که به کارایی بالا بدون توجه به حداکثر اطمینان نیاز داشته باشند . معایب : - RAID ۰+۱ نباید با RAID۱۰ اشتباه گرٿته شود . کوچکترین مشکل در عملکرد یک درایو , آرایه را به مدل RAID۰ تبدیل خواهد کرد . - قیمت بسیار بالا - جابجایی درایوها باید به صورت موازی انجام گیرد . کاربرد : - پردازشهای تصویری و fileserever های عمومی .
▪ نتیجه گیری : همانطور که مشخص شد ، استٿاده ازRAID برای مقاصد معین می باشد و در کاربردهای عادی و روزمره کارایی چشمگیری را به سیستم PC اضاٿه نمی کند . به عنوان مثال امکان استٿاده از CD-ROM و Rewriter روی این کانکتورها وجود ندارد . بنابراین هنگام استٿاده از RAID ابتدا هدٿ و مورد استٿاده خود را مشخص کنید سپس RAID مناسب را انتخاب نمایید.

منبع: شبکه رشد

 

 

 

ثبت رکورد جدید انتقال اطلاعات با سرعت 16.4 ترابیت بر ثانیه

ثبت رکورد جدید انتقال اطلاعات با سرعت 16.4 ترابیت بر ثانیه

سرویس اخبار خارجی ایتنا - محققین برای این کار از 164 کانال مالتی‌پلکس که از روی طول موج دسته‌بندی شده و روی سرعت 100Gbps تنظیم گردیده بودند استفاده کردند.

خبر دستیابی محققین Alcatel-Lucent به رکورد جدیدی در ارسال اطلاعات بصورت نوری با استفاده از سه مدار فوتونی یکپارچه که در روز چهارشنبه همین هفته اعلام شد، امیدها را برای رسیدن به سرعت یکصد مگابیت بر ثانیه در شبکه‌های اترنت افزایش داد.

محققین Alcatel-Lucent در مقاله‌ای که در کنفرانس ارتباطات فیبر نوری و نمایشگاه/کنفرانس ملی مهندسی فیبر نوری (OFC/NFOEC) اعلام داشتند برابر تحقیقات انجام شده احتمالاً خواهند توانست به روش‌های مؤثری برای ارسال پرسرعت اطلاعات دست بیابند.

در بخشی از این مقاله آمده است: «فناوری‌های متعددی از جمله optoelectronic photoreceiver خطی و همچنین یک میکسر منسجم فوق سبک و مقاوم در برابر حرارت در این آزمایشات بکار گرفته شدند.»

ارسال موفقیت‌آمیز اطلاعات نوری توسط پژوهشگران آزمایشگاه‌های بل در Villarceaux فرانسه و با کمک آزمایشگاه‌های طالس 3 و 4 شرکت آلکاتل و همچنین شرکت Kylia که در زمینه ارائه راه‌حل‌های نوری فعالیت دارد، با سرعت 16.4 ترابیت بر ثانیه و در مسیری بطول 2550 کیلومتر صورت پذیرفت.

محققین برای این کار از 164 کانال مالتی‌پلکس که از روی طول موج دسته‌بندی شده و روی سرعت 100Gbps تنظیم گردیده بودند استفاده کردند.

منبع : http://www.itna.ir

 

تسخير مرز تازه نانومتری در عالم تراشه ها

تسخير مرز تازه نانومتری در عالم تراشه ها

شرکت تراشه سازی اينتل اعلام کرده است که در آينده نزديک توليد انبوه پردازنده های مجهز به ترانزيستورهايی به قطر تنها 45 نانومتر (45 ميلياردم متر) را آغاز خواهد کرد.

هر چه مصالح اوليه ساختمانی ريزپردازنده کوچکتر باشد، سرعت و بازدهی آن بيشتر می شود.

شرکت کامپيوترسازی آی بی ام نيز گفته است که قصد توليد پردازنده ای با عناصر ريزتر از نسل فعلی را دارد.

"آی بی ام" که گاه از آن به عنوان "بيگ بلو" نيز ياد می شود و فناوری جديد را با شرکايش توشيبا، سونی و ای ام دی (AMD) توسعه داده، قصد دارد پردازنده های تازه را از سال 2008 در تراشه های خود جای دهد.

اما اينتل می گويد توليد تجاری پردازنده های تازه خود را از اواخر امسال در سه کارخانه آغاز خواهد کرد.

نشت الکتريکی

اين تحول بدان معنی است که "قانون" بنيادی مور همچنان اعتبار خود را حفظ می کند.

گوردون مور، از بنيانگذاران شرکت اينتل، در سال 1965 پيش بينی کرده بود که تعداد ترانزيستورهای روی يک تراشه (با مساحت ثابت) هر دو سال يکبار دو برابر خواهد شد.

پردازنده های تازه اينتل که "پنرين" (Penryn) نامگذاری شده است بيش از 400 ميليون ترانزيستور را روی تراشه ای که مساحت آن نصف يک تمبر باشد جای می دهد.

پنرين مانند پردازنده های فعلی به صورت دو هسته ای (dual-core) يا چهار هسته ای (quad-core) عرضه خواهد شد که بدان معنی است که روی هر تراشه دو يا چهار پردازنده جداگانه قرار خواهد داشت. اينتل سرعت پردازنده جديد را اعلام نکرده است.

توليد تکنولوژی 45-نانومتری از زمان ساخت ترانزيستور 65 نانومتبری هدف تراشه سازان بوده است.

فلزات جديد

ترانزيستور يک کليد ساده الکترونيکی است. هر تراشه نيازمند تعداد خاصی ترانزيستور است و هرچه تعداد آنها بيشتر باشد، تراشه می تواند محاسبات بيشتری انجام دهد.

تراشه سازان برای بيش از 45 سال موفق شده اند با کوچک کردن تدريجی ترانزيستورها و جای دادن تعداد بيشتر و بيشتری از آنها روی هر تراشه، پاياپای قانون مور حرکت کنند.

با اين حال با گذر از مرز 65 نانومتری، سيليکونی که برای ساختن عناصر اساسی اين کليدها - موسوم به نارساناهای دروازه ای (gate dialectric) - به کار گرفته می شد ديگر به آن خوبی عمل نمی کنند.

در نتيجه جريان الکتريکی گذرنده از ترانزيستور نشت کرده و بازدهی تراشه را کم می کند.

برای جلوگيری از اين وضع، پژوهشگران مجبور به ساختن ماده تازه ای شده اند که بتواند جريان های الکتريکی در چنين ابعاد کوچکی را مهار کند. دسته تازه ای که جايگزين سيليکون شده است فلزات high-k نام دارد.

'بزرگترين تغيير'

گوردون مور توسعه و گنجاندن اين مواد به عنوان عناصر تراشه را "بزرگترين تغيير در فناوری ترانزيستور" از اواخر دهه 1960 توصيف کرده است.

نخستين تراشه های حاوی وسايل 45 نانومتری را شرکت اينتل اواخر سال گذشته به نمايش گذاشت، اما آنها هنوز در محصولات تجاری جای داده نشده بودند.

دکتر تزشيانگ چن، معاون علوم و تکنولوژی در مرکز تحقيقات آی بی ام گفت: "صنعت تراشه سازی تاکنون با يک مانع عمده برای جلو بردن تکنولوژی امروزی روبرو بود.... اما بعد از حدودا 10 سال تلاش، اکنون راهی به جلو يافته ايم."

شيوه دقيق ساخت فلزات high-k توسط اينتل و آی بی ام فاش نشده است اما نکته مهم آنکه هر دو شرکت گفته اند که می توان آن را با کمترين زحمت در فناوری محصولات فعلی جای داد.

منبع : http://www.ict-khz.com

 

تراشه ای که افکار انسان را می خواند

تراشه ای که افکار انسان را می خواند

متيو نيگل، 25 ساله، در سال 2001 در يک حمله خيابانی از گردن به پايين فلج و به صندلی چرخدار محدود شد.

پزشکان تابستان گذشته در بيمارستان "نيوانگلند ساينای" در ماساچوست اين تراشه را در سر او کار گذاشتند که به او امکان داده است برخی وسايل خانه را با فکر کردن کنترل کند.

اين تراشه افکار او را می خواند و آنها را برای رمزگشايی به يک کامپيوتر می فرستد.

کنترل از راه دور

او به لطف اين دستگاه و نرم افزارهايی که به وسايل خانگی اش وصل شده است می تواند با فکر کردن تلويزيون را روشن و خاموش کند، کانال ها را عوض يا صدا را کم و زياد کند.

دانشمندان از سال ها قبل سرگرم طراحی و توسعه سيستمی بودند که به معلولان امکان دهد وسايل خانگی را با مغزشان کنترل کنند.

مطالعات نشان داده است که ميمون ها می توانند يک کامپيوتر را به کمک الکترودهايی که در مغزشان کاشته می شود کنترل کنند.

اخيرا چهار نفر، که دو نفر از آنها افراد نيمه معلول در صندلی چرخدار بودند، با به سر کردن کلاهی مجهز به 64 الکترود که امواج مغزی را دريافت می کرد، موفق شدند مکان نمای کامپيوتر (cursor) را حرکت دهند.

تراشه ای که برای آقای نيگل ساخته شده و "BrainGate" نام دارد شامل تقريبا 100 الکترود به باريکی موی سر است که در عمق يک ميليمتری بخشی از مغز که مسئول کنترل حرکت است، کار گذاشته شد.

 

اطلاعات جمع آوری شده توسط الکترودها به کامپيوتری که علائم مغزی را تحليل می کند منتقل می شود.

اين علائم برای به حرکت در آوردن مکان نما ترجمه و تعبير می شوند و به کاربر امکان می دهد با فکر کردن، وسايلی مانند رايانه شخصی را کنترل کند.

پروفسور جان داناهيو، عصب شناس در دانشگاه براون در "رود آيلند" يکی از دانشمندانی است که در ساخت اين دستگاه که توليد شرکت "سايبرکينتيک" است دست داشته است.

وی می گويد: "صفحه کامپيوتری در واقع مثل يک دستگاه کنترل از راه دور تلويزيون است. کاربر تنها کافی است که مکان نما را (با فکر کردن) روی يکی از گزينه ها ببرد و اين معادل همان کليک کردن روی آن گزينه است."

آقای نيگل همچنين امکان يافته است با استفاده از افکارش يک بازوی خودکار و يک دست مصنوعی را برای برداشتن يک شيئ از دست شخصی ديگر و گذاشتن آن در دست يک شخص ثالث کنترل کند.

پروفسور داناهيو اميدوار است که پيوندهايی مانند اين در نهايت به افراد معلول امکان دهد بار ديگر بازوها و پاهايشان را به کار گيرند.

هدف بلندمدت، طراحی دستگاهی در ابعاد يک تلفن همراه است که با باتری کار می کند و می تواند عضلات بيمار را به کار اندازد که البته کاری بسيار دشوار خواهد بود.

منبع : http://www.ict-khz.com

 

بزرگ‌ترین شطرنج‌باز دنیا از کامپیوتر شکست خورد

بزرگ‌ترین شطرنج‌باز دنیا از کامپیوتر شکست خورد

Deep Fritz،کامپیوتر مخصوصی که برای انجام مسابقات شطرنج طراحی شده است، رقیب خود ولادیمیر کرانیک(Vladimir Kramnik) یکی از شطرنج‌بازان مشهور جهان را طی شش مسابقه در آلمان شکست داد.

Deep Fritz توانست این رقیب سرسخت را با نتیجه چهار بر دو پشت سر بگذارد.
آخرین مسابقه این کامپیوتر با کرانیک پنج ساعت به طول انجامید و در آن موفق شد با 47 حرکت رقیبش را از پای دربیاورد.
ولادیمیر کرانیک که اهل روسیه است و هم‌اکنون 31 سال دارد، برای بازی با این کامپیوتر توانمند 500 هزار دلار دریافت کرد که اگه پیروز این رقابت بود، دو برابر رقم یاد شده را به‌دست می‌آورد.
کرانیک بعد از انجام این مسابقه گفت: «اندکی ناامید شده‌ام، ولی خودم را آماده می‌کنم که طی یکی دو سال آینده حتما Fritz را شکست دهم.»
در سال 2002 کرانیک موفق شده بود در هشت بازی Deep Fritz را شکست دهد. اما نرم‌افزار مربوط به مسابقه شطرنج از آن زمان تا کنون چندین بار به‌روز شده و همین امر موجب شد تا کرانیک امسال مسابقه را واگذار کند.
در اکتبر سال گذشته کرانیک موفق شده بود با شکست رقیب بلغاری خود با نام وزلین توپالو(Veselin Topalov) به عنوان برترین شطرنج‌باز جهان از سال 1993 تا کنون برگزیده شد.

 

منبع : http://www.ict-khz.com

 

Web 2.0 در نسل جدید نرم‌افزارهای ERP

Web 2.0 در نسل جدید نرم‌افزارهای ERP

شرکت Workday که یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید نرم‌افزار un-ERP محسوب می‌شود، آخرین نسخه نرم‌افزار تجاری و مدیریتی خود را به ابزارهای Web 2.0 مجهز کرد.

شرکت Workday نسخه بتای آخرین محصول خود را در تاریخ 20 آگوست به بازار معرفی کرد و هم‌اکنون با ارایه یک وصله جدید، آن را به‌روز کرده است.
آخرین محصول Workday نرم‌افزار Human Capital Management و چندین سیستم مالی و اداری را در خود جای داده است و می‌تواند در شرکت‌های بزرگ و بین‌المللی مورد استفاده قرار گیرد.
شرکت Workday طی سال‌های قبل موفق شده است بزرگ‌ترین و جامع‌ترین نرم‌افزارهای مدیریتی را به بازار عرضه کرده است و هم‌اکنون می‌کوشد با استفاده از امکانات Web 2.0، دور تازه‌ای از رقابت‌ها را با دیگر شرکت‌ها آغاز کند.
این شرکت تولید نرم‌افزارهای مجهز به ابزارهای Web 2.0 را از سال 2005 آغاز کرد و هم‌اکنون یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نرم‌افزارهای مدیریتی محسوب می‌شود.

منبع : http://www.ict-khz.com

 

Firmware چيست؟

Firmware چيست؟

جواب دادن به اين سؤال كمي پيچيده است. تا حدودي مي‌توان گفت كه با يك <مفهوم> سر و كار داريم؛ مفهومي به نام <ميان‌افزار>؛ موجوديتي كه نه سخت‌افزار است نه كاملاً مي‌توان آن را نرم‌افزار دانست. بهتر است كمي بيشتر توضيح دهيم. براي مديريت هر سخت‌افزاري يا بهتر بگوييم براي استفاده بهينه از امكانات سخت‌افزاري، نيازمند يك سيستم مديريتي هستيم كه توانايي مديريت و زمانبندي اجرا و كنترل فرآيندها و پردازش‌ها را داشته باشد. در مدل‌هاي پيشرفته (مانند انواع كامپيوتر، برخي از مدل‌هاي گوشي موبايل و انواع Handheld) نام اين سيستم مديريتي سيستم‌عامل و در مدل‌هاي ساده‌تر (مانند انواع پخش‌كننده MP۳، انواع ساده گوشي موبايل همانند نوكيا ۱۱۰۰ و انواع ساده‌تر و دستگاه‌هاي ساده‌تر مانند انواع رايتر) نام آن Firmware يا به فارسي، ميان‌افزار است.

در انواع پيشرفته، كار ميان‌افزار ترجمهِ دستورات نرم‌افزاري به زبان قابل فهم براي سخت‌افزار و در انواع ساده‌تر، مثلاً در يك پخش‌كننده MP۳، تفسير فرامين صادر شده از طريق دكمه و درخواست اجراي فرمان مورد نظر از سيستم يا مدارات موجود در دستگاه است.

محل دقيق ميان‌افزار كمي بالاتر از سخت‌افزار است. در واقع مي‌توان اظهار داشت كه اولين نرم‌افزار مرتبط ( يا حتي تنها نرم‌افزار) با سخت‌افزار، ميان‌افزار است. برنامه‌نويسان مي‌دانند كه محل قرارگيري ميان‌افزار، دقيقاً پايين‌تر از اسمبلر است.

ميان‌افزارها را در كارگاه يا كارخانه به وسيله دستگاه‌هايي به نام Emulator در حافظه‌هاي قابل برنامه‌ريزي و فقط خواندني موسوم به Programable Read- Only Memory) PROM) قرار مي‌دهند. در واقع اين حافظه‌ها را به وسيله Emulator برنامه‌ريزي مي‌كنند. يك نمونه از انواع اين حافظه‌ها همان بايوس كامپيوتر است كه ميان‌افزاري را (همان تنظيمات بايوس) نيز اجرا مي‌كند. محتويات اين حافظه‌ها نيز ايستا است و پس از خاموش شدن دستگاه به اطلاعات موجود در آن‌ها صدمه‌اي وارد نمي‌آيد.

گاهي ممكن است در زمان طراحي و توليد اين ميان نرم‌افزارها (كه در مرحله طراحي و توليد گهگاه به اندازه يك برنامه سنگين محاسباتي زمان‌بر هستند) مشكلاتي به وجود آيد كه تنها در زمان عملكرد مشخص شوند. از اين رو توليدكنندگان سخت‌افزار مرتباً به بررسي ميان‌افزارهاي نصب شده اقدام مي‌كنند و در صورت وجود خطا يا ايراد نرم‌افزاري، اقدام به برطرف نمودن آن ايراد مي‌كنند و نسخه بروز شده آن ميان‌افزار را منتشر مي‌سازند. از اين رو بروز‌رساني ميان‌افزار سخت‌افزار‌هاي نصب شده در كامپيوترمان، گوشي موبايلمان، پخش‌كننده MP۳ و دستگاه‌هاي سخت‌افزاري كه كنترل شبه‌‌نرم‌افزاري دارند، كاري عاقلانه و سنجيده است.

توجه‌

در استفاده از دستورالعمل‌هاي ارائه شده نهايت دقت را به كار ببريد.
عصر شبكه هيچ‌گونه مسئوليتي را در خصوص وارد آمدن صدمه‌ و خسارت به دستگاه شما نمي‌پذيرد.

رايتر شما چه CD Writer باشد، چه DVD Writer، فارغ از نوع، مدل و نشان تجاري دستگاه، داراي يك Firmwareاست. مانند تمام نرم‌افزارها، Firmware نيز مرتباً از سوي سازنده ارتقا پيدا مي‌كند. دليل اين كار نيز كاملاً مشخص است؛ برطرف كردن مشكلات و نواقصي كه در زمان طراحي يا توليد و اجراي آن به‌وجود مي‌آيند.

اين مشكلات ممكن است در مراحل اوليه طراحي و توليد خود را نشان ندهند. معمولاً پس از اجراي نرم‌افزار، نمايش انواع باگ‌ها و مشكلات منطقي و غير‌منطقي شروع مي‌شود و شب‌هاي به‌يادماندني‌اي را براي تيم طراحي به يادگار خواهد گذاشت. از اين‌رو هر توليد‌كننده‌اي براي اين‌كه ضمن حفظ اعتبار خود مشكلاتي را كه ممكن است در زمان استفاده توسط كاربر تشخيص داده شوند، برطرف سازد، اقدام به تهيه نسخه‌هاي بهبود يافته Firmware دستگاه‌هاي توليدي خود مي‌نمايد.

توجه داشته باشيد كه ممكن است در زمان استفاده از درايو نوري خود، هرگز متوجه مشكلات موجود نشويد، اما مطمئن باشيد اگر با روشي كه در ادامه معرفي خواهد شد، آگاهي يافتيد كه Firmware بروز شده‌اي از سوي توليد كننده ارائه شده است، به طور حتم مشكل يا مشكلاتي در Firmware دستگاه وجود دارد. بنابراين مي‌توانيد اقدام به بروز‌كردن دستگاهتان كنيد.

مراحل كار

اول از همه بايد نوع و مدل درايو موجود را تشخيص دهيد. براي اين‌كار بهتر است از خود ويندوز كمك بگيريد. البته نرم‌افزارهايي هم وجود دارند كه به بررسي سخت‌افزارهاي نصب شده روي كامپيوتر مي‌پردازند و نشان تجاري، مدل و اطلاعات مختلفي از جمله نگارش و مدل Firmware هر دستگاه را به شما ارائه مي‌دهند.

از قسمت System Properties تب Hardware را انتخاب نماييد و روي دكمه Device Manager كليك كنيد. روي علامت (+) عبارت DVD/CD-ROM Drives كليك كنيد. فهرست درايوهاي نوري موجود روي كامپيوترتان را مشاهده خواهيد كرد. در اين فهرست نام هر دستگاه به همراه مدل آن آورده شده است. به عنوان مثال، به چنين عبارتي برخورد خواهيد كرد:

SONY DVD RW DRU-۸۲۰۸A
اين عبارت علاوه بر نام توليد‌كننده، نوع و مدل دستگاه را نيز نمايش مي‌دهد. اگر از اين روش لذت نمي‌بريد، مي‌توانيد از Nero كمك بگيريد. در مجموعه نرم‌افزاري Nero، برنامه‌اي به نام Nero Info Tool وجود دارد كه از همان ابزارهايي است كه تمام زير‌و‌بم‌‌هاي موجود و مرتبط با درايوهاي نوري را بررسي مي‌كند. مزيت استفاده از اين ابزار اين‌است كه نگارش Firmware درايو را نيز نمايش مي‌دهد.

پس از اين‌كه اطلاعات مورد نظر را استخراج كرديد، به اينترنت متصل شويد و در موتور جست‌و‌جوي گوگل، از كليد‌واژه تركيبي زير براي يافتن فايل مورد نظر استفاده كنيد:

Properties + Firmware + Download&Your Drive name

در عبارت بالا به جاي Your Drive name & Properties نام و مدل دستگاهتان را كه در مرحله قبل استخراج كرديد، بنويسيد. به عنوان مثال، من براي DVD Writer خود بايد چنين واژه‌اي را جست‌و‌جو كنم:

SONY DVD RW DRU-۸۲۰A + Firmware + Download

توجه كنيد كه تنها قسمت اول را تغيير دهيد. با اين‌كار (استفاده از اين كليدواژه) گوگل در سايت‌هايي جست‌و‌جو خواهد كرد كه حاوي لينك‌هايي به منابعي هستند كه شامل آن سه كليد واژه ذكر شده مي‌گردند. مطمئن باشيد كه اولين يا دومين هينت (نتيجه يك جست‌و‌جو در يك موتور جست‌و‌جو، تعدادي هينت يا تطابق است كه به صورت فهرست شده نمايش داده مي‌شوند) شما را به هدف خواهد رساند.

معمولاً تمام تلاش‌هاي ما سرانجام به دانلود يك فايل چندصد كيلوبايتي منتهي خواهد شد. توجه داشته باشيد كه علاوه بر خود توليد كننده، شركت‌ها و حتي اشخاص ديگري نيز اقدام به تهيه Firmware براي دستگاه‌ها مي‌نمايند. بر اساس تجربه بهتر است از نسخه‌اي استفاده كنيد كه توسط خود سازنده ارائه شده است.

پس از اين‌كه فايل يا فايل‌ها را دانلود كرديد، زماني فرا مي‌رسد كه ‌بايد مهم‌ترين و شايد خطرناك‌ترين قسمت كار را انجام دهيد. در اين مرحله بايد يك فايل اجرايي را اجرا كنيد تا روند آپديت‌كردن بايوس به صورت خودكار طي شود. البته قبل از انجام هركاري، روشي را كه سازنده اعلام كرده است، به دقت مطالعه كنيد. ممكن است براي اين كار لازم باشد تغييراتي را به صورت موقت در آرايش سخت‌افزاري كامپيوترتان اعمال كنيد. ممكن است نياز باشد زماني كه شما دو درايو را به يك كابل متصل كرده‌ايد، يكي را از كابل موقتاً جدا نماييد و پس از آپديت شدن بايوس درايو مورد نظرتان، دوباره درايو ديگر را به كابل متصل كنيد.

با اين حال قدر مسلم اين است كه دقت داشته باشيد فارغ از نوع و مدل دستگاه، زماني كه برنامه مشغول آپديت كردن بايوس درايوتان است (كه مدت زمان اندكي است) هرگز برنامه‌هاي ديگري را اجرا نكنيد. قبل از اجرا، اتصال به اينترنت خود را قطع نماييد و برنامه آنتي‌ويروس خود را نيز غير‌فعال كنيد. همچنين هر نوع CD و يا DVD را از درايو خارج كنيد.

دقت كنيد كه ممكن است در طي اين زمان چراغ‌ يا چراغ‌هاي روي درايو روشن شوند يا چشمك بزنند. اين عمل غير عادي نيست. تعجب نكنيد و هرگز اقدام به باز كردن درِ درايو نكنيد. همچنين سعي كنيد برق كامپيوتر قطع نشود! چون ممكن است مجبور شويد درايو را براي تعمير به گارانتي بفرستيد يا در بدترين شكل ممكن، مجلس ختمي براي درايو محبوبتان برگزار كنيد.

اما از هيچ چيز نترسيد. شخصاً بارها اين‌كار را انجام داده‌ام و حتي درايوهاي دوستان و آشنايان را نيز از اين آزمايش‌ها گذرانده‌ام. خيالتان راحت باشد. اين كار را اگر بر اساس روشي كه از سوي توليد‌كننده ارائه شده است انجام دهيد، هيچ مشكلي براي درايو‌تان به وجود نخواهد آمد.

پس از اين‌كه Firmware درايوتان را آپديت كرديد، مطمئناً درايوتان بي‌عيب و نقص‌تر از گذشته كار خواهد كرد، اما انتظار نداشته باشيد كه فرآيند رايت كردن اطلاعات با سرعت بيشتري انجام شود يا سخت‌افزار دستگاهتان تغيير كند. اما مطمئنا خطاهاي كمتري در زمان خواندن و نوشتن انواع ديسك‌ها بروز خواهد نمود.

منبع

 

محققان "اي.بي.ام" نيروي لازم براي حركت دادن يك اتم را اندازه گرفتند

محققان "اي.بي.ام" نيروي لازم براي حركت دادن يك اتم را اندازه گرفتند

محققان آمريكايي و آلماني براي نخستين بار موفق شدند نيروي لازم براي حركت دادن اتم‌هاي مجزا روي يك سطح را اندازه بگيرند.

به گزارش خبرگزاري يونايتدپرس از سن خوزه، محققان "مركز تحقيقات آلمادن" آي.بي.ام در سن خوزه واقع در كاليفرنيا و "دانشگاه ريجينس‌بورگ" در آلمان گفتند، دستاورد بزرگ آنها اطلاعات زيربنايي درباره ساخت در مقياس اتم ارائه مي‌دهد.

به گفته آنان با پيشرفت‌هاي بيشتر در جهت فناوري‌هاي پزشكي و رايانه‌اي در مقياس نانو، يافته جديد مي‌تواند به ساخت ابزار جديد ذخيره اطلاعات در ابعاد مينياتوري و تراشه‌هاي كامپيوتري منجر شود.

اين تحقيق نشان مي‌دهد نيروي لازم براي تكان دادن يك اتم كبالت بر روي يك سطح صاف پلاتين ‪ ۲۱۰‬پيكونيوتن است در حاليكه تكان دادن يك اتم كبالت بر روي يك سطح مس تنها ‪ ۱۷‬پيكونيوتن نيرو لازم دارد.

براي مجسم ساختن اين موضوع دانشمندان گفتند، نيروي لازم براي بلند كردن يك پني مسي كه تنها سه گرم وزن دارد حدود ‪ ۳۰‬ميليارد پيكونيوتن است.

محققان گفتند، توانايي اندازه‌گيري نيروي لازم براي تكان دادن اتم‌هاي مجزا دريچه تازه‌اي را به روي فعاليت‌هاي ساخت و عمليات اتم به اتم براي ابداع ابزارهاي نانو در آينده باز مي‌كند.

اين كشف در مجله "علوم" منتشر شده است.

منبع : http://www1.irna.com/fa/news/view/menu-152/8612045709124352.htm

 

دانلود مجموعه مقالات سومین کنفرانس بین المللی فناوری اطلاعات و دانش

دانلود مجموعه مقالات سومین کنفرانس بین المللی فناوری اطلاعات و دانش

آدرس : http://www.esnips.com/web/IKT07

 

با کامپيوتر قديمی خود يک Router بسازيد

با کامپيوتر قديمی خود يک Router بسازيد

سخت افزار مورد نياز

برای تهيه اين دستگاه به يک کامپيوتر قديمی (مانند ٤٨٦) نياز داريد. سرعت کامپيوتر مهم نيست ولی دو کارت شبکه در آن لازم داريد. اگر مودم شما به روش ديگری نصب ميشود (مانند مودمهای USB) يک کارت شبکه کافی است ولی بايد علاوه بر اين کارت شبکه (که به کامپيوترهای ديگر وصل خواهد شد) راه ديگری برای ارتباط بين مودم و اين کامپيوتر باشد. برای نرم افزاری که استفاده می کنيم يک ديسکت درايو (floppy) لازم است.

تهيه و نصب نرم افزار

من از Coyote Linux استفاده می کنم. اين برنامه روی يک ديسکت نصب می شود و برای تهيه اين ديسک بايد نسخه ای از Coyote Linux برای ويندوز يا لينوکس را از http://www.coyotelinux.com دريافت کنيد. نسخه لينوکس پدقدرت تر است و روی کامپيوترهای قديمی تر از ٤٨٦ نيز اجرا می شود ولی برای افراد مبتدی نسخه ويندوز را توصيه می کنم که آسانتر نصب می شود و در اين مقاله آنرا را توضيح می دهم:

بعد از اينکه فايل ZIP را دريافت کرديد آنرا با برنامه ای مانند FilZip بازکرده و فايل coyote.exe را اجرا کنيد. متن کوچکی درباره برنامه می بينيد. روی Next کليک کنيد تا به صفحه بعدی برويد. در اين صفحه هم چيزی را تغيير ندهيد و به صفحه بعدی برويد چون تنظيمات انتخاب شده خوب و استاندارد هستند.

در صفحه بعدی اگر از Cable استفاده می کنيد و بايد برای ارتباط با اينترنت از نام کاربر و رمز استفاده کنيد “My area requires me to Log in” را انتخاب کنيد. اين انتخاب در تورنتو لازم نيست.

صفحه بعدی بايد براساس تنظيمات سرويس اينترنت تنظيم شود. اين اطلاعات را ميتوانيد از شرکتی که به شما سرويس می دهد بپرسيد. معمولا برای Cable بايد DHCP را انتخاب کنيد. برای DSL بايد PPPoE و برای خط تلفن PPP Modem Dialup را انتخاب کنيد.

در صفحه بعد “Enable the DHCP Server” را انتخاب کنيد تا کامپيوترهای ديگر آسانتر تنظيم شوند.

در صفحه بعدی بايد دو کارت شبکه را انتخاب کنيد که اولی به کامپيوترهای ديگر وصل می شود و دومی به مودم. فقط کافی است که Card Type را انتخاب کنيد. اگر کليد Select را فشار دهيد می بينيد که کدام نوع کارت به کارت شبکه شما مربوط می شود. اگر روی کارتهای شبکه را بخوانيد نام کارت را می بينيد. اطلاعاتی که در ليست “Card Type” هستند معمولا روی آی سی اصلی کارت نوشته شده اند و اگر آنرا پيدا کرديد نيازی به پيدا کردن نام کارت در ليست نيست.

در صفحه بعدی می توانيد ديسکت را تهيه کنيد. حالا بايد اين ديسک را در داخل کامپيوتر گذاشته و آنرا روشن کنيد. کامپيوتر هنگام روشن شدن از ديسکت استفاده می کند و اطلاعات را در حافظه قرار می دهد تا نياز به استفاده دائم از ديسکت نباشد. شما می توانيد اين کامپيوتر را روشن نگهداريد.

برای تنظيم سيستم بايد با نام کاربر “root” وارد شويد. در اينجا اگر کارت های شبکه را درست انتخاب کرده باشيد با فشردن کليد “c” اطلاعاتی در مورد شبکه می بينيد.

اگر مايل باشيد با فشردن کليد “5” ميتوانيد امکان استفاده از سيستم از طريق کامپيوترهای ديگر درشبکه را ايجاد کنيد. با اين کار نيازی به استفاده از مانيتور و صفحه کليد برای اين کامپيوتر نخواهد بود. اگر اين گزينه را انتخاب کرديد حتما با فشردن کليد “4” برای سيستم رمز عبور وارد کنيد تا افراد بيگانه وارد سيستم نشوند. هر تغييری که در سيستم می دهيد را با فشردن کليد “b” روی ديسکت ذخيره کنيد. برای ورود به سيستم از کامپيوتر ديگر بايد از telnet:192.168.0.1 استفاده کنيد. البته به اين کارها زمانی نياز داريد که بدانيد چکار می کنيد در غير اينصورت در صورت هرگونه تغيير در شبکه يا سرويس اينترنت خود ميتوانيد مجددا اين ديسکت را بسازيد.

حالا دستگاه Router خودتان را ساخته ايد. اين دستگاه با اينکه هزينه ناچيزی دارد بسيار پرقدرت است و اگرچه ميتوانيد با کمتر از ١٠٠ دلار يک دستگاه Router تهيه کنيد دستگاهی که با اين سيستم برابری می کند صدها دلار قيمت دارد. قدرت اين سيستم به حدی است که خيلی از شرکتهای بزرگ از آن استفاده می کنند.

 

Nmap چيست؟

Nmap چيست؟

Nmap مخفف Network Mapper ميباشد و يک نرم افزار کاربردي براي جستجوي شبکه يا مميزي امنيتي شبکه به شمار ميايد. اين نرم افزار طوري طراحي شده که شبکه هاي بزرگ را به سرعت اسکن کند، اگر چه مي تواند بر روي سيستم هاي تنها نيز بخوبي کار کند. Nmap از ip packet هاي خام بصورت منحصر بفرد استفاده مي کند تا تعيين کند چه رايانه هايي (hosts) بر روي شبکه در دسترس مي باشند، چه سرويسهايي (ports) ارائه مي کنند، چه سيستم عاملهايي (بهمراه نسخة سيستم عامل) بر روي آنها در حال اجرا مي باشد، چه نوع packet filter ها / فايروالهايي مورد استفاده قرار گرفته و چندين پارامتر ديگر. Nmap بر روي اکثر رايانه ها، هم گرافيکي و هم کنسول ها قابل استفاده است. Nmap يک نرم افزار مجاني است که به همراه کدهاي آن تحت واژة GNU GPL در دسترس مي باشد.


ويژگيهای Nmap

انعطاف پذيري
از چندين تکنيک پيشرفته براي استخراج نقشة شبکه استفاده مي کند که اين نقشه از IP filter ها، فايروالها، مسيريابها و ديگر موانع تشکيل شده است. اين نقشه همچنين شامل بسياري از پورتهاي اسکن شده ( هم TCP و هم UDP)، تشخيص سيستم عامل، ping sweep ها و عوامل ديگر مي باشد.


قدرتمندي
از Nmap جهت اسکن کردن شبکه هاي بسيار بزرگ به معني واقعي کلمه، يعني صدها هزار از ماشين، استفاده شده است.


قابليت حمل
بر روي اکثر سيستم عاملها استفاده مي شود و از آن پشتيباني مي کنند. اين سيستم عاملها شامل Linux ، Open/Free/Net BSD ، Solaris ، IRIX ، Mac OS ، HP-UX ، Sun OS و غيره مي باشد.


سادگي
در ضمن اينکه Nmap يک مجموعه از خصوصيات پيشرفته را براي کاربران توانمند ارئه مي دهد، شما مي توانيد استفاده از آن را با دستور “nmap –O –sS targethost” آغاز نماييد. هم نسخه هاي command line و هم نسخه هاي گرافيکي (GUI) بر اساس نياز شما در دسترس مي باشد. نسخة باينري نيز براي براي کساني که مايل به کامپايل کردن کدهاي Nmap نيستند موجود مي باشد.


رايگان
هدف اوليه از پروژة Nmap جهت کمک به امن کردن بيشتر اينترنت و تجهيز مديران شبکه / مميزين شبکه (auditors) / هکرها به يک ابزار پيشرفته جهت جستجوي شبکة تحت کنترلشان بوده است. Nmap براي download رايگان به همراه کدهاي کامل آن که شما مي توانيد آنها را تغيير دهيد و تحت GNU General Public License (GPL) در اختيار ديگران قرار دهيد، در دسترس مي باشد.


خوب مستند سازي شده
بيشترين تلاش صورت گرفته تا مستندات و manual page ها به روز و قابل فهم باشد. همچنين اين مستندات و manual page ها به چندين زبان موجود مي باشند.
- تحت پشتيباني: اگرچه اين نرم افزار هيچ ضمانتي ندارد، شما مي توانيد اگر با مشکلي مواجه شديد به آدرس [e-mail] ايميل بزنيد.


تائيد شده
Nmap جوايز بسياري برده است، مثل “Information Security Product of the Year” از طرف World and Codetalker Digest.


مشهور
همه روزه هزاران نفر از مردم Nmap را download مي کنند و اين نرم افزار با بسياري از سيستم عاملها کار ميکند.


روش عملکرد Nmap

در اين قسمت به توضيح عملکرد نرم افزار Nmap تحت سيستم عامل Linux مي پردازيم و سپس به توضيح سوئيچ هاي Nmap که بصورت command line مي باشند مي پردازيم:
همانطور که گفته شد Nmap يک نرم افزار امنيتي مي باشد که تعداد زيادي از تکنيکهاي اسکن را پشتيباني مي کند:
UDP ، TCP connect() ، TCP SYN (half open) ، FTP proxy (bounce attack) ، Reverse-ident ، ICMP (ping sweep) ، FIN ، ACK sweep ، Xmas Tree ، SIN sweep ، IP Protocol و Null scan .
همچنين Nmap داراي بسياري از قابليتهاي پيشرفته نظير شناسايي OS با استفاده از TCP/IP ، اسکن نامحسوس (stealth scanning) ، محاسبات تاخير ديناميکي و انتقال مجدد (retarnsmission) ، اسکن موازي، شناسايي سيستم هاي خاموش (down hosts) از طريق ping هاي موازي، decoy scanning ، شناسايي پورتهاي فيلتر شده ، direct (non-portmapper) RPC scanning ، fragmentation scanning و همچنين تعيين پورت و هدف منعطف مي باشد.
حداکثر تلاشها صورت گرفته تا کارايي Nmap براي کاربراني که از امتياز root برخودار نيستند، کاهش نيابد. متاسفانه بسياري از واسطهاي kernel هاي حساس (مثل سوکتهاي خام [raw sockets]) نياز به مجوز root دارند. هر زمان که ممکن است Nmap بايد تحت مجوز root راه اندازي شود (البته نه بعنوان setuid root).
نتيجة اجراي Nmap معمولاً يک ليست از پورتهاي جالب (در صورت وجود) از ماشين يا ماشينهايي که اسکن شده اند، مي باشد. هميشه Nmap در مورد پورت شناخته شده (“well known”port) نام سرويس (در صورت وجود)، نام، وضعيت و پروتکل را مي دهد. وضعيت (state) مي تواند ‘open’ ، ‘filtered’ يا ‘unfiltered’ باشد. ‘open’ يعني ماشين مورد نظر ارتباطات روي آن پورت را connect() خواهد کرد. ‘filtered’ يعني يک فايروال / فيلتر يا ديگر موانع موجود بر روي شبکه، پورت را پوشش مي دهد و مانع آن مي شود که Nmap تعيين کند که پورت باز است يا بسته. ‘unfiltered’ يعني آن پورتي که توسط Nmap شناسايي شده، بسته شده و بنظر مي رسد هيچ فايروالي / فيلتري به تلاش Nmap براي تعيين وضعيت آن پورت توجه ندارد. مواجه شدن با پورتهاي ‘unfiltered’ متداول مي باشند و زماني اين وضعيتها نشان داده مي شوند که اکثر پورتهاي اسکن شده در وضعيت ‘filtered’ باشند.
بسته به سوئيچهاي استفاده شده، Nmap مي تواند مشخصات زير را در remote host معين کند: سيستم عامل مورد استفاده، TCP sequencability ، نام کاربراني که برنامه هاي منحصر به هر پورت را اجرا مي کنند، نام DNS ، تعيين اينکه آيا ميزبان يک smurf address مي باشد و چند مشخصة ديگر.

- همچنين Nmap داراي بسياري از قابليتهاي پيشرفته نظير موارد زیر میباشد:
- شناسايي OS با استفاده از TCP/IP
- اسکن نامحسوس (stealth scanning)
- محاسبات تاخير ديناميکي و انتقال مجدد (retarnsmission)
- اسکن موازي
- شناسايي سيستم هاي خاموش (down hosts) از طريق ping هاي موازي
- decoy scanning
- شناسايي پورتهاي فيلتر شده
- direct (non-portmapper) RPC scanning
- fragmentation scanning

حداکثر تلاشها صورت گرفته تا کارايي Nmap براي کاربراني که از امتياز root برخودار نيستند، کاهش نيابد. متاسفانه بسياري از واسطهاي kernel هاي حساس (مثل سوکتهاي خام [raw sockets]) نياز به مجوز root دارند. هر زمان که ممکن است Nmap بايد تحت مجوز root راه اندازي شود (البته نه بعنوان setuid root).
نتيجة اجراي Nmap معمولاً يک ليست از پورتهاي جالب (در صورت وجود) از ماشين يا ماشينهايي که اسکن شده اند، مي باشد. هميشه Nmap در مورد پورت شناخته شده
(“well known”port) نام سرويس (در صورت وجود)، نام، وضعيت و پروتکل را مي دهد. وضعيت (state) مي تواند ‘open’ ، ‘filtered’ يا ‘unfiltered’ باشد. ‘open’ يعني ماشين مورد نظر ارتباطات روي آن پورت را connect() خواهد کرد. ‘filtered’ يعني يک فايروال / فيلتر يا ديگر موانع موجود بر روي شبکه، پورت را پوشش مي دهد و مانع آن مي شود که Nmap تعيين کند که پورت باز است يا بسته. ‘unfiltered’ يعني آن پورتي که توسط Nmap شناسايي شده، بسته شده و بنظر مي رسد هيچ فايروالي / فيلتري به تلاش Nmap براي تعيين وضعيت آن پورت توجه ندارد. مواجه شدن با پورتهاي ‘unfiltered’ متداول مي باشند و زماني اين وضعيتها نشان داده مي شوند که اکثر پورتهاي اسکن شده در وضعيت ‘filtered’ باشند.
بسته به سوئيچهاي استفاده شده، Nmap مي تواند مشخصات زير را در remote host معين کند: سيستم عامل مورد استفاده، TCP sequencability ، نام کاربراني که برنامه هاي منحصر به هر پورت را اجرا مي کنند، نام DNS ، تعيين اينکه آيا ميزبان يک smurf address مي باشد و چند مشخصة ديگر.

 

لیست کامل تمامی دستورات قابل اجرا از طریق Run

لیست کامل تمامی دستورات قابل اجرا از طریق Run

با استفاده از دستورات موجود در این لیست که بیش از 110 دستور را شامل میشود شما میتوانید تنها از طریق Run ویندوز ، و تایپ ساده دستور کوتاه بلافاصله برنامه مورد نظر را اجرا نمایید.

این برنامه میتواند برنامه های معمولی ویندوز و حتی برنامه های متفرقه نصب شده باشد. در صورتی که بتوانید تعداد زیادی از این دستورات را به خاطر بسپارید و آنها را در کار روزانه خود هنگام کار با کامپیوتر به کار بگیرید ، آنگاه شما را میتوان یک کاربر واقعأ حرفه ای در ویندوز نامید.

 

برای شروع کار کافی است از منوی Start وارد Run شوید. سپس هر یک از دستورات موجود در ستون دستور را تایپ نموده و سپس Enter بزنید تا بلافاصله برنامه مورد نظر اجرا گردد.

نام برنامه اجرایی	دستور
Accessibility Controls	access.cpl
Add Hardware Wizard	hdwwiz.cpl
Add/Remove Programs	appwiz.cpl
Administrative Tools	control admintools
Automatic Updates	wuaucpl.cpl
Bluetooth Transfer Wizard	fsquirt
Calculator	calc
Certificate Manager	certmgr.msc
Character Map	charmap
Check Disk Utility	chkdsk
Clipboard Viewer	clipbrd
Command Prompt	cmd
Component Services	dcomcnfg
Computer Management	compmgmt.msc
Date and Time Properties	timedate.cpl
DDE Shares	ddeshare
Device Manager	devmgmt.msc
Direct X Control Panel - If Installed	directx.cpl
Direct X Troubleshooter	dxdiag
Disk Cleanup Utility	cleanmgr
Disk Defragment	dfrg.msc
Disk Management	diskmgmt.msc
Disk Partition Manager	diskpart
Display Properties	control desktop
Display Properties	desk.cpl
Display Properties w/Appearance Tab Preselected	control color
Dr. Watson System Troubleshooting Utility	drwtsn32
Driver Verifier Utility	verifier
Event Viewer	eventvwr.msc
File Signature Verification Tool	sigverif
Findfast	findfast.cpl
Folders Properties	control folders
Fonts	control fonts
Fonts Folder	fonts
Free Cell Card Game	freecell
Game Controllers	joy.cpl
Group Policy Editor - XP Pro	gpedit.msc
Hearts Card Game	mshearts
Iexpress Wizard	iexpress
Indexing Service	ciadv.msc
Internet Properties	inetcpl.cpl
IP Configuration - Display Connection Configuration	ipconfig /all
IP Configuration - Display DNS Cache Contents	ipconfig /displaydns
IP Configuration - Delete DNS Cache Contents	ipconfig /flushdns
IP Configuration - Release All Connections	ipconfig /release
IP Configuration - Renew All Connections	ipconfig /renew
IP Configuration - Refreshes DHCP & Re-Registers DNS	ipconfig /registerdns
IP Configuration - Display DHCP Class ID	ipconfig /showclassid
Java Control Panel - If Installed	jpicpl32.cpl
Java Control Panel - If Installed	javaws
Keyboard Properties	control keyboard
Local Security Settings	secpol.msc
Local Users and Groups	lusrmgr.msc
Logs You Out Of Windows	logoff
Microsoft Chat	winchat
Minesweeper Game	winmine
Mouse Properties	control mouse
Mouse Properties	main.cpl
Network Connections	control netconnections
Network Connections	ncpa.cpl
Network Setup Wizard	netsetup.cpl
Notepad	notepad
Nview Desktop Manager - If Installed	nvtuicpl.cpl
Object Packager	packager
ODBC Data Source Administrator	odbccp32.cpl
On Screen Keyboard	osk
Opens AC3 Filter - If Installed	ac3filter.cpl
Password Properties	password.cpl
Performance Monitor	perfmon.msc
Performance Monitor	perfmon
Phone and Modem Options	telephon.cpl
Power Configuration	powercfg.cpl
Printers and Faxes	control printers
Printers Folder	printers
Private Character Editor	eudcedit
Quicktime - If Installed	QuickTime.cpl
Regional Settings	intl.cpl
Registry Editor	regedit
Registry Editor	regedit32
Remote Desktop	mstsc
Removable Storage	ntmsmgr.msc
Removable Storage Operator Requests	ntmsoprq.msc
Resultant Set of Policy - XP Pro	rsop.msc
Scanners and Cameras	sticpl.cpl
Scheduled Tasks	control schedtasks
Security Center	wscui.cpl
Services	services.msc
Shared Folders	fsmgmt.msc
Shuts Down Windows	shutdown
Sounds and Audio	mmsys.cpl
Spider Solitare Card Game	spider
SQL Client Configuration	cliconfg
System Configuration Editor	sysedit
System Configuration Utility	msconfig
System File Checker Utility - Scan Immediately	sfc /scannow
System File Checker Utility - Scan Once At Next Boot	sfc /scanonce
System File Checker Utility - Scan On Every Boot	sfc /scanboot
System File Checker Utility - Return to Default Setting	sfc /revert
System File Checker Utility - Purge File Cache	sfc /purgecache
System File Checker Utility - Set Cache Size to size x	sfc /cachesize=x
System Properties	sysdm.cpl
Task Manager	taskmgr
Telnet Client	telnet
User Account Management	nusrmgr.cpl
Utility Manager	utilman
Windows Firewall	firewall.cpl
Windows Magnifier	magnify
Windows Management Infrastructure	wmimgmt.msc
Windows System Security Tool	syskey
Windows Update Launches	wupdmgr
Windows XP Tour Wizard	tourstart
Wordpad	write

 

اسرار كرنل ويندوز

اسرار كرنل ويندوز

تسريع بوت:
هنگامي كه شما براي اولين بار ويندوز XP را بر روي يك سيستم نصب مي كنيد،‌ يكي از بارزترين بهبودهايي كه مايكروسافت به كرنل سيستم عامل خود داده است توجه شما را جلب خواهد كرد. در طي سير تغيير و تحولات ويندوز و آمدن نسخه هاي جديدتر، همه انتظار داشتند زمان بوت نيز در نسخه هاي جديدتر طولاني تر شود، اما مايكروسافت حقيقتا با روند سريع بوت ويندوز XP، همه را غافلگير كرده است. اما مايكروسافت چه كار جديدي را در ويندوزXP انجام داده است؟
اولين چيزي كه روند بوت را سريعتر مي كند، چيزي است كه براي اولين بار با ويندوزXP،Me و ويندوز ۲۰۰۰ ارائه شد يعني Simple Boot Flag يا.SBF SBF ثباتي در حافظه CMOS‌ در تراشهBIOS است و اولين باري كه ويندوز بوت مي شود مقدار دهي ميگردد. SBF سه دسته اطلاعات مهم را در خود نگهداري مي كند، علاوه بر يك بيتparity در انتها كه ويندوز را قادر مي سازد صحت محتواي اين ثبات را بررسي كند.
اولين بيت در اين ثبات، PNPOS نام دارد كه نشان مي دهد آيا سيستم عاملي كه نصب شده است يك سيستم عامل آگاه از ادواتPlug-and-Play هست يا خير. اگر اين بيت بر روي۱ تنظيم شده باشد،BIOS در حالت حداقلي، تنها چيزهايي را كه واقعا لازم دارد بارگزاري مي كند و سپس كنترل را به ركورد راه انداز سيستم عامل مي سپارد. ويندوز هميشه اين بيت را بر روي ۱ تنظيم مي كند. اين كار به تنهايي زمان بوت را كاهش مي دهد.
از آنجا كه BIOS تنها حداقل سخت افزار مورد نياز را راه اندازي مي كند، مي تواند از مواردي چون درگاه هاي ورودي/خروجي ووقفه ها صرف نظر كرده و كنترل و راه اندازي آنها را به ويندوز بسپارد كه بسيار سريعتر اين كار را انجام مي دهد.در حقيقت تنظيم اين ادوات با مقادري نادرست مي تواند به طور جدي ويندوز را در نسبت دهي منابع سيستم به طور پويا، دچار مشكل سازد. پس از بيت PNPOS در ثبات SBF، بيت ديگري به نام BOOTING وجود دارد كه نشان مي دهد آيا آخرين بوت ويندوز موفقيت آميزبوده است يا خير.اگر اين بيت نشان بدهد كه بوت قبلي موفقيت آميز نبوده، BIOS مقدار بيت بعدي را برابر ۱ قرار مي دهد.
آخرين بيت، DIAG نام دارد و مشخص مي كند كه آيا روال هاي بررسي و تشخيص سخت افزارهاي BIOS بايد اجرا شوند يا خير. اگر اين بيت داراي مقدار صفر باشد، يعني در طول بوت قبلي مشكلي رخ نداده در نتيجه از انجام كنترل هاي قديمي سخت افزاري صرف نظر مي شود كه باعث كاهش زمان بوت مي شود.
اما ا گر بوت قبلي موفقيت آميز نبوده باشد، بيتDIAG داراي مقدار۱ خواهد بود و روال هاي كنترل و تشخيص سخت افزار انجام مي شود.

پيش واكنشي (Pre-fetching):
بهبود بعدي و بزرگ هسته ويندوزXP، اضافه شدن قابليت پيش واكنشي به آن است.اين بدين معني است كه راه انداز بوت هسته سيستم عامل، تمامي داده هايي را كه نياز دارد به طور يك جا واكشي مي كند كه باعث كاهش زمان دستيابي ديسك و در نتيجه افزايش سرعت بوت سيستم مي گردد. راه انداز بوت ويندوزXP اساسا به منظور پيش واكشي همزمان درايورها و كدهاي ديگري كه بارگذاري و اجراي آنها در هنگام بوت حياتي و مهم است، تماما از اول بازنويسي شده است. علاوه بر بارگذاري همزمان و موازي درايورها و كدهاي راه انداز، ويندوزXP تا آنجا كه بتواند بارگذاري و راه اندازي درايورها را سريعترانجام مي دهد. در واقع حتي هنگامي كه شما ميز كار ويندوزXP را مي بينيد بسياري از درايورها هنوز نصب نشده اند. در حالي كه نسخه هاي قبلي ويندوز پيش از نمايان ساختن ميز كار، راه اندازي تمام درايورها را كامل مي كردند. به عنوان مثال ويندوز XP درايورهاي شبكه را در اين مرحله بارگذاري مي كند، اما آن ها را تا زماني كه ميز كار بالا آمده و در حال اجرا باشد به طور كامل راه اندازي نمي كند. البته يك استثناي بزرگ براي اين حالت وجود دارد وآن حالتي است كه كامپيوتر شما بخشي از يك Domain شبكه است، كه در آن حالت تمام درايورها بايد تماما پيش از رسيدن به مرحله تاييد ورود كاربرو Login كردن، فعال بارگذاري و راه اندازي شوند. اگر در ويندوزXP شما برخي از منابع شبكه اي مانند درايو شبكه، چاپگرشبكه، سي دي درايو راه دور در شبكه و… به درايوهاي شبكه نگاشت شده اند، دليل اينكه در بسياري از مواقع، درست بعد از بوت، قادر به كار با آنها نمي باشيدهمين امر است.
تسريع و بهبود بزرگ ديگري كه در روند بوت و زمان آن انجام شده است، هنگامي ديده مي شود كه ويندوزXP شروع به چيدن پوياي مكان فيزيكي تاييد درايور در ويندوزXP از نصب بدون اجازه درايورهاي نا معتبرو ناشناس جلوگيري مي كند.
بهبود در حافظه :
بعد از آنكه سيستم بوت شد و بالا آمد، يكي از بهبودهاي اصلي ويندوز يعني روال هاي مديريت حافظه كه تماما از اول بازنويسي شده اند شروع به ايفاي نقش مي كنند.
حافظه بسته به اهميت محتواي آن، توسط ويندوزبه دو دسته تقسيم بندي مي شود. گروه اول، حافظه صفحه بندي نشده است. اين حافظه زمان زمان بسيار زيادي را، حتي براي خود روال مديريت حافظه كه بايد هميشه در حافظه فيزيكي قرار داشته باشد مصرف مي كند. گروه دوم، حافظه صفحه بندي شده است كه اكثريت حافظه سيستم شما را تشكيل مي دهد. استفاده از اين نوع حافظه خطرات كمتري را در مواقع بحراني سيستم در بر دارد و لذا ويندوز مي تواند در صورب نياز به حافظه فيزيكي بيشتر، با خيال آسوده آن را توسط مدير حافظه مجازي به روي ديسك منتقل كند.
ويندوز، حافظه رابه صفحات۴ كيلو بايتي تقسيم بندي مي كند واين صفحات توسط سيستمي ازFlagها مديريت مي شوند كه مدخل هاي جدول صفحات يا Page Table Entries(PTE) نام دارند.هرPTE حاوي اطلاعاتي در باره صفحه اي است كه به آن تخصيص داده شده و نيز شامل اينكه آيا آن صفحه در حال استفاده است يا خير. ويندوزXP تعداد اينPTE هارا به اندازه اي افزايش داده است كه بتواند تا ۱.۳ گيگا بايت حافظه را پوشش دهد كه بدين معني است كه هسته سيستم عامل مي تواند حافظه را به صورت بهينه تري بدون نياز به پاكسازي PTEها و استفاده مجدد از آن ها مورد استفاده قرار دهد.

منبع:مجله شبكه، شماره ۴۹

 

راه اندازي يك سرور مجازي لينوكس

راه اندازي يك سرور مجازي لينوكس

همزمان با رشد سريع اينترنت و خدمات آنلاين، هر روز بر حجم پردازش سرويس دهنده ها و تعداد درخواست هاي كاربران افزوده مي شود. اما حداكثر توان كاري هر سرويس دهنده اندازه اي دارد كه بيشتر از آن نمي تواند به در خواست ها جواب دهد و به صورت معمول سرويس دهي كند. براي خروج از اين وضعيت يك مدير سرويس دهنده، چندين راه حل دارد: جايگزيني سرورهايي با قدرت پردازش بيشتر و

يا افزايش تعداد سرويس دهنده هاي موجود. اما اين كار شايد هزينه بسيار زيادي را به سيستم تحميل كند. به طوري كه عملا اجراي آن غيرممكن خواهد بود. در اين شرايط ، شايد برپا سازي يك سرويس دهنده مجازي بر پايه مفاهيم كلاستر و تقسيم سرويس ها ميان چندين سرويس دهنده، يكي از مؤثرترين راهكارهايي باشد كه مي توان براي افزايش قدرت سرويس دهنده به كاربست. كلاستر سازي اين قابليت را فراهم مي كند كه با افزودن يك سرور مجازي به سيستم ، در خواست هاي سرويس ميان چند سرويس دهنده تقسيم شود و از وارد آمدن فشار اضافي بريك سرويس دهنده و نهايتا مختل شدن سرويس دهي شبكه جلوگيري به عمل آيد. در اين نوشتار، به برپاسازي و پيكربندي يك سرور مجازي لينوكس در يك شبكه، كه شامل چندين سرويس دهنده مختلف، مانند سروي دهنده وب، ايميل و FTP است نگاهي مي اندازيم.
مفهوم كلاستر
كلاسترها يكي از جذاب ترين مفاهيمي هستند كه در بحث هاي پردازش موازي و سرويس دهنده مطرح مي شوند. به طور عام ، مفهوم كلاسترها به يك مجموعه از كامپيوترها اطلاق مي شود كه با اشتراك قدرت پردازشي يكديگر، توان بيشتري را براي انجام دادن امور پردازشي محوله فراهم مي كنند. يك كلاستر شامل چندين ماشين است كه در يك شبكه محلي پرسرعت به هم متصل شده و با استفاده از يك برنامه زمانبندي و هماهنگ سازي ميان ماشين هاي شبكه، امور پردازشي را انجام مي دهند.
گونه اي از اين كلاسترها موسوم به load-balancing cluster وظيفه موازنه كردن ترافيك شبكه را ميان ماشين هاي شبكه بر عهده دارند. هدف اين نوشتار نيز پياده سازي چنين كلاستري است كه بتواند با تقسيم كردن درخواست هاي سرويس ارسالي از كاربران يك شبكه ميان چند سرويس دهنده ، از تراكم حجم كاري بر روي يك سرويس دهنده بكاهد.
طرح ريزي كلاستر
كلاستر شامل يك سرور مجازي مبتني بر سيستم عامل لينوكس و تعدادي سرور فيزيكي خواهد بود كه با استفاده از يك سوئيچ ، با هم در ارتباط هستند . هدف شبكه، ارائه سرويس هايي مانند وب و ايميل به كاربران است. كاربران از طريق يك بستر شبكه اي، مانند اينترنت، با سرور مجازي ارتباط دارند. سرورهاي فيزيكي مي توانند بر هر سيستم عاملي مبتني باشند. وظيفه سرور مجازي لينوكس ، بااستفاده از آدرس هاي IP، كاهش فشار حجم درخواست هاي ارسالي به يك سرور فيزيكي و تقسيم درخواست ها ميان چند سرور موجود در شبكه است.
در واقع مي توان گفت كه سرور مجازي ، نقش يك رابط را ميان كاربران شبكه و سرورهاي فيزيكي شبكه ايفا مي كند كه در اين ميان، امكان همزماني پردازش هاي بيشتري از درخواست ها با استفاده از يك آدرس IP فراهم مي شود. هنگامي كه سرور مجازي يك درخواست را از كاربر دريافت مي كند، براساس يك الگوريتم زمانبندي ، درخواست كاربر را به سرور فيزيكي مربوطه تحويل مي دهد. سپس سرور فيزيكي داده هاي مورد تقاضا را براي سرور مجازي به درخواست كاربر جواب خواهد داد. در اين ميان، سرويس دهنده حقيقي همان سرورهاي فيزيكي هستند كه آدرس IP آن ها توسط سرور مجازي تغيير يافته است. سرور مجازي از دو رابط شبكه استفاده مي كند: يك رابط براي برقراري ارتباط با كاربران و دسترسي كاربران به شبكه ، و رابط دوم جهت ارتباط با شبكه محلي و سرورهاي فيزيكي . راه اندازي يك كلاستر با اين ساختار، قابليت هرگونه تغيير، حذف يا افزودن سرورهاي فيزيكي را براي مدير شبكه فراهم مي كند.
بازسازي هسته لينوكس
لينوكس شامل هسته نسخه ۲.۴.۲۸ و نسخه هاي بالاتر، از كلاسترهاي سرور مجازي يا LVS پشتيباني مي كنند. پس اگر از نسخه هاي پايين تر استفاده مي شود، بايد با اضافه كردن ماجول LVS مجددا هسته را كامپايل و بازسازي كنيد. اين بسته به صورت رايگان از نشاني http://www.linuxvirtualserver.org قابل دريافت است . چون در سايت براي نسخه هاي مختلف هسته، بسته هاي مختلفي ارائه شده ، لازم است شماره بسته متناسب با نسخه هسته لينوكس سيستم بررسي شود. بسته دريافتي از سايت را در شاخه usr/src/ كپي كنيد و دستورات زير را اجرا نماييد:

×#cd/usr/scr/linux
#gunzip ../linux-۲.۴.۲۱-ipvs-۱.۰.۱۰.patch.gz
#patch-p۱< ../linux-2.4.21-ipvs-1.0.10.patch

دستور خط اول ، موقعيت خط فرمان را به زيرشاخه×linux منتقل مي كند. در خط دوم ، با استفاده از ابزار GUNZIP ، بسته دريافت شده از سايت پروژه از حالت فشرده خارج شده و در خط سوم اين بسته، به هسته اضافه شده است . پس از اضافه شده است. پس از اضافه شدن بسته به هسته، بايد مجددا هسته كامپايل شود. يعني در دايركتوري ×usr/src/linux دستورات زير اجرا شوند:

#make mrproper
#make oldconfig
#make menuconfig

با اجراي دستور آخر، يك منو با چندين زيرشاخه اجرا خواهدشد. براي فعال كردن سرور مجازي از شاخه Networking Options، گزينه IP:Virtual Server Configuration را انتخاب نماييد و آدرس سرور مجازي را تنظيم كنيد:

virtual server support( EXPERIMENTAL)
]Ipvirtual server debugging×[
(۱۶) IPVS connection table size(the Nith power of۲)
---IPVS scheduler
round-robin scheduling
< M >weighted round-robin scheduling
< M >least-connection scheduling scheduling
< M >weighted least-connection scheduling
< M >locality-based least-connection scheduling
< M >locality-based least-connection with replication scheduling
< M >destination hashing scheduling
< M >source hashing scheduling
< M >shortest expected delay scheduling
< M >never queue scheduling
—IPVS application helper
FTP protocol helper

قبل از خروج از menuconfig، بايد تغييرات ذخيره شوند. براي ساختن تمامي ماجول هاي جديد كرنل، دستور زير اجرا مي شود:

#make dep&&make bzlmage &&make modules && make modulesinstall

پس از اجراي دستور بالا، زير شاخه جديدي به نام bzlmage در دايركتوري /arch/i۳۸۶/boot/×usr/src/linux ساخته مي شود و تصوير هسته كامپايل شده در اين شاخه قرار مي گيرد. براي اتمام پيكربندي هسته، بايد اين تصوير در شاخهboot/ كپي شده و فايل هاي پيكربندي بوت لودرهاي سيستم نيز بروز رساني شوند.
نصب ابزار IPT و IPVsadm
در گام بعدي ، پس از بازسازي هسته لينوكس، براي پيكربندي سرور مجازي ، بايد بسته هاي IPTable و IPVsadm نصب شوند. IPTable ابزاري براي راه اندازي ساختار يك فايروال مبتني بر فيلتر بسته هاي IPV۴ و NAT در هسته لينوكس است. بااستفاده از اين ابزار، آدرس هاي IPهاي مجازي براي سرورهاي فيزيكي تعريف مي شوند. IPVsadm نيز يك ابزار براي مديريت سرور مجازي لينوكس، تنظيم الگوريتم زمانبندي تقسيم درخواست ها و قوانين ارسال درخواست هاي كاربران به سرورهاي فيزيكي است. بسته نصب IPTable به همراه اكثر توزيع ها ارائه مي شود و مي توان از طريق برنامه مديريت بسته هاي توزيع لينوكس به راحتي آن را نصب كرد. بسته rpm نصب ابزار IPVsadm نيز از سايت پروژه LVS قابل دريافت است. پس از نصب اين دو ابزار، لازم است كه گزينه IP forwarding براي سرور لينوكس فعال شود. براي اين منظور، فايل etc/sysctl.conf/ را در يك ويرايشگر متني بازكرده و گزينه زير را با ارزش ۱ مقداردهي كنيد:
net.ipv۴.ipforward=۱
اكنون كافي است با استفاده از دستور start، سرويس IPTable براي ارسال بسته هاي IP سرورهاي فيزيكي به آدرس كاربران شبكه فعال شود:
#service iptables start
فعال كردن IP masquerading
براي تنظيم آدرس IP سرورهاي فيزيكي در سرور مجازي لينوكس، بايد به اين نكته توجه شود كه eth۰ براي كارت شبكه ارتباطي با شبكه اينترنت و eth۱ براي كارت شبكه محلي تعريف شوند. در ادامه برروي سرور مجازي، دستورات زير اجرا شوند:

#iptables-t nat-P POSTROUTING DROP
#iptables-t nat-A POSTROUTING-o eth۰-j MASQUERDE

در خط اول ، با تعريف يك قانون براي IPTables، يك سطح خارجي امنيتي براي شبكه تعريف مي شود. DROP اين اختيار را به IRTables مي دهد كه هرگونه بسته IP كه از ruleهاي تعريفي تبعيت نمي كند، از شبكه حذف شود و در نتيجه هر آدرس IP جعلي يا ساختگي را نمي توان براي شبكه تنظيم كرد. خط دوم، جدول NAT را براي آدرس دهي شبكه داخلي ميان سرورهاي فيزيكي با سرور مجازي و كارت شبكه eth۰ فعال مي كند.
پيكربندي سرور مجازي لينوكس با IPVsadm
در گام بعدي، با استفاده از ابزار IPVsadm سرور مجازي تنظيم مي شود. براي شروع بايد به هريك از ماشين هاي شبكه يك آدرس IP اختصاص داده شود. براي سرورهاي فيزيكي شبكه محلي، يك بازه آدرس دهي مانند ۱۰.۰.۰.۰ تا ۲۵۵.۲۵۵.۲۵۵.۰ انتخاب شده و از يك شماره Subnet Musk استفاده مي شود. از سرور مجازي به عنوان دروازه براي سرورهاي فيزيكي استفاده مي شود. ماشين هاي كلاينت با آدرس هاي IP اختصاص يافته توسط سرويس دهنده اينترنت با سرور مجازي در ارتباط خواهند بود. يكي از دو سرور يك سرويس دهنده HTTP است كه براي آن آدرس ۱۰.۰.۰.۲ تعريف مي شود و سرور دوم كه يك سرويس دهنده FTP است، با ۱۰.۰.۰.۳ آدرس دهي مي شود. آدرس ۱۰.۰.۰.۱ به عنوان پيش فرض دروازه براي ارتباط با سرور مجازي انتخاب مي شود و براي ارتباط سرور مجازي انتخاب مي شود و براي ارتباط سرور مجازي با شبكه اينترنت آدرس IP عمومي ۶۱.۱۶.۱۳۰.۱۰۰ منظور مي گردد. اكنون با ابزار IPVsadm، آدرس هاي تخصيص داده شده براي سرور مجازي تعريف مي شوند:

#ipvsadm-A-t ۱۶۱.۱۶۱۳۰.۱۰۰:۸۰-s wlc
#ipvsadm-A-۱۶۱.۱۶.۱۳۰.۱۰۰:۲۱-s wrr

در فرامين بالا wlc و wrr دو الگوريتم مديريت ترافيك سرور مجازي براي پورت هاي ۸۰ و ۲۱ هستند. غير از اين دو، الگوريتم هاي زمانبندي قابل تعريف ديگري نيز وجود دارد كه براي آشنايي با آن ها مي توانيد به صفحات man اين برنامه مراجعه كنيد. براي تعريف سرورهاي فيزيكي ، دستورات بالا به صورت زير اجرا مي شوند:

#ipvsadm-a-t ۱۶۱.۱۶۱۳۰.۱۰۰:۸۰-r ۱۰.۰.۰.۳:۸۰-m
#ipvsadm-a-t ۱۶۱.۱۶.۱۳۰.۱۰۰:۸۰-r ۱۰.۰.۰.۲:۸۰-m-w۲
#ipvsadm-a-t ۱۶۱.۱۶.۱۳۰.۱۰۰:۲۱-r ۱۰.۰.۰.۳:۲۱-m

البته هميشه ترافيك پورت ۸۰ بيشتر از ترافيك پورت FTP خواهدبود. بدين خاطر آدرس IP شماره ۱۰.۰.۰.۳ براي پورت ۸۰ نيز تعريف شده است. در اين حالت، سرور مجازي با استفاده از الگوريتم هاي زمانبندي خود، مي تواند بار ترافيكي اين پورت را بر روي دو سرور فيزيكي تقسيم كند، با دادن ارزش دو توسط آرگومان m- به آدرس ۱۰.۰.۰۲، سرور مجازي خواهد فهميد كه اين پورت بر روي آدرس ديگري نيز تعريف شده است.
نتيجه گيري
براي آزمايش درستي عملكرد شبكه، مي توان با استفاده از ماشين هاي كلاينت، درخواست هايي را براي سرور مجازي فرستاد و نتيجه را مشاهده كرد. اگر به صورت همزمان چندين درخواست را از چند ماشين كلاينت ارسال كنيد، خواهيد ديد برخي درخواست ها به وسيله سرويس دهنده FTP پردازش شده اند و آدرس IP متفاوتي ميان درخواست هاي رسيده برروي ماشين هاي كلاينت وجود دارد. راه اندازي يك سرور مجازي با مشخصات بالا جوابگوي يك كلاستر با تعداد محدودي سرويس دهنده است. براي شبكه هايي كه از تعداد زيادي سرويس دهنده استفاده مي كنند، به راه اندازي چند سرور مجازي، تنظيمات پيشرفته جدول NAT، و سرويس DNS نياز خواهيد داشت.

منبع : آي آر آي تي ان

 

انباره‌ای به نام NAS شبکه‌ای به نام SAN

انباره‌ای به نام NAS شبکه‌ای به نام SAN

اشاره :
هنگامی كه اولین سیستم‌های كامپیوتری به صورت PC عرضه شدند و روی میز من و شما قرار گرفتند، كمتر كسی می‌توانست پیش‌بینی كند سیلاب اطلاعات با چنین حجم عظیمی شركت‌ها و حتی مردم دنیا را در نوردد. این دستگاه‌ها به انباره‌های ذخیره‌سازی كم‌ظرفیتی (نسبت به استانداردهای امروز) مجهز بودند، اما دپارتمان‌های IT خیلی زود توانستند با استفاده از سرورهای عمومی و انباره‌های اتصال مستقیم (كه از طریق یك اینترفیس پرسرعت SCSI به كامپیوتر متصل می‌شدند) پاسخگوی نیازهای اطلاعاتی آن زمان باشند.
امروزه این شیوه مقدماتی ذخیره‌سازی و پردازش، كمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد و شركت‌ها مجبورند برای ذخیره‌سازی حجم عظیم اطلاعاتی كه در سیستم‌هایی چون MIS ، ERP یا data warehousing تولید و جابه‌جا می‌شوند روش‌های تازه‌تری را برگزینند. خوشبختانه، به خاطر وجود اینترنت، جریان عظیم اطلاعات نه تنها ادامه دارد، بلكه شدیدتر از گذشته شده است. امروزه تولید، انتقال، ذخیره‌سازی و تحویل اطلاعات به هر كجا و در هر كجای جهان در عرض چند ثانیه صورت می‌گیرد و وابستگی مردم به اطلاعات بیشتر شده است به طوری كه برای مشتریان یك شركت (چه داخلی و چه خارجی) یافتن اطلاعاتِ مربوط به شركت با سرعت پایین تحمل‌پذیر نیست.
شركت‌هایی كه هنوز سرویس‌های اطلاع‌رسانی اینترنتی خود را راه‌اندازی نكرده‌اند، خلاء آن را به خوبی احساس می‌كنند. همین موضوع شركت‌های نرم‌افزاری و مراكز خدمات‌رسانی اینترنت (و به ویژه سازمان‌های دات كام) را نیز به تكاپو واداشته تا راه‌حل‌های قابل بسط و مطمئن‌تری را ارائه دهند. به طور كلی، شركت‌های تجاری ضرورت داشتن یك انباره ذخیره‌سازی مطمئن را برای نگهداری و ارائه اطلاعات احساس می‌كنند، اما در عین حال دوست ندارند برای این منظور مجبور به استخدام كارشناسان IT بشوند، كه هم كمیاب هستند و هم حقوق بالایی دارند. برای این شركت‌ها شاید بهترین راه‌حل استفاده از Network-Attached Storage یا همان NAS باشد، كه موضوع مقاله ما است.

NAS چیست؟
انباره (Storage) ذخیره‌سازی متصل به شبكه (NAS) دستگاهی است كه به صورت اشتراكی در شبكه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دستگاه، با استفاده از NFS (سیستم فایلی شبكه‌ای مختص محیط‌های یونیكسی)، CIFS (سیستم فایلی شبكه‌ای مختص محیط‌های ویندوزی)،FTP ،HTTP و سایر پروتكل‌ها با اجزای شبكه ارتباط برقرار می‌كند. وجود NAS در یك شبكه برای كاربران آن شبكه افزایش كارایی و استقلال از سكو را به ارمغان می‌آورد، گویی كه این انباره مستقیماً به كامپیوتر خودشان متصل است.

خود دستگاه NAS یك وسیله پرسرعت، كارآمد، تك‌منظوره و اختصاصی است كه در قالب یك ماشین یا جعبه عرضه می‌شود. این دستگاه طوری طراحی شده كه به تنهایی كار كند و نیازهای خاص ذخیره‌سازی سازمان را با استفاده از سیستم عامل و سخت‌افزار و نرم‌افزار خود در بهترین حالت برآورده سازد. NAS را می‌توان مثل یك
دستگاه plug-and-play در نظر گرفت كه وظیفه آن تأمین نیازمندی‌های ذخیره‌سازی است. این سیستم‌ها با هدف پاسخگویی به نیازهای خاص در كوتاه‌ترین زمان ممكن (به صورت بلادرنگ) طراحی شده‌اند. ماشین NAS برای به كارگیری در شبكه‌هایی مناسب‌تر است كه انواع مختلف سرور و كلاینت در آنها وجود دارند و وظایفی چون پراكسی، فایروال، رسانه جریانی و از این قبیل را انجام می‌دهند.

در این مقاله به معرفی دسته‌ای از دستگاه‌های NAS می‌پردازیم به نام <فایلر> كه امكان به اشتراك گذاشتن فایل‌ها و داده‌ها را میان انواع متفاوت كلاینت‌ها فراهم می‌سازند. در عین حال، مزایای NAS در مقایسه با SAN (شبكه‌های موسوم به Storage Area Network) مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

Filer چیست؟
دستگاه‌های NAS موسوم به فایلر تمام توان پردازشی خود را صرفاً روی خدمات فایلی و ذخیره‌سازی فایل متمركز می‌كنند. در واقع فایلر به عنوان یك وسیله ذخیره‌سازی، نقش یك فایل سرور اختصاصی را ایفا می‌كند. فایلر مستقیماً به شبكه (معمولاً LAN) متصل می‌شود تا دسترسی به داده‌ها را در سطح فایل فراهم سازد. نصب، راه‌اندازی و مدیریت آسان فایلر، و همچنین مستقل از سكو بودن آن، باعث شده تا هزینه‌های مدیریتی كاهش چشمگیری پیدا كنند.

فایلرهای NAS می‌توانند در هر جایی از شبكه مستقر شوند، بنابراین مدیر شبكه آزادی كامل دارد كه آنها را در نزدیكی محلی قرار دهد كه نیاز به خدمات ذخیره‌سازی دارد. یكی از فواید اصلی استفاده از فایلر آزاد شدن سرورهای همه منظوره و گران قیمت سازمان از انجام عملیات مدیریت فایل است. سرورهای همه منظوره غالباً درگیر عملیاتی می‌شوند كه CPU را زیاد به كار می‌كشند و بنابراین نمی‌توانند به خوبیِ فایلر از عهده عملیات مدیریت فایل برآیند.

تحلیلگران پیش‌بینی می‌كنند نیازِ به ظرفیت ذخیره‌سازی طی سال آینده ده برابر نسبت به گذشته افزایش پیدا كند و به همین دلیل به مدیران IT استفاده از NAS را توصیه می‌كنند. برای هر سازمانی كه در حال استفاده از فایل سرور‌های همه منظوره هستند (یا قصد استفاده از آنها را دارند) بهترین راه‌حل این است كه سیستم‌های NAS را جایگزین سرورهای خود بكنند.

NAS در مقابل SAN
NAS سرنام عبارت NetworkAttached Storage است در حالی كه SAN مخفف Storage Area Network می‌باشد. این دو تكنولوژی شباهت‌های بسیاری به یكدیگر دارند، مثلاً این كه هر دو بهترین حالت یكپارچگی (consolidation) را تأمین می‌كنند، هر دو به محل ذخیره‌سازی داده‌ها مركزیت می‌بخشند، و هر دو دسترسی به فایل را در كارآمدترین حالت فراهم می‌سازند. قابلیت به اشتراك گذاشتن انباره ذخیره‌سازی میان چند میزبان، حمایت از سیستم عامل‌های مختلف، و تفكیك محل ذخیره‌سازی از محل اجرای برنامه‌ها از دیگر مشتركات این دو تكنولوژی است. علاوه بر این، هر دو آن‌ها می‌توانند با استفاده از RAID و اجزای یدكی، آمادگی و یكپارچگی داده‌ها را تضمین كنند.

اما تفاوت این دو تكنولوژی اصولاً در نحوه اتصال آنها به شبكه است. NAS محصولی مشخص و شناخته شده است كه بین application server و file system می‌نشیند (شكل ۱)، در حالی كه SAN یك معماری است كه بر روی سیستم فایلی و ابزارهای فیزیكی ذخیره‌سازی اعمال می‌شود. (شكل۲ ) SAN در واقع خودش یك شبكه است، شبكه‌ای كه تمام مخازن ذخیره‌سازی و سرورها را به هم متصل می‌كند. بنابراین، هر یك از این دو فناوری، برای تأمین نیازهای ذخیره‌سازی بخش‌های متفاوت از یك سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

NAS برای كاربران شبكه
NAS یك وسیله شبكه‌ محور است و عموماً به خاطر یكسان‌سازی محل ذخیره‌سازی داده‌های كاربران در
شبكه LAN مورد استفاده قرار می‌گیرد. NAS یك راه‌حل مناسب ذخیره‌سازی است كه دسترسی سریع و مستقیم كاربران به سیستم فایلی را فراهم می‌سازد. استفاده از NAS مشكل معطلی‌هایی را بر طرف می‌سازد كه غالباً كاربران برای دسترسی به فایل‌های موجود در سرورهای همه منظوره با آن مواجه هستند.

NAS ضمن تأمین امنیت لازم، تمام خدمات فایلی و ذخیره‌سازی را از طریق پروتكل‌های استاندارد شبكه‌ای فراهم می‌سازد: TCP/IP برای انتقال داده‌ها، Ethernet و Giga Ethernet برای دسترسی میانی، و CIFS ،http، و NFS برای دسترسی به فایل از راه دور. علاوه بر این، با NAS می‌توان به طور همزمان به كاربران یونیكس و ویندوز سرویس داد و اطلاعات را بین معماری‌های متفاوت به اشتراك گذاشت. از نظر كاربران شبكه، NAS وسیله‌ای است كه دسترسی به فایل را بدون مزاحمت و ایجاد اختلال برای آن‌ها مهیا می‌سازد.

اگر چه NAS تا حدودی كارایی را فدای مدیریت‌پذیری و سادگی می‌كند، اما به هیچ وجه نمی‌توان آن را یك فناوری كه در ذات خود تأخیر دارد، پنداشت. NAS به كمك گیگابیت اترنت به كارایی بالا و تأخیر كوتاه دست یافته و هزاران كاربران را از طریق فقط یك اینترفیس سرویس می‌دهد. بسیاری از سیستم‌های NAS دارای چند اینترفیس هستند و می‌توانند همزمان به چند شبكه متصل شوند. با رشد شبكه و نیاز بیشتر به سرعت بالا، NAS بهترین انتخاب برای پاسخ‌گویی به برنامه‌هایی خواهد شد كه به كارایی بالایی احتیاج دارند.

SAN برای اتاق سرورها
SAN دیتا محور است. شبكه‌ای است كه برای ذخیره‌سازی داده‌ها اختصاص داده شده است. SAN برخلاف NAS، جدای از LAN مرسوم است. بنابراین، SAN می‌تواند از ایجاد ترافیك‌های استاندارد شبكه، به عنوان یك عامل بازدارنده سرعت، جلوگیری كند. SANهای مبتنی برFiber Channel، با بهره‌گیری از مزایایی كانال‌های I/O در یك شبكه اختصاصی جداگانه، سرعت را بهتر و تأخیر را كمتر می‌كنند.

SAN با استفاده از روتر، سوییچ و gateway، انتقال داده‌ها بین محیط‌های ناهمگن ذخیره‌سازی و سروری را سهولت می‌بخشد. از همین رو، ایجاد یك شبكه ذخیره‌سازی نسبتاً دور (در حد ۱۰ كیلومتر) با SAN امكان‌پذیر است.

معماری SAN برای انتقال داده‌های بلوكی در بهترین حالت است. در اتاق كامپیوترها، SAN غالباً بهترین انتخاب برای بررسی مسائل پهنای باند، دسترسی به داده‌ها، و یكپارچه‌سازی است.

با توجه به تفاوت‌های بنیادینی كه بین تكنولوژی و اهداف SAN و NAS وجود دارد، برای انتخاب هر یك باید تصمیم اساسی گرفته شود. هر یك از این دو را می‌توان برای رفع نیازهای ذخیره‌سازی مورد استفاده قرار داد. البته در آینده ممكن است مرز بین دو تكنولوژی آن چنان روشن نباشد و در یك مجموعه از هر دو روش استفاده شود.
راه‌حل‌های NAS برای نیازهای امروز شركت‌ها
نیازهای شركت‌های ISP ،ASP و دات‌كام به سیستم‌های قابل اطمینان، كم‌هزینه، و قابل نصب در رك به گسترش راه‌حل‌های NAS كمك خواهد كرد. كاهش هزینه‌های كادر IT شركت‌ها نیز از دیگر دلایل مقبولیت این راه‌حل‌ها خواهد بود. از دید كاربر، این كه دسترسی به انبوه اطلاعات به صورت بلادرنگ امكان‌پذیر است، چیز خوشایندی است، و در سمت مدیریت، عدم نیاز به نیروی متخصص IT. مدیریت NAS از طریق یك رابط گرافیكی در مرورگر وب امكان‌پذیر است.

از آن‌جا كه فایلر NAS از قبل برای تأمین نیازهای ذخیره‌سازی تنظیم شده است، اداره آن كار ساده‌ای است، و همین امر موجب كاهش خطاهایی می‌شود كه هنگام دستكاری و تنظیم سیستم‌ها پیش می‌آیند. به علاوه، از آنجا كه با NAS ظرفیت بیشتری را (نسبت به سرورهای همه منظوره) به ازاء هر مدیر می‌توان اداره كرد، هزینه كل مالكیت (TCO) نیز كاهش می‌یابد.

توسعه سریع، بدون توقف سرویس
شركت‌های دات‌كام و سایر شركت‌های رو به رشد، همواره در تلاشند تا زیرساخت‌های IT خود را با فعالیت‌های پویای كسب و كار خود همگام نگه دارند. اتكا به سرور یا سرورهای عمومی در بعضی فعالیت‌های شركت، شاید ضروری باشد، اما نباید این سرورها را با نیازهای رو به افزون ذخیره‌سازی تحت فشار گذاشت. با اضافه كردن ظرفیت ذخیره‌سازی در سرورهای عمومی، قطعاً با توقف سرویس (downtime) مواجه خواهید شد. وقتی سیستمی را خاموش می‌كنید تا ظرفیت ذخیره‌سازی آن را افزایش دهید، برنامه‌های كاربردی شما از كار می‌افتند و این یعنی كاهش بهره‌وری.

از سوی دیگر، افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی با NAS نه تنها ساده است، بلكه بدون ایجاد اختلال در شبكه انجام می‌شود. طی ۱۵ دقیقه می‌توانید یك فایلر جدید به مجموعه اضافه كنید بدون این كه مزاحم كار دیگران بشوید. بیشتر سیستم‌های پیشرفته NAS می‌توانند <درجا> ظرفیت ذخیره‌سازی را افزایش دهند و نیازی به اضافه كردن node جدید به شبكه ندارند. این بدان معنی است كه كاربران به محض نیاز به ظرفیت ذخیره‌سازی بیشتر، به آن دست خواهند یافت.

رها شدن سرور
با استفاده از فایلر NAS، سرورهای شما از انجام عملیات پرمصرف و زمان‌بر فایلینیگ خلاص شده و بدین ترتیب، می‌توانند با توان بیشتر به پردازش داده‌ها بپردازند. اگر سرور عمومی خود را برای انجام عملیات فایلینگ (علاوه بر اعمال دیگر) اختصاص داده باشید، خواهید دید كه فشار زیادی روی آن وارد می‌آید، به طوری كه عملاً از انجام سایر وظایف خود (مثل ارسال و دریافت email یا اداره برنامه‌ها) باز می‌ماند.

اشتراك داده‌ها و اتصال Multi-OS
شركت‌های رو به توسعه یا شركت‌هایی كه در پی ادغام با شركت‌های دیگر هستند، بدون شك با وضعیت ناهمگن بودن محیط‌ها و سیستم عامل‌ها مواجه خواهند شد. در چنین شرایطی، سیستم NAS می‌تواند پاسخگوی این چالش باشد، چرا كه توانایی كار با دو سیستم اصلی NFS و CIFS را دارد. یكی از توانایی‌های غیر قابل
انكار NAS حمایت آن از این پروتكل‌ها و قابلیت به اشتراك‌گذاری داده‌ها بین سكوهای مختلف است. با توجه به این كه روز به روز استفاده شركت‌ها از فایل‌های حجیم در برنامه‌ها (نظیر فایل‌های صوتی-تصویری) بیشتر می‌شود، این ویژگی NAS اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد.

بهبود زیرساخت‌های موجود
با افزودن NAS به شبكه، دانش و مهارت مدیریتی خود را بالاتر برده و به ارتقا شبكه كمك می‌كنید. به كار بستن NAS در هر كجا از شبكه كه نیاز آن احساس می‌شود امكان‌پذیر است. NAS را می‌توان با ابزارهای مدیریتی بزرگ‌تری چون Microsoft Management Consol ،Tivoli و HP OpenView نیز تلفیق كرد. و دیگر این كه NAS نیازی به مجوزهای پرهزینه سیستم عامل شبكه (NOS) ندارد.

کپی رایت و منابع

 

اوبونتو (ubuntu)

اوبونتو (ubuntu)

اوبونتو یک سیستم عامل کاملاً‌ آزاد و رایگان بر اساس گنو/لینوکس٬ همراه با پشتیبانی در سطح جامعه کاربران و خدمات تجاری و حرفه‌ای است. اوبونتو توسط اجتماع بزرگی از کاربران و توسعه دهندگان در سراسر دنیا توسعه داده میشود و ما از شما نیز دعوت می‌نمائیم تا به این اجتماع بپیوندید!
اجتماع اوبونتو بر اساس ایده‌های فلسفه اوبونتو که می‌گوید: نر‌م‌افزار باید آزاد و رایگان در اختیار عموم باشد٬ همچنین ابزارهای نرم‌افزاری مختلف می‌بایست به صورت سفارشی و به زبان محلی کاربران در اختیارشان باشند و کاربران مجاز باشند نرم‌افزار را بر اساس نیازهای خود سفارشی نموده و استفاده نمایند٬ شکل گرفته است.

این آزادیها موجب شده‌اند٬ اوبونتو اساساً با نرم افزارهای سنتیﹺ خصوصی متفاوت باشد. نه تنها ابزارها و نرم‌افزارهای مورد نیازتان رایگان هستند٬ بلکه شما مجاز خواهید بود نرم‌افزارها را مطابق نیازتان و بگونه‌ای که مایلید سفارشی نموده و استفاده نمائید.

اوبونتو برای استفاده به عنوان رومیزی و کارگزار (سرور) مناسب است. نسخه فعلی اوبونتو از معماری‌های سخت افزاری مختلف شامل انواع PC های Intel x۸۶ و ۶۴bit و همچنین ماشین‌های UltraSPARC T۱ شرکت SUN و PowerPC شرکت Apple پشتیبانی می‌کند.

اوبونتو دارای بیش از ۱۶۰۰۰ بسته نرم‌افزاری است و هسته اصلی آن بر روی یک سی‌دی عرضه میشود. اوبونتو دارای انواع ابزارهای نرم‌افزاری از نرم‌افزارهای کاتب و صفحه گستردهٔ اداری تا کارگزارهای اینترنتی و ابزارهای مناسب برنامه‌نویسی است.

از جمله مزیت های اوبونتو پشتیبانی قوی از زبان فارسی و همچنین تیم پشتیبانی فارسی اوبونتو می باشد. مستندات کاربردی و بسیار مفید فارسی آن نیز از مزیت های قابل ذکر برای اوبونتو می باشد.

سی دی هما می تواند برای استفاده راحت تر از اوبونتو شما را یاری دهد.

لینک ها
• Ubuntu
• اوبونتوی فارسی
• اوبونتو نسخه رومیزی
• اوبونتو نسخه كارگزار (سرور)

• انجمن های فارسی اوبونتو
• مستندات
• وبکی

منبع

کپی رایت و منابع

 

Data Center چیست؟

Data Center چیست؟

نویسنده : www.academist.ir

خلاصه : تا قبل از دهه ۹۰ استفاده از اینترنت برای مردم عادی به سادگی امکان‌پذیر نبود، چرا که استفاده از امکانات اینترنت نیاز به دانش خاصی داشت. محیط خط فرمانی(Command Line) و ساختار غیر گرافیکی اینترنت سبب شده بود که کاربران عادی علاقه چندانی به استفاده از اینترنت نداشته باشند. در اوایل دهه ۹۰، پس از به وجود آمدن مفهوم وب در اینترنت (سال ۱۹۹۳ ) و پروتکل HTTP که به سادگی امکان به اشتراک گذاشتن مستندات در اینترنت را در اختیار کاربران قرار می‌داد، روز به روز بر تعداد کاربران اینترنت افزوده شد. از سوی دیگر با اضافه شدن کاربران اینترنت، حجم مستندات نیز روز به روز افزایش یافت. مسلماً خطوط سابق اینترنتی و سرورهای موجود، توانایی جوابگویی به خیل عظیم کاربران را نداشتند.

متن کامل :

تا قبل از دهه ۹۰ استفاده از اینترنت برای مردم عادی به سادگی امکان‌پذیر نبود، چرا که استفاده از امکانات اینترنت نیاز به دانش خاصی داشت. محیط خط فرمانی(Command Line) و ساختار غیر گرافیکی اینترنت سبب شده بود که کاربران عادی علاقه چندانی به استفاده از اینترنت نداشته باشند.
در اوایل دهه ۹۰، پس از به وجود آمدن مفهوم وب در اینترنت (سال ۱۹۹۳ ) و پروتکل HTTP که به سادگی امکان به اشتراک گذاشتن مستندات در اینترنت را در اختیار کاربران قرار می‌داد، روز به روز بر تعداد کاربران اینترنت افزوده شد. از سوی دیگر با اضافه شدن کاربران اینترنت، حجم مستندات نیز روز به روز افزایش یافت. مسلماً خطوط سابق اینترنتی و سرورهای موجود، توانایی جوابگویی به خیل عظیم کاربران را نداشتند.
همچنین با زیاد شدن کاربران و بالا رفتن حجم مستندات، و نیز سادگی انتشار اطلاعات در اینترنت، مفاهیم تجاری نیز وارد عرصه اینترنت شدند. شرکت‌های تجاری نیاز به سرورهایی داشتند که این امکان را به آنها بدهد که به سادگی و با سرعت بتوانند اطلاعات خود را در اختیار مشتریان و کاربران خود قرار دهند.
بالطبع این امکان وجود نداشت که هر شرکت یا سازمانی که قصد راه‌اندازی سایت‌های اینترنتی را دارد، خود راساً اقدام به راه‌اندازی سرور خود کند، چرا که با وجود کاربران زیاد این سایت‌ها و حجم بالای ترافیک، نیاز به اتصال‌هایی با سرعت‌های بسیار بالا وجود داشت که مسلما حتی در صورتی که این امکان از لحاظ عملی وجود داشته باشد، هزینه بالایی را می‌طلبید.
راه‌حلی که برای این مشکل به نظر رسید، راه‌اندازی مراکز خاصی تحت عنوان Data Center یا مراکز داده‌ای بود. Data Center ها با در اختیار داشتن اتصالات پرسرعته‌ای به اینترنت، و همچنین در اختیار داشتن سرورهای قوی و متعدد، امکان راه‌اندازی سرورهای وب را برای عموم مردم ممکن ساختند.
شرکت‌های تجاری و مردم می‌توانستند با اجاره کردن فضای محدودی در این سرورها، سایت‌های وب خود را معرض دید عموم قرار دهند. برخی شرکت‌های بزرگ نیز با توجه به نیاز خود، اقدام به اجاره کردن یک سرور در مرکز داده‌ای می‌کردند و آن را از راه دور با ابزارهای خاص کنترل می‌کردند.
اکنون با توجه به رشد سریع اینترنت، روز به روز به تعداد Data Center ها اضافه می‌شود به طوری که در حال حاضر در اکثر کشورهای پیشرفته این مراکز وجود دارند. تمرکز این مراکز بخصوص در کشور امریکا بسیار زیاد است. دلیل آن ارزان بودن نرخ اتصال به اینترنت و همچنین در دسترس بودن سرعت‌های بالا می‌باشد.
برخی از این Data Center از طریق خطوط مختلف فیبرنوری، پهنای باندی بیش از ۴Gbps را در اختیار دارند و تعداد سرورهای این Data Center معمولا بیش از ۱۰۰۰ است که بر اساس مشخصات به متقاضیان اجاره داده می‌شود.
پارامترهای زیادی در قیمت اجاره ماهانه یک سرور تاثیرگذار است که می‌توان به سرعت CPU، مقدار حافظه RAM و اندازه Hard Disk ، حداکثر ترافیکی که ماهانه در اختیار هر سرور قرار می‌گیرد، سیستم عامل سرور و همچنین سابقه مرکز داده‌ای بستگی دارد.

مشخصات یک Data Center
Data Centerهای متفاوتی در نقاط دنیا وجود دارد که با توجه به نیاز و همچنین شرایط منطقه‌ای طراحی و ساخته شده‌اند. استاندارد خاصی برای یک Data Center وجود ندارد اما در اینجا سعی شده است به برخی از مشخصات عمومی یک مرکز داده‌ای اشاره شود. در اختیار داشتن اتصالات مختلف به اینترنت از طریق ISP و ICPهای مختلف: به طور معمول یک Data Center برای اتصال به اینترنت از چندین اتصال مختلف استفاده می‌کند تا در صورتی که هر یک از اتصالات به دلیلی از کار افتادند، در سرویس‌دهی مرکز وقفه‌ای پیش نیاید. برخی از Data Center معروف با بیش از ۱۲ اتصال مختلف به اینترنت متصلند.

وجود سیستم قدرت پشتیبان:
یکی از مهم‌ترین مسایل در Data Center سرویس‌دهی بدون وقفه به مشتریان می‌باشد. با توجه به امکان قطع برق به دلایل مختلف همچون حوادث غیرمترقبه یا جنگ، نیاز به سیستم برق پشتیبان ضروری است. معمولاً Data Centerهای بزرگ از UPS های مخصوصی استفاده می‌کنند که امکان سرویسدهی به بیش از ۱۰۰ کامپیوتر را دارند. علاوه بر سیستم UPS، ژنراتورهای قوی نیز در مرکز داده‌ای وجود دارد تا در صورت قطع بلندمدت برق، سرویس‌دهی بدون وقفه انجام شود.

وجود سرورهای متعدد:
هدف اصلی یک Data Center در اختیار گذاشتن سرورهای وب برای مشتریان است. سرورهای مورد استفاده با توجه به نیاز و امکانات Data Center تعیین می‌شود. تنها تفاوت مهم، نوع سرورهای مورد استفاده توسط Data Center است. در Data Center ها از دو نوع سرور استفاده می‌شود: سرورهای Rackmount و یا سرورهای Desktop. با توجه به حجم کم سرورهای Rackmount این امکان برای مرکز داده‌ای فراهم می‌شود که در فضایی کوچک، تعداد زیادی سرور قرار گیرد. اما مسیله مهم در این نوع سرورها، قیمت بالای این سرورها نسبت به سرورهای Desktop است. علاوه بر این امکان ارتقاء سرورهای Rack Mount تنها به مقدار اندک امکان‌پذیر است. با توجه به این موضوع اکثر Data Center از سرورهای Desktop استفاده می‌کنند.

مشخصات فیزیکی:
با توجه به این نکته که اکثر سرورهای وب از نوع Desktop هستند، ساختمان‌های مراکز داده‌ای اکثرا با سقف‌های بلند ساخته می‌شوند که علاوه بر تهویه هوا، امکان قرار دادن سرورهای بیشتر را می‌دهند. همچنین در تمامی Data Centerها، مسیرهایی برای گذراندن کابل‌های شبکه و همچنین کابل‌های برق وجود دارد. علاوه بر اینها، وجود سیستم تهویه قوی برای پایین نگاه داشتن دمای سرورها ضروری می‌باشد. البته مشخصاتی همچون وجود سقف کاذب، کف کاذب و همچنین سیستم اطفاء حریق در برخی موارد توصیه شده است.
مسیله مهم در Data Centerها، امکان استفاده متقاضیان از سرورهای Data Center می‌باشد که در این بخش به آن می‌پردازیم.

نحوه در اختیار گرفتن یک سرور وب:
پس از اینکه متقاضی سرور، با شرایط قراردادی که Data Center مفاد آن را تنظیم کرده موافقت کرد، یک سرور در اختیار وی گذاشته می‌شود. بسته به نوع قرارداد سرور می‌تواند تنها شامل سیستم عامل و یا نرم‌افزارهای کمکی همچون نرم‌افزارهای FTP و یا Control Panel سایت باشد. در صورتی که این نرم‌افزارها بر روی سرور نصب نشده باشد، متقاضی خود باید این نرم‌افزارها را نصب کند. متقاضی اکثرا از طریق Remote terminalها و یا نرم‌افزارهای خاصی مانند PCAnywere سرور خود را از راه دور کنترل می‌کند. پس از نصب و تنظیمات نرم‌افزاری، سرور آماده سرویسدهی می‌شود و بر حسب نیاز متقاضی استفاده می‌شود.
نکته قابل توجه، کنترل سرورها توسط متقاضی از راه دور است. با توجه به این موضوع مسیولیت کلیه مسایل و مشکلات سرور از جمله از کار افتادن سرویس‌ها و نرم‌افزارها و یا حملات هکری به عهده متقاضی می‌باشد.
البته در شرایط خاص و پرداخت مبالغ معین متقاضی می‌تواند از خدمات Data Center استفاده کند.
هرچند در شرایط بحرانی همچون حملات گسترده که منجر به از کار افتادن تمامی سرورها شود، معمولا Data Center برای سرویسدهی به تمامی سرورها به مشکل برخورد می‌کنند که در این صورت طبق اولویت‌های خود اقدام به رفع مشکل می‌کنند.
آیا امکان راه‌اندازی چنین مرکزی در ایران وجود دارد؟ این سوالی است که در بخش بعد به آن می‌پردازم.
ضرورت راه‌اندازی Data Center در ایران
شرکت‌های ایرانی از روش‌های متفاوتی برای راه‌اندازی سایت‌های خود استفاده می‌کنند. برخی از امکانات ISP های داخلی استفاده می‌کنند. این روش علیرغم این که امکان پشتیبانی مناسبی را برای مدیر سایت فراهم می‌کند، اما از سوی دیگر به دلیل پایین بودن پهنای باند ISP های ایرانی و همچنین نامتقارن بودن اتصالات (پایین‌تر بودن پهنای باند ارسال نسبت به دریافت) و همچنین بالا بودن ترافیک در برخی ساعات خاص، عملا باعث کندشدن سایت می‌شود.
روش دیگر، استفاده از امکانات شرکت‌های خارجی است که به روش‌های مختلفی انجام می‌پذیرد، این روش‌ها علاوه بر بالا بردن هزینه‌ها، مشکلات خاصی را برای سایت‌های ایرانی به وجود آورده است که از مهمترین آنها می توان به مسایل امنیتی اشاره کرد که برای مدتی بزرگترین دغدغه مدیران سایتهای ایرانی بود.
همه راه‌حل‌هایی که برای راه‌اندازی سایت‌های ایرانی مورد بررسی قرار گرفت، دارای مشکلاتی بودند. البته مشکلاتی که در فصل قبل به آنها پرداختم، تنها مربوط به کاربران ایرانی این سرویس‌ها بود ولی راه‌حل‌های قبلی هزینه‌هایی را هم به شرکت مخابرات به عنوان بزرگترین ارایه دهنده خدمات اینترنت در ایران وارد می‌کند که در بخش‌های بعد به آن اشاره می‌شود.
مزایای راه‌اندازی Data Center در ایران
پایین آمدن ترافیک Gatewayهای شرکت مخابرات:
در حال حاضر بیش از ۳۰ سرور در کشورهای غربی (اکثرا کانادا ، امریکا و انگلیس) در اجاره شرکت‌های ایرانی قرار دارد. ترافیک ماهانه هر سرور به طور متوسط ۴۰۰GB می‌باشد که در مجموع بیش از ۱۲۰۰۰GB ترافیک به gateway های شبکه Data کشور وارد می‌کند. با توجه به این که اکثر بازدیدکنندگان این سایت‌ها ایرانی هستند، در حقیقت کاربر ایرانی، برای بازدید سایت ایرانی، علاوه بر این که باعث بالا رفتن ترافیک در gatewayهای شرکت مخابرات می‌شود، خود نیز متوسط زمان بیشتری را باید منتظر بماند.
این مسیله در شکل ۱ نشان داده شده است. در یک نمونه‌گیری آماری، تعداد hop ها برای ارتباط با یکی از سرورهای ایرانی واقع در Data Center خارج از کشور، عددی در حدود ۲۶ بوده است.
نکته جالب توجه این است که طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، کلیه ISPها باید سرویس خود را از شرکت مخابرات و یا شرکت‌های مورد تایید مخابرات (ICPها ) دریافت کنند که این شرکت‌ها نیز اکثرا به نوعی به شبکه دیتا متصلند. در نتیجه عملاً تمامی ISP ها به نوعی به شبکه دیتای کشور متصل هستند.
حال اگر مرکز داده‌ای در ایران تاسیس شود، همان طور که در شکل ۲ نشان داده شده است، علاوه بر اینکه عملا هیچ ترافیکی به Gateway های دیتا وارد نمی‌شود، متوسط زمان انتظار برای مشاهده صفحات نیز بسیار کمتر خواهد بود.
نکته دیگر این که هنگام به وجود آمدن مشکلات پیش‌بینی نشده در gateway های اصلی مخابرات (مانند قطع شدن لینک Flag در خرداد ماه امسال) حداقل این امکان برای کاربران ایرانی وجود دارد که سایت‌های فارسی و ایرانی را به راحتی مشاهده کنند چرا که در این صورت عملاً نیازی به اتصال به شبکه اصلی اینترنت وجود ندارد.
با توجه به ساختار شبکه انتقال داده شرکت مخابرات و دیتا، می‌توان حداکثر تخمین ۱۰ HOP برای رسیدن کاربران ایرانی به سایت‌های ایرانی در نظر گرفت. هر چند در تست‌هایی بر روی سرورهای وب برخی ISPها که از خدمات شرکت مخابرات استفاده می‌کردند، به عدد ۸ Hop در هر اتصال به دست آمد که در مقایسه با سرورهای ایرانی واقع در خارج از کشور عدد قابل قبولی است.

استفاده بهینه از امکانات موجود:
شرکت مخابرات ایران سرمایه‌گذاری عظیمی در بخش دیتا و اینترنت انجام داده است. خطوط فیبر نوری که در سراسر تهران و ایران نصب شده است، پهنای باند بالایی را در اختیار گذاشته است.
در تهران، یک حلقه با پهنای باند بیش از ۶۲۲Mb بین ۸ مرکز اصلی مخابراتی وجود دارد که عملاً با چنین پهنای باندی می‌توان یک مرکز داده‌ای با استانداردهای جهانی را پیاده‌سازی کرد. تنها کافی است که Data Center مورد نظر به یکی از مراکز اصلی این حلقه متصل شود، که در نتیجه با هزینه پایینی می‌توان از امکانات موجود استفاده کرد.

هزینه پایین‌تر:
بیش از ۵۰% هزینه یک سرور اجاره‌ای در مرکز داده‌ای در خارج از کشور، مربوط به هزینه پرسنل آن مرکز و همچنین اجاره نرم‌افزارهای نصب شده بر روی سرور می‌شود. با توجه به پایین بودن دستمزد متخصصان ایرانی نسبت به همتاهای غربی، طبیعتاً هزینه سرور در ایران بسیار پایین‌تر از معادل خارجی خواهد شد.

امنیت بیشتر برای سرورها:
مطمینا زمانی که سرورهای ایرانی در خاک ایران وجود داشته باشند، می‌توان از اطلاعات آنها به نحو شایسته‌تری محافظت کرد.
علاوه بر حفاظت اطلاعات عمومی، اطلاعات مخصوص به سرورهای شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی، نیاز به حفاظت ویژه‌ای دارند و در صورتیکه این سرورها در یک مرکز داده‌ای در ایران باشند، قطعاً حفاظت بیشتر نیز از آنها امکان‌پذیر خواهد بود.
در زمان بحران‌های عمومی مانند حملات هکری و یا مشکلات مشابه، مدیران یک مرکز داده‌ای ایرانی مسلماً می‌توانند سریع‌تر از مسیولین یک مرکز داده‌ای خارجی برای رفع مشکل اقدام نمایند.
مزایای در اختیار داشتن Data Center در آینده
پس از اجرای کامل پروژه FLAG، ایران از طریق BackBoneهای پرقدرت به پهنای باند ۱۰Gbps متصل خواهد شد. در این صورت پهنای باندی که در اختیار ایران قرار می‌گیرد، تفاوت چندانی با کشورهای پیشرفته اروپایی و امریکایی نخواهد داشت. علاوه بر این و با توجه به موقعیت فیزیکی ایران در منطقه و عنایت به این نکته که اکثر کشورهای منطقه به وسیله فیبرهای نوری قصد برقراری ارتباط با ایران را دارند، عملاً ایران در آینده به چهارراه ارتباطی خاورمیانه، کشورهای تازه استقلال یافته، پاکستان و افغانستان تبدیل خواهد شد.
در صورتی اجرای موفق پروژه راه‌اندازی Data Center در ایران، کشورمان به عنوان اولین کشوری که در خاورمیانه دارای مرکز داده‌ای است شناخته می‌شود. با توجه به استقبال گسترده از اینترنت در خاورمیانه و به خصوص کشورهای عربی و بازار رو به رشد آن، و همچنین کمبود متخصص در این کشورها و نیاز روزافزون شرکت‌های دولتی و خصوصی این کشورها به در اختیار داشتن سرورهای وب و سایت‌های اینترنتی، ایران می‌تواند با هزینه پایین سرورهای خود، مشتریان بسیاری را در منطقه به خود جلب کند. در مرحله بعدی و با توجه به جهانی بودن شبکه Flag، حتی می‌توان بازار سرورهای وب کشورهای اروپایی و امریکایی را با هزینه پایینی که سرورهای ایرانی خواهند داشت، به دست آورد. این امرعلاوه بر ایجاد اشتغال و ارزآوری، باعث بالا رفتن سطح دانش فنی و عملی ایران در زمینه سرورهای وب خواهد شد.
پیش از پایان نوشته، ذکر این نکته را ضروری می‌دانم که مهم‌ترین قدم برای اجرای این طرح، مجاب کردن شرکت مخابرات ایران برای در اختیار گذاشتن خطوط فیبر نوری به Data Center است. این نکته برای شرکت مخابرات ایران باید کاملا مشخص شود که Data Center نه تنها از امکانات مخابرات برای اتصال به اینترنت استفاده نمی‌کنند، بلکه وجود آن باعث پایین آمدن ترافیک Gatewayهای اتصالی دیتا به اینترنت خواهد شد که در نتیجه منجر به کاهش هزینه‌های این شرکت در بلندمدت می‌گردد.
مطالبی که به عنوان مزایای راه‌اندازی Data Center در ایران مطرح شد، تنها گوشه‌ای از مزایای این طرح بود که با تحقیقات اندک نگارنده حاصل شده است. همچنین در انتها، این نکته را قابل ذکر می‌دانم که با توجه به هزینه بالای این طرح برای راه‌اندازی و همچنین زیربنایی بودن آن، بدون کمک دولت و بانک‌ها و به خصوص مسیولین محترم پروژه ملی تکفا، امکان راه‌اندازی اصولی این مرکز وجود نخواهد داشت. امیدوارم با توجه به اهمیت این طرح، و نیز عزم دولت برای گسترش فناوری اطلاعات در کشور، مسیولین محترم در راه‌اندازی این پروژه حضوری فعال داشته باشند، چرا که این طرح باعث کم شدن فاصله کشورمان با سایر کشورهای پیشرفته در زمینه فناوری اطلاعات خواهد شد.

 

دانش کوانتوم وارد دنياي رايانه ها مي شود

دانش کوانتوم وارد دنياي رايانه ها مي شود

هفته هاي گذشته جمعي از دانشمندان دانشگاه پرادو بااعلام خبري موجب ايجاد موجي هيجان انگيز در عرصه پيشرفت هاي فني رايانه هاي کوانتومي شدند.
اين دانشمندان موفق شدند با ساخت ترکيبي جديد گامي بلند براي گسترش مفهوم رايانه هاي کوانتومي بردارند؛ کشفي که در يک مرحله مقدماتي مي تواند کاربردهاي فراواني در خصوص رمزنگاري و روشهاي جستجوي فوق سريع بانکهاي اطلاعاتي داشته باشد.
اين تيم تحقيقاتي توانستند روشي موثر را ارائه کنند که با کمک آن رشته اي از اشياي کوانتومي نظير الکترون ها به دو رشته کوچکتر شکافته شود و در اين شکافت براي چرخش يا اسپين ذراتي که داراي مثلا چرخش فوقاني بودند، ثابت باقي بمانند و بخشهايي که اسپين مخالف پيدا مي کنند جهتشان اصلاح شده و در راستاي اوليه قرار بگيرد.
اين روش در واقع نمونه اي از يک قطبي کننده يا پلارايزر کوانتومي است و با کمک آن اين اجزاي بسيار کوچک توانايي ايفاي نقش به عنوان اجزاي اصلي رايانه هاي کوانتومي را پيدا مي کنند.
اين عملکرد نوعي سوييچينگ اما در مقياس کوانتومي را امکانپذير مي سازد.يکي از دانشمندان شرکت کننده در اين طرح تحقيقاتي در اين خصوص مي گويد: براي نخستين بار ما اين امکان را به دست آورده ايم تا در شکافهاي اتمهاي آرسنيد گاليوم به جداسازي اسپيني بپردازيم و توانسته ايم الکترون هايي که در مسير اين نيمه رسانا حرکت مي کرده اند را با کمک اين حفره ها جدا کنيم.
اين شکافها خاصيت اسپيني دارند و در اين باره رفتاري مانند ذرات از خود نشان مي دهند. مساله جداسازي و دسته بندي کردن اين شکافها بر اساس جهت چرخش (اسپين) آنها تلاشي ماجراجويانه و چالشي بزرگ به حساب مي آمد.
اينک با طراحي روشي که مي تواند به طور موثر اين جداسازي حفره ها را بر مبناي اسپين آنها انجام دهد امکان ساخت ابزارهاي الکترونيکي براي کاربردي کردن اين نوع جداسازي ها را به وجود آورده است ؛ روشي که با کمک آن مي توان گامهاي بسيار مهمي را درتحقق روياي رايانه هاي کوانتومي برداشت.
رايانه هاي کوانتومي - که هنوز مراحل اوليه طراحي و مرحله تحقيقاتي خود را سپري مي کنند - يکي از ايده آل هاي صنايع رايانه اي است. با کمک اين رايانه ها تحليل و بررسي بسياري از مسائلي که تا کنون به عنوان مشکلات زمان بر و پر هزينه براي ابر رايانه ها مطرح بوده است ، امکانپذير مي شود.
يکي از کاربردهايي که نسل آينده رايانه هاي کوانتومي را از نسل فعلي متمايز خواهد کرد، توانايي فوق العاده آنها در حل مسائل مربوط به رمزنگاري و جستجو در بانکهاي اطلاعاتي بسيار وسيع است.
در اين گونه از مسائل با مواردي روبه رو هستيم که در مرحله نخست ممکن است تعداد بيشماري پاسخ ابتدايي در باره آنها وجود داشته باشد و براي حل آنها بايد ميليون ها عمل رياضي و محاسبه سريع به وسيله ابزارهاي رايانه اي انجام شود تا سرانجام گزينه نهايي و مطلوب به دست آيد و اين کار بايد در حداقل زمان ممکن اتفاق بيفتد.
در تحليل بايد پاسخهايي که به نظر نادرست مي آيند بسرعت از چرخه تحليل خارج شوند تا محدوده تحليل نهايي به حداقل کاهش يابد و اين نيازمند استفاده از الگوريتم هاي پيچيده و طولاني است که اجراي آن براي سريع ترين رايانه هاي فعال نيز بسيار زمانگير خواهد بود؛ چراکه در اين رايانه ها بايد تک تک پاسخهاي احتمالي مساله پيش از آن که به طور کامل از چرخه پاسخهاي ممکن حذف شود، مورد بررسي قرار بگيرد.
اتفاقي که در رايانه هاي (فعلا علمي - تخيلي) کوانتومي رخ خواهد داد يک روند خطي نخواهد بود، بلکه مشابه رخدادي که در يک پردازش موازي صورت مي گيرد دهها گزينه مي تواند همزمان مورد بررسي قرار گيرد و حتي مهمتر از آن روشهاي ل ه طور همزمان مورد آزمون قرار گيرد.
بايد توجه داشت اين مساله به طراحي يک سيستم سريع مربوط نيست. نبايد تصور کرد اگر اين روش به وسيله يک ابر رايانه فعلي 10ساعت طول مي کشد به وسيله رايانه کوانتومي 20دقيقه زمان مي برد. مساله مهمتر از اين ، کاهش زماني يا افزايش سرعت است.
در واقع مساله به ماهيت کوانتومي اجزا تشکيل هنده بر مي گردد و به واسطه خواص ذرات کوانتومي و استفاده از خواص آنها است که چنين پردازش هايي امکانپذير مي شود.
براي درک بهترموضوع فرض کنيد يک زوج الکترون را در اختيار داريم که يکي از آنها داراي اسپين مثلا بالا باشد و دومي با اسپين مخالف گردش مي کند.
حال اگر با کمک روشي بتوانيم بر اسپين يکي ازاين الکترون ها اثر بگذاريم و جهت چرخش آن را عوض کنيم جهت چرخش زوج آن نيز عوض مي شود؛ اما نکته مهم و جذاب در اين ميان استقلال اين اثر از فاصله است يعني اثر متقابلي که اين زوج الکتروني بر يکديگر دارند عملا رويدادي همزمان و مستقل از فاصله و زمان است.
اين تاثير متقابل که عملا پارامتر زمان را از ميان بر مي دارد اگر کنترل شده باشد مي تواند نقش سوييچي عادي را براي شما بازي کند.
فرض کنيد جهت اسپين بالا را معادل صفر و جهت اسپين پايين را معادل يک در نظر بگيريد (يا بعکس 9 در اين صورت هر زوج ذره براي شما مي تواند نشاندهنده يک بيت کوانتومي باشد و همان نقش را بازي کند، بنابراين با مجموعه اي از زوجهاي ذرات داراي خاصيت اسپين مخالف مي توانيد تمام محاسباتي را که با جريان هاي الکتريکي در يک پردازشگر رايانه اي انجام مي داديد با کمک ذرات کوانتومي به انجام برسانيد.
با اين روش و با فرض اين که روشي موثر براي به دام انداختن يکي از اعضاي اين زوج ذرات با اسپين مشخص را داشته باشيم و بتوانيم جهت آن را تغيير دهيم مي توانم حجم بالايي از داده ها را در فواصل دوردست منتقل کنيم يا از آن مهمتر اين که از آن درپردازش داده ها به طور همزمان استفاده کنيم.
بنابراين انجام محاسبات عددي عادي که به وسيله پردازشگرهاي عادي رخ مي دهد به وسيله رايانه هاي کوانتومي نيز با سرعتي فوق العاده بالاتر (در حد سرعت نور) مهيا مي شود.
اما مشکل اصلي آنجاست که بتوانيد وضعيت اسپين هريک از زوجها را پس از آن که محاسبات را انجام دادند به دست بياوريم. با وجود آن که ما وضعيت اين زوج ذرات را ابتداي محاسبات داريم ، اما زماني که دهها و صدها عمل رياضياتي ( با کمک سوييچينگ هاي متوالي) روي آنها اثر مي کند جهت چرخش بر اثر اين محاسبات به طور کامل و غير پيش بيني تغيير مي کند.
حال بايد براي تشخيص اين بايتهاي و تبديل آنها با اعداد يا نمادهاي آشنا جهت اسپين هاي نهايي را بدانيم. اين همان نقطه اي از فناوري رايانه هاي کوانتومي است که با چالش جدي مواجه است. روشي که اين گروه تحقيقاتي در هفته هاي اخير به آن دست يافته اند دو گام بزرگ در اين خصوص را برداشته است و امکان تشخيص اسپين و تزريق آن را مطرح مي کند، اما هنوز مساله درست کردن ابتدايي يک اسپين اوليه مطرح است ، ولي با وجود اين مشکل هم اکنون با ياري اين پروژه که بخشي از آن با حمايت نهادهاي دفاعي امريکا به انجام رسيده است امکان طراحي ترانزيستورهاي کوانتومي وجود دارد و مي توان آنها را ساخت.
اين به معني نزديک شدن به حل مشکلات اصلي پيش روي دانشمندان در طراحي رايانه هاي کوانتومي است.

منبع

 

چند لینک از سایت های آقای فرشید پیراهن سیاه دوست بسیار عزیزم

چند لینک از سایت های آقای فرشید پیراهن سیاه دوست بسیار عزیزم

لینکهای جدید گرید
http://www.tiziran.com/download/grid/gridComputing.htm
لینک کتاب گرید از گروه گرید دانشگاه آزاد تفرش
http://www.tiziran.com/download/grid/GridComputing.pdf
مقاله گرید
http://www.tiziran.com/pirahansiahGrid.pdf
وبلاگ حامد سلیمی پور رودسری سرپرست گروه گرید
http://xgrid.blogfa.com
وبلاگ دوست عزیزم یوسف عبدلیان باریکرسفی یکی از اعضای فعال گروه گرید
http://gridcomputing1.blogfa.com/
آموزش اوراکل 11
http://www.tiziran.com/
آموزش جاوا
http://www.learnjava.ir/
آموزش پردازش تصویر
http://www.pirahansiah.com/

 

در دست ساخت‌، نگاهي چندجانبه به روند گسترش وب 2

در دست ساخت‌، نگاهي چندجانبه به روند گسترش وب 2

 

 
ماهنامه شبکه - شماره 73

اشاره :
وب 2 به زيرساخت‌هاي نرم‌افزاري، سرورها و معماري آي‌تيِ متفاوت از آنچه كه در وب‌سايت‌هاي كنوني مورد استفاده قرار مي‌گيرد، نياز دارد. شالوده وب 2 در حال شكل‌گيري است و اين پديده مدرن براي رسيدن به زيرساختي درست، نيازمند موفقيت در شش حيطه كليدي است. جست‌وجو، عكس، موسيقي، ويديو، سرويس‌هƒاي تلفيقي وبmash-up) ها)، گروه‌ها و جوامع آنلاين، تصاوير با وضوح بالا، محتواي اصلي پديده جديد وب 2 هستند، ولي وب نسل بعدي و نوپا چيزي فراتر از محتواست؛ وب 2 انبوهي است از تجارب لذت‌بخش در پنجره مرورگرتان. اما اين وب‌سايت‌هاي تعاملي چگونه ساخته خواهند شد؟ چه مدل تجاري‌اي در وراي آن‌ها خانه كرده است؟ رهبران تجارت و فناوري، از جمله جف بزوس، از آمازون، ري اوزي و دبرا كراپاتي از مايكروسافت، اريك اشميت از گوگل، مارك بنيوف ازSalesforce.com و نيكلاس زنستروم ازSkype چندي پيش اين موضوع را در كنفرانس وب 2 كه در سن‌فرانسيسكو برگزار شده بود، مورد بررسي قرار دادند. وب 2 به زيرساخت‌هاي نرم‌افزاري، سرورها و معماري آي‌تي متفاوت از آنچه كه در وب سايت‌هاي كنوني مورد استفاده قرار مي‌گيرد، نياز دارد. آنچه در ادامه آمده است، بحث در شش حوزه مختلف شامل، گستره وب 2، مديريت محتوا، امنيت، روش‌هاي توسعه، تجارب كاربران و جامعه يا انجمن‌هاي وب 2 است.

گستره وب 2

هم‌اكنون، تنها تعداد كمي از وب سايت‌ها، بالاي چند ميليون يا چند ده ميليون بازديدكننده دارند. براي مثال، بنا به  گفته comScore Networks، شركت پژوهشي فعال در زمينه  اينترنت، يكي از سايت‌هاي بزرگ اشتراك فايل‌هاي ويديويي در ماه سپتامبر سال گذشته (2006)، بيست ميليون و هشتصد هزار بازديدكننده داشت. حال آن‌كه تعداد بازديدكنندگان اين وب‌سايت در زمان مشابه سال قبل از آن، يكصد و چهارده هزارنفر بود.

در بيشتر سايت‌ها، زيرساخت‌هاي شبكه و آي‌تي چندان مورد توجه قرار نمي‌گيرد. درست است كه بدون وجود منابع آي‌تي، تجارتي هم در كار نخواهد بود، ولي اين تازه نقطه شروع براي شركت‌هاي فعال در وب 2 است، نه وجه تمايز آن از وب فعلي.

به‌رغم فناوري پيشرفته‌اي كه گوگل در سرويس Google Video خود به كار برده بود، كاربران از سايت پرطرفدارِ نامبرده بيشتر استقبال كردند و همين امر گوگل را برآن داشت تا به فكر خريد اين شركت بيفتد. زيرساخت‌ها اصلي‌ترين نيازهاي يك وب سايت هستند، ولي براي موفقيت، يك چيز ديگر هم بايد وجود داشته باشد: ايده‌هاي نو و خلاقيت.

بدون وجود ديتاسنترها، شركت‌هاي نوپا به راحتي قافيه را خواهند باخت. سايت آمازون بخشي از تجهيزات زيرساخت خود را در اختيار شركت‌هاي نوپايي قرار مي‌دهد كه از توان كافي براي پردازش‌هاي آنلاين برخوردار نيستند.

با اين همه Adam Selipsky، معاون بخش مديريت محصولات و توسعه روابط سرويس‌هاي وب آمازون بر اين باور است كه به رغم آن‌كه چنين تجهيزات زيربنايي - سرورها، سيستم‌عامل‌ها، نرم‌افزارهاي پايگاه داده، اتصالات شبكه - تا اين حد تعيين‌كننده هستند، مشتريان و كاربران، باز هم چيز جديدي تجربه نخواهند كرد و اين روند تنها موجب از دست رفتن زمان و هزينه مي‌شود: «شركت‌ها حدود هفتاد در صد منابع خود را صرف ساخت و نگهداري زيرساخت‌هاي آي‌تي مي‌كنند.»

از سوي ديگر، همزمان با گسترش اوليه وب، مسئله حائز اهميت براي شركت‌ها، خريد سرورهاي چند ميليون دلاري و گسترش هرچه بيشتر آن‌ها بود، ولي امروزه شركت‌هاي وب 2 ديگر درگير موضوعي چون رايانش نيستند.

Don MacAskill، سرپرست اجرايي و مؤسس SmugMug (سايت اشتراك تصاوير)، مي‌گويد: «مطمئناً ديتاسنترهاي سطح پايين نمي‌توانند به عنوان زيربناي تجارت ما مورد استفاده قرار بگيرند.» SmugMug از تجهيزات ذخيره‌كننده S3 آمازون استفاده مي‌كند.

اين تجهيزات، آرايه‌اي از دستگاه‌هاي ذخيره داده‌ها هستند كه براي كارايي هرچه بيشترشان، توسط يك نرم‌افزار مديريت ذخيره داده به هم متصل شده‌اند.

وي با اشاره به دسترسي به چنين تجهيزاتي مي‌افزايد: «اين براي ما تقريباً ساده است. چون آمازون به ما كه در تجارتمان توليد و توزيع مكرر فايل‌ها (replicating) بين ديتاسنترها و رسانه‌هاي ذخيره‌سازي اهميت دارد، كمك زيادي مي‌كند.» SmugMug تنها با هيجده كارمند، صدوهشتاد هزار مشتري و يكصد و پانزده ميليون عكس را در سايت خود ثبت كرده است.

MacAskill مي‌گويد: «كمك‌هاي آمازون، واسط وب كاربر و سرويس‌دهي به مشتريانمان را شامل مي‌شود.»

شکل 1- اين تصاوير زيبا که در سايت SmugMug ثبت شده‌اند، در واقع روي رسانه‌هاي ذخيره‌سازي آمازون ذخيره شده‌اند.

به عقيده Askill، شايد افزايش تعداد مشتريان از ارتقاي سرورها سخت‌تر باشد. مقر SmugMug، در دره سيليكون و نزديك يكي از سايت‌هاي بزرگ اشتراك ويديويي است و هر دو شركت بيشتر وقت خود را با تجهيزات زيرساخت خويش از جمله سرورها، تجهيزات جايگزين و سيستم‌هاي محافظت فايل مي‌گذرانند. Askill مي‌گويد: «خيلي مسخره است كه بخواهيم چرخ را از نو اختراع كنيم. در حالي كه فرد ديگري مي‌تواند آن را در اختيار ما بگذارد.»

David Duads، سرپرست فني و مؤسس سايت آنلاين پردازش ويديويي Eyespot، با اشاره به سرورهاي ارزان و قدرتمند اينتل عقيده دارد آنچه بيشترين اهميت را دارد كيفيت است. چندين شركت مختلف، پهناي باند مورد نياز اين شركت را با قيمتي بسيار پايين‌تر از قيمت چند سال گذشته تأمين مي‌كنند، ذخيره داده‌ها روي ديسك ارزان است (نيازمند فضاي كمتري روي Data Centerها است)، و نرم‌افزارهاي اپن‌سورسي و سيستم‌عامل‌هاي قدرتمندي چون لينوكس فدورا، پايگاه داده‌هاي رابطه‌اي (MySQL)، وب سرور (آپاچي) و فريم‌ورك برنامه‌هاي كاربردي (اي‌جكس) هزينه چنين شركت‌هايي را كاهش داده‌اند.

نقطه قوت Eyespot توانايي آن در تركيب چندين سرويس وب مختلف و ارائه پلتفرم يكپارچه ويرايش ويديو استDudas . مي‌گويد: «اگر همه سخت‌افزارهاي ارزانقيمت جهان را در اختيار داشته باشيد، ولي ندانيد چگونه از آن‌ها در كنار هم استفاده كنيد، يا اگر سيستمي كه به پنجاه ميليون نفر سرويس‌دهي مي كند، به علت معماري  ضعيف شبكه مختل  شود يا  از  كار بيفتد، هيچ‌كدام به دردتان نخواهند خورد.»

اين مشكلي است كه خيلي‌ها با آن مواجه مي‌شوند. يكي از كليدهاي رفع چنين مشكلاتي، در كنار هم قرار دادن سيستمي متشكل از كامپوننت‌ها است - مانند سرورها، پايگاه داده‌ها، و مسيرياب‌ها - كه مي‌توانند مستقل از  يكديگر توسعه داده شوند. نكته كليدي ديگر، درك اين موضوع است كه فرآيندهاي متفاوت خدمات رسانه‌اي، پخش به روش stream، ارائه تصوير، صفحات وب، و پايگاه داده‌ها، هر كدام نيازمند منابع متفاوتي است.

Arik Czerniak، مؤسس و سرپرست اموراجرايي Metacafe، سايتي كه از لحاظ سرعت رشد بين ماه‌هاي آگوست و سپتامبر 2006، در رده سوم قرار داشت، مي‌گويد: «بايد سيستم‌هاي خودمان را داشته باشيم.» به گفته مؤسسه پژوهشي كام‌اسكور، سايت Metacafe در ماه سپتامبر، 6/16 ميليون كاربر در سراسر جهان داشته‌است و صفحات آن 492 ميليون بار بازديد شده‌اند. Czerniak با اشاره به اين موضوع مي‌افزايد: «با داشتن چنين وسعتي، اطمينان از كاركرد درست سايت، يك  چالش  بزرگ محسوب مي‌شود.»

آن‌گونه كه Eyal Hertzog، مؤسس و سرپرست بخش محصولات Metacate مي‌گويد: «اين شركت اينترنتي براي نخستين بار نرم‌افزار زيرساخت خود شامل سروريس‌ها، كتابخانه‌هاي نرم‌افزاريِ از پيش طراحي شده، كنترل نسخه‌ها و مانيتور كردن تجهيزات زيرساختي را خود طراحي كرده است، ولي باز از سويي در بخش انتقال محتوا و  cache كردن فايل‌ها براي انتقال بهتر در شبكه، به شركت Limelight Networks و در ميزباني سرورها به Rack-Space وابسته است. Metacase در طراحي و ساخت سايت خود از مجموعه نرم‌افزاري LAMP يا (Linux، Apache، MySQL، PHP) استفاده كرده است.»

مديريت محتوا

اگر براي به اشتراك‌گذاري عكس و ويديو سايتي را راه‌اندازي كنيد و پس از مدتي با انبوه كاربراني مواجه شويد كه قصد دارند عكس‌ها و ويديوهاي خود را در سايت شما ذخيره كنند، چگونه اوضاع را كنترل مي‌كنيد؟ بزرگ‌ترين مشكل سايت‌هايي كه هدف اصلي آن‌ها گردآوري محتوا، سازماندهي و سپس توزيع آن بين ميليون‌ها كاربر است، يافتن كارآمدترين شيوه مديريت آن همه فايل است.

شركت‌ها بايد به گونه‌اي اين مشكل خود را رفع كنند؛ چراكه معماري و ساختار تعاملي وب 2 - تگ‌ها، رتبه‌دهي، آپلودكردن - از سوي سيستم‌هاي مديريت محتواي تجاري به خوبي پشتيباني نمي‌شود.

به گفته Garrett، يكي از مؤسسان شركت Adaptive Path، طراح و سازنده سايت‌هاي اينترنتي، دليل اين‌كه زيرساخت‌هاي كنوني مديريت محتوا پاسخگوي نياز شركت‌هاي وب2 نيستند اين است كه «تعريف آن‌ها از مديريت محتوا با شاخص‌هايي كه سازندگان نرم‌افزار مد نظر قرار مي‌دهند، هماهنگ نيست».

بسياري از سيستم‌هاي مديريت محتواي تجاري براي سازماندهي اسناد، صفحه گسترده‌ها، پايگاه داده‌ها و فايل‌هاي معمولي از اين نوع ساخته شده‌اند، نه براي تصاوير، فايل‌هاي ويديويي يا انجمن‌هاي آنلاين.

MacAskill، سرپرست اموراجرايي SmugMug، وب‌سايت اشتراك عكس، مي‌گويد: «اين سايت روزانه بين سيصد تا پانصد هزار عكس را به مجموعه عكس‌هاي خود اضافه مي كند». به گفته او سيستم مديريت محتواي اين شركت چندان پيچيده‌ نيست و تنها تركيبي است از چند سيستم كوچك، نه يك نرم‌افزار بزرگ.

اشاره Askill به تعداد بسيار زيادي از رسانه‌هاي ذخيره‌سازي شركت است كه آمازون با راه‌اندازي سرويس S3 خود و همراه با يك واسط كاربر كارآمد و نيز پشتيباني از اين خدمات در اختيارشان قرار داده است. اين سيستم، در صورت بروز ايراد در نوشتن اطلاعات فايل‌ها، از احتمال نابودي داده‌ها جلوگيري مي‌كند.

آنچه مديريت محتوا را براي بسياري از شركت‌هاي وب 2 سخت مي‌كند، سازماندهي محتوايي است كه كاربران وب سايت توليد مي‌كنند؛ در واقع كار چنين شركت‌هايي مديريت همين د‌اده‌ها است.

Chris MacAskill مي‌گويد: كارهاي زيادي هست كه SmugMug بايد پيش از ذخيره كردن داده‌هايي كه توسط  كاربران توليد شده است، روي آن‌ها انجام دهد. مانند اطمينان از درستيِ محدودهِ رنگ عكس‌ها، استخراج  اطلاعاتي كه مي‌تواند در تگ‌هاي توضيح يا كليد واژه عكس مورد استفاده قرار بگيرد، و ايجاد چند كپي از آن عكس در اندازه‌هاي مختلف براي استخراج آن‌ها از ديسك، زماني كه مي خواهيم  آن‌ها را سريع‌تر نمايش دهيم. پس از انجام  اين  كارها آمازون فايل‌هاي ما را روي Data Centerها و رسانه‌هاي ذخيره سازيش كپي مي‌كند.

وب‌سايت‌هاي مشابهي كه كار آن‌ها سازماندهي فايل‌هاي ويديويي و جمع‌آوري داده‌هاي كاربران و توسعه‌دهندگان است، مشكلات تقريباً مشابهي دارند. انتخاب شبكه‌اي مناسب براي انتقال محتوا، ذخيره زما‌ن‌هاي بافرينگ در نقاط مختلف دنيا، و كارهاي زيادي كه براي ذخيره بارگذاري‌هاي صفحه و ترافيك پايگاه داده انجام مي‌شود.

مدير يكي از اين سايت‌ها مي‌گويد: وب‌سايت ما از آن‌جا كه با جست‌وجو در ميان انبوهي از اطلاعات، نتايج مورد نظر كاربر را ارائه مي‌دهد، واقعاً متفاوت است.

سايت مذكور هم در توليد و هم در ساخت محصولات خود از نرم‌افزارهاي اپن‌سورس استفاده مي‌كند.

هيچ جنبه‌اي از وب 2 بااهميت‌تر از جامعه و انجمن‌هاي آن نيست. در تمام مدتي که وب دوران تکامل خود را مي‌گذراند، يک مسئله اساسي را همراه خود داشته است و آن، انبوهي از کاربراني است که علايق خود را به اشتراک و بحث مي‌گذارند.

Hertzog، سرپرست بخش محصولات اين وب‌سايت، مي‌گويد: اين شركت از يك ويكي (يك ويكي، سايتي است كه به كاربرانش اجازه مي‌دهد به بخشي از محتواي وب سايت چيزي بيفزايند، از آن بكاهند يا آن را ويرايش كنند) براي مديريت چرخه توسعه محصولات و نيز به عنوان ابزار اصلي مديريت اطلاعات استفاده مي‌كند همه ايده‌ها و تفكرات كاركنان شركت در ويكي نوشته مي‌شود، بررسي مي‌گردد و ويرايش مي‌شود.

اگر با يك ايده قابل‌قبول برخورد كنيم، آن را طراحي مي‌نماييم، توسعه مي‌دهيم و سپس تست مي‌كنيم.»
مديريت محتوا از سختي‌هاي پيش روي شركت‌هاي وب 2 محسوب مي‌شود، ولي خبر خوب اين است كه شركت‌هاي درگير با آن، رفته‌رفته بر آن سوار مي‌شوند. در اواخر دهه 1990، بسياري از سايت‌ها چون نمي‌توانستند بر چنين مشكلاتي چيره شوند، با شكست مواجه مي‌شدند.
 
Garrett مي‌گويد: ما به عنوان يكي از اعضاي اين صنعت، در طول اين پنج سال اخير چيزهاي زيادي را دريافته‌ايم؛ اين‌كه چگونه يك برنامه كاربردي را به گونه‌اي بسازيم كه بتواند به كاربران بي‌شمار سايتمان سرويس‌دهي كند.

امنيت‌

يك چيز درباره وب 2 بديهي است: امنيت وب 2 زياد هم از نسل پيشين خود بيشتر نيست. هر چه شركت‌ها از فناوري‌هاي جديدتري براي ارتقاي وب‌سايت‌هايشان استفاده مي‌كنند، به همان اندازه احتمال استفاده از چنين  فناوري‌هايي براي فريب كاربران، ايجاد خطرهاي امنيتي بيشتر و نيز گذشتن از فايروال‌ها افزايش مي‌يابد.

با استفاده از اي‌جكس و جاوااسكريپت مي‌توان برنامه‌هايي نوشت كه به طور خودكار به محض لودشدن در صفحه مرورگر، اجرا شوند. با استفاده از جاوااسكريپت كه رايج‌ترين زبان اسكريپت‌نويسي براي مرورگرها است، مي‌توان كدهاي مخرب را وارد سرور كرد.

زبان‌هاي ديگري نيز چون Microsoft Visual Basic، (پاسخ مايكروسافت به جاوااسكريپت) كه مبتني بر استاندارد ECMAScript طراحي شده است و نيز ActiveScript شركت ادوبي، مي‌توانند در هر مرورگري كه Flash Player روي آن نصب شده باشد، اجرا شوند، 98 تا 99 درصد كاربران اينترنت نيز Flash Player را روي مرورگرهايشان نصب مي‌كنند.

Asynchronous JavaScript، از قابليت‌هاي اي‌جكس كه در طراحي Google Map از آن استفاده شده‌است، اطلاعات دريافت شده از رفتار كاربر روي نقشه را به سرور مي‌فرستد.

در واقع وقتي شما قصد داريد شمال منطقه‌اي روي نقشه را بررسي كنيد، برنامه نوشته شده با جاوا اسكريپت به سرور مي‌گويد‌: «او (شما) به سمت شمال حركت مي‌كند، اطلاعات بيشتري از آن بخش نقشه ارسال كن.»

استفاده از چنين قابليت‌هاي تعاملي‌اي براي خرابكاري‌هاي اينترنتي رفته رفته كمتر مورد استفاده قرار مي‌گيرد. با اين حال به كلي منسوخ نشده است. حتي توسعه‌دهندگان چيره‌دست هم نمي‌توانند در اين‌باره كاري انجام دهند.

كمي بيش از يك سال پيش، يكي از شبكه‌هاي اجتماعي بزرگ ميزباني Samy، يكي از ميليون‌ها  كاربر خود را به عهده گرفت. يكي از داده‌هايي كه Samy به اين شبكه پست كرده بود، حاوي يك كرم جاوااسكريپتي پنهان بود كه وقتي كاربران اين سايت به صفحه Samy مراجعه مي‌كردند، اين كرم مرورگر آن‌ها را آلوده مي‌ساخت و خود را در پروفايل آن‌ها تكثير مي‌كرد.

هدف Samy از اين كار جالب بود: او مي خواست جمله  «Samy) «Samy is my hero قهرمان افسانه‌اي من است) را در بخش «Heros» همه كاربران شبكه اجتماعي مذكور كپي كند.

اين كرم به سرعت گسترش يافت. در عرض بيست ساعت، اين كرم جاوااسكريپتي به پروفايل يك ميليون كاربر اين شبكه راه يافت و تا آنجا پيش رفت كه ترافيك عمدي ايجاد شده در اثر تكثير بي‌وقفه اين كرم سرورهاي آن را به زانو درآورد.

مدت كوتاهي پس از اين ماجرا سايت slashdot گزارش كرد كه تنها راه خلا‌ص‌شدن از دست اين كرم آن است كه شبكه مذكور سرورهاي خود را براي مدتي خاموش كند.

اين تنها يكي از دلايلي است كه توسعه‌دهندگان وب را برآن مي‌دارد تا درباره مقوله امنيت از نو فكر كنند. يكي از بزرگ‌ترين خطراتي كه فناوري‌هاي وب2 را تهديد مي كند در پسِ فرم‌هايي نهفته است كه صاحبان وب‌سايت‌ها از كاربرانشان مي‌خواهند آن‌ها را پر كنند.

توسعه‌دهندگان وب‌سايت‌ها بايد داده‌هاي خاصي را از كاربران درخواست كنند؛ چيزهاي مثل زيپ كد، ولي تنها تعداد بسيار كمي از سايت‌ها درستي اين اطلاعات را چك مي‌كنند.

Bryan Sullivan، مدير بخش توسعه شركت سازنده نرم‌افزارهاي امنيتي SPI Dynamics مي‌گويد: هنگام پركردن چنين فرم‌هايي هيچ كنترلي در كامپيوتر كلاينت (كاربر) صورت نمي‌گيرد كه مشخص شود كاربر چه داده‌هايي را وارد فيلد مربوطه كرده است.

David Wagner، استاديار علوم كامپيوتر در دانشگاه كاليفرنيا در بركلي، هشدار مي‌دهد كه هزار و يك راه براي  پنهان كردن يك كد جاوااسكريپت در يك صفحه HTML، يك ويكي يا روي سايت، ياهو ميل و جاهايي از اين دست وجود دارد.

Wagner مي‌گويد: «اگر جلوي هزار راه آن را بگيريد، هنوز يك راه ديگر وجود خواهد داشت.» در بهار سال 2005 سرورهاي پست الكترونيك ياهو پر از كرم Yamanner شدند.

اگر يك كاربر آشنا با دستورهاي SQL، چنين دستورهايي را وارد يك فيلد آدرس مي‌كرد، آن دستور اجرا مي‌گشت و موجب بروز نقص در پايگاه داده‌اي مي‌شد كه روي سرور قرار داشت؛ نوعي از نفوذگري موسوم به تزريقSQL .

اگر يك كاربر شبكه‌هاي اجتماعي صفحه Samy را روي وب سرور آلوده به كرم جاوااسكريپت لود مي‌كرد، آن كرم در پنجره مرورگر بازديدكنندگاني اجرا مي‌شد كه مي‌خواستند صفحه او را ببينند، البته اكنون شبكه‌هاي اجتماعي راهكارهايي را به كارگرفته‌اند تا با استفاده از آن‌ها از وقوع خرابكاري‌هاي مشابه جلوگيري كنند، ولي مطمئناً نويسندگان بدافزارها دفعه بعد، از راه ديگري وارد خواهند شد.

كرم Samy برخلاف كرم‌هاي پيش از خود محدود به يك سيستم‌عامل نبود. اين كرم مي‌توانست از هر پلتفرمي  عبور  كند (مثلاً  اي‌جكس  روي وب) و مي‌توانست خود را روي اپل، لينوكس و ويندوز بارگذاري كند؛ رفتار بي سرو صداي اين كرم بر شدت ويرانگريش مي‌افزود، اطلاعات كاربر را مي‌گرفت و هيچ پيغامي مبني بر آلوده شدن وي و احتمال آلوده شدن ديگر كاربران صادر نمي‌كرد. Saullivan هشدار مي‌دهد: «فكر كنيد اگر اين كرم وارد وب‌سايت يك بانك شود، چه اتفاقي مي‌افتد؟»

توسعه سريع‌

سرعت يكي از ويژگي‌هاي وب 2 است. دارندگان سايت‌ها مرتباً و گاه هر روز، قابليت‌هاي آن را تغيير مي‌دهند و اندازه و وسعت سايت‌ها پيوسته متحول مي‌شود. سايت‌هاي وب 2 بايد بتوانند براساس سلايق كاربران تغيير داده شوند.

توسعه‌دهندگان سايت‌ها نيز دريافته‌اند كه ابزارهاي توسعه ساده و نه پيچيده مي‌توانند كمك بزرگي در دستيابي به يك طراحي منعطف باشند.

دو گزينه پرطرفدار از ميان چنين ابزارهايي، Ruby  و Flash هستند كه مثل اي‌جكس كار كردن با آن‌ها آسان است و مي‌توان در آن‌ها، هم از  جاوااسكريپت و هم از XML استفاده كرد؛ همان‌طور كه Google Maps و ديگر سايت‌هاي تعاملي از آن‌ها استفاده كرده‌اند. برخلاف اي‌جكس، كه فناوري نسبتاً جديدي است، Ruby و Flash داراي مجموعه ابزارهاي قديمي‌تري هستند.

يكي از پايگاه‌هاي وب كه به ارائه تبليغات تلويزيوني مي‌پردازد. سايت خود را با استفاده از Ruby و روي پلتفرم Rails (يكي از پلتفرم‌هاي ويژه وب كه Ruby زبان برنامه‌نويسي ساده و ويژه آن است) طراحي كرد. اين سايت، كاربران خود را قادر به دسترسي سريع به پايگاه داده بزرگ خود مي‌كند. تبليغ‌كنندگان مي‌توانند با تماس با اين وب‌سايت خواهان نمايش تبليغ‌هايشان در بخش‌هاي مختلف تجاري باشند.

امنيت وب 2 زياد هم از نسل پيشين خود بيشتر نيست. هرچه شرکت‌ها از فناوري‌هاي جديدتري براي ارتقاي وب‌سايت‌هايشان استفاده مي‌کنند، به همان اندازه احتمال استفاده از چنين فناوري‌هايي براي جذب و نيرنگ کاربران، ايجاد خطرهاي امنيتي بيشتر و نيز گذشتن از فايروال‌ها افزايش مي‌يابد.

Madeleine Noland، سرپرست بخش اطلاعات اين سايت، مي‌گويد: «اين شركت كمي بيش از يك سال پيش كه  مي‌خواست سرويس تعاملي كاربرانش را از نو طراحي كند، با در اختيار داشتن بيست و پنج كارمند، مي‌توانست از جاوا، Visual Studio.Net ،Ruby و PHP استفاده كند، ولي ما بنا بر پيشنهاد مؤسسه تحقيقاتي DRTV Research ، از Ruby روي پلتفرم Rails استفاده كرديم.»

Jason Toy، سرپرست بخش فناوري اين شركت مي‌گويد: «طراحي و ساخت اين سرويس در عرض دو ماه به پايان رسيد.حال آن‌كه اگر از جاوا استفاده كرده بوديم، پروسه طراحي و ساخت تا نُه ماه طول مي‌كشيد.» به گفته وي، تعداد سطرهاي برنامه‌نويسي شده با Ruby، يك دهم تعداد سطرهايي بود كه اگر از جاوا استفاده مي‌كردند، بايد نوشته مي‌شد.

سرويس جديد آن‌ها روزانه دو و نيم ميليون ركورد، حاوي آگهي‌هاي تبليغاتي را به پايگاه داده سايت اضافه مي‌كند و بنا به درخواست كاربر، مي‌تواند يك ميليون نتيجه مختلف در قالب صفحات وب را به او ارائه دهد.

NikeStore، يكي ديگر از نمونه سايت‌هاي تعاملي است كه با استفاده از نرم‌افزار فلش شركت Adobe Systems، يك موتور چندرسانه‌اي كه كدهاي ActionScript مايكرومديا را در پنجره مرورگر اجرا مي‌كند، ساخته شده است. (مايكرومديا توسط ادوبي خريداري شده است.)

شکل 2- شرکت نايکي، فروشگاه جديد خود را مبتني بر فناوري فلش ساخته است.

John Mayo-Smith، سرپرست فني R/GA، نمايندگي ساخت سايت نايكي مي‌گويد: «فروشگاه اينترنتي NikeStore، در اوايل سپتامبر سال گذشته (2006) با بهره‌گيري از آخرين قابليت‌هاي مدرن براي فراهم كردن امكان تعامل هرچه بيشتر مشتريان با سايت، راه اندازي شد.» (شكل 2)

مثلاً زماني كه بازديدكننده سايت، با ماوس روي عناويني چون «مردها»‌ يا «بچه‌ها»‌ مي‌رود، يك منوي پايين‌آمدني حاوي محصولات مناسب با آن جنسيت و رده هاي سني ظاهر مي‌شود. با كليك يكي از آن محصولات، كاربر به پنجره‌اي حاوي  رنگ‌هاي مختلف آن محصول و نيز محصولات هم‌رده ديگر منتقل مي‌شود. انتقال كاربر به اين پنجره تقريباً همزمان با كليك او صورت مي‌گيرد.

خريدار مي‌تواند كفش مورد علاقه خود را در NikeID، سايتي جدا، ولي واقعاً يكپارچه با NikieStore سفارشي كند و آن را داخل سبد خريد مجازي خود بيندازد. اين بدان معني است كه هر آنچه را كه خريدار به دنبال آن است، در همان صفحه‌اي كه بازديد مي‌كند، به او ارائه مي‌شود؛ نه اين‌كه او به صفحه ديگري منتقل شود.

به عبارت ديگر، دكمه Back (بازگشت) در همه جاي سايت كار مي‌كند كه چنين چيزي را به ندرت مي‌توان در وب‌سايت‌هاي تجاري مشاهده كرد. (با زدن دكمه بازگشت در بسياري از وب‌سايت‌هاي تجاري، انتخاب‌هاي شما و فرم‌هايي كه پر كرده‌ايد، لغو مي‌شوند و دوباره بايد آن فرآيند را طي كنيد.)

Mayo-Smith مي‌گويد: اگر سايت مطابق با خواست كاربر طراحي شود، تجارب كاربر نيز به تبع آن بهتر خواهد شد. (منظور از تجربه كاربر، كمّ و كيف تعاملي است كه كاربر با وب سايت دارد. هر چه كاربري وب سايت بهتر باشد كاربر نيز تجربه بهتري خواهد داشت.)

تجربه كاربر

يكي از بزرگ‌ترين چالش‌هاي پيش روي وب2، چگونگي تعريف و بهبود تجربه كاربر است. گوگل نشان داد كه چگونه يك صفحه وب تميز (و نه شلوغ) و سريع مي‌تواند جست‌وجو را متحول كند. سايت‌هاي ديگر صفحه‌هاي در هم و بر هم و پر از متن و تصوير دارند و معمولاً به كُندي بارگذاري مي‌شوند.

با اين وجود همچنان موفقند. آنچه اهميت دارد جذب كردن كاربر، ارائه آنچه كه در پي آن است، و غافلگير كردن او با چيزهايي است كه وي انتظارش را ندارد.

شركت‌هاي معدودي وقت خود را صرف فكر كردن درباره مواردي چون تجربه كاربر كرده‌اند كه يكي از آن‌ها مايكروسافت است. MSN، سايتي است كه از سال 1995 از پربيننده‌ترين ارائه‌دهندگان محتواي تجاري آنلاين محسوب مي‌شود.

ولي جايي كه مردم براي دريافت موسيقي به آنجا مراجعه مي‌كنند، iTunes است، نه Urge يا هر جاي ديگري كه مايكروسافت براي رقابت با آي‌پاد سازماندهي كرده است.

مردم اطلاعات را از «گوگل» دريافت مي‌كنند نه از «MSN». (با محبوبيت بسيار زياد گوگل اين روزها برخي از كاربران از اصطلاح گوگل كردن اطلاعات براي جست‌وجوي اطلاعات استفاده  مي‌كنند و گفته فوق نيز به محبوبيت بيشتر گوگل در برابر  MSN اشاره  دارد) و آنچه كه امروز به find-your-way (راه خود را پيدا كنيد) جامه عمل پوشانده است، Google Map و Google Earth است نه Virtual Earth شركت مايكروسافت.

مايكروسافت با دريافتن چنين مشكلاتي در صدد نوسازي سرويس‌هايش برآمده است. اين شركت در سال مالي جاري، پانصد ميليون‌دلار براي توسعه موتورهاي جست‌وجوي اينترنت و ديگر نرم‌افزارهاي خود اختصاص داده است تا قدرت خود را براي رقابت با شركت‌هايي چون گوگل و ياهو بازيابد.

اين مبلغ براي افزودن به ظرفيت ديتاسنترهاي اين شركت براي ميزباني بهتر از نرم‌افزارهاي تجاري و مشترياني كه به زودي از راه خواهند رسيد اختصاص يافته است.

پخش كننده موسيقي جديد اين شركت موسوم به Zune عرضه گشت و سايت خريد موسيقي آن به تازگي تأسيس شد. همچنين نرم‌افزار نقشه‌ياب آنلاين اين شركت، نرم‌افزاري رايج كه بيشتر محبوبيت آن ناشي از يكپارچگيش با موتور جست‌وجوي اين شركت است، متحول شده‌است و مي‌تواند در ايالات‌متحده با استفاده از اطلاعات نقشه، تصويري سه‌بعدي و چشم‌نواز از محدوده  مورد نظر كاربر ارائه دهد.

شکل 3- سرويش Google Earth شرکت گوگل

مايكروسافت مي‌تواند با اين سرويس جديد، خود را به Google Earth برساند. Google Earth تاكنون از سوي  رسانه‌هاي مختلف به دليل توانايي آن در بزرگ‌نمايي مناطق مختلف روي نقشه و نيز اين قابليت كه كاربران را قادر به تمركز روي مكان‌هاي مشهور مانند مناطقي چون Grand Canyon و اهرام  مصر مي‌كند يا فرود در يك منطقه  خاص براي پيدا كردن يك فروشگاه خاص را فراهم مي‌آورد، مورد ستايش قرار گرفته است. (شكل 3)

مايكروسافت از چه فناوري‌اي براي ارتقاي تجربه كاربر در كار با Virtual Earth استفاده خواهد كرد؟ دو خريدي كه اين شركت در سال گذشته (2006) انجام داد، مي‌تواند ما را به سرنخ برساند.

مايكروسافت شركت Vexcel را تصاحب كرد كه از روي عكس‌هاي هواييِ گرفته شده از سطح شهرها و كشورها، اقدام به ارائه نقشه سه بُعدي آن‌ها مي‌كند. خريد ديگر مايكروسافت، شركت Massive بود. اين شركت آگهي‌هاي تبليغاتي شركت‌هاي مختلف را وارد بازي‌هاي كامپيوتري مي‌كند.

يکي از بزرگترين چالش‌هاي پيش روي وب2، چگونگي تعريف و بهبود تجربه کاربر است. گوگل نشان داد که چگونه يک صفحه وب تميز (و نه شلوغ) و سريع مي‌تواند جست‌وجو را متحول کند.

مايكروسافت هم‌اكنون مجوز استفاده از APIهاي Virtual Earth را در اختيار Best Buy ،Expedia و چند شركت ديگر گذاشته است؛ همان كاري كه گوگل و ياهو نيز درباره نرم‌افزارهاي نقشه‌يابشان انجام داده‌اند.

با اين كار، شركاي مايكروسافت مي‌توانند چنين نرم‌افزارهايي را با ايده‌هاي جديد خود تلفيق كنند؛ اين يكي از ويژگي‌هاي وب 2 است.

گوگل در سپتامبر سال گذشته، نگارش جديدي از Google Earth را ارائه كرد كه حاوي اطلاعات مناطق پراهميت دنيا كه توسط شركت Discovery Networks و يك سازمان جغرافيايي و نيز حاوي اطلاعات مناطق تفريحي است كه توسط سازمان National Park Service تهيه شده است.

چنين قابليت‌هايي موجب جذب كاربران مي‌شود و آن‌ها را قادر به ديدن چيزهايي مي‌كند كه پيش از اين هرگز نديده بودند. در چنين سرويس‌هايي، سرعت، دقت در جزئيات و جذابيت بسيار تعيين‌كننده است.

جامعه و انجمن هاي وب 2

هيچ جنبه‌اي از وب 2 با اهميت‌تر از جامعه و انجمن‌هاي آن نيست. در تمام مدتي كه وب دوران تكامل خود را مي‌گذراند، يك مسئله اساسي را همراه خود داشته است و آن، انبوهي از كاربراني است كه علايق خود را به اشتراك و  بحث مي‌گذارند و با به اشتراك‌گذاري موسيقي، عكس، كد و ايده‌هايشان در پي تجاربي نو و لذت‌بخش هستند.

گوگل در عرض يك هفته، JotSpot يكي از شركت‌هاي دره سيليكون كه از نرم‌افزارهاي ويكي براي استفاده همزمان چند كاربر از يك صفحه گسترده، تقويم و آلبوم عكس استفاده مي‌كند را خريد، ولي هنوز مفهوم جامعه آنلاين  كاملاً جا نيفتاده است.

كاربران كمتر به مفهوم واقعي يك جامعه آنلاين توجه مي‌كنند. Tim O'Reilly، سرپرست امور اجرايي O'Reilly Media، كه به همراه CMP technology، به برپايي كنفرانس‌هاي وب2 مي‌پردازد، مي‌گويد: «من هميشه از كلمه جامعه يا انجمن متنفر بوده‌ام. اين يكي از آن واژه‌هايي است كه مردم از آن استفاده مي‌كنند، ولي نمي‌دانند كه مفهوم آن چيست.»

به عقيده O'Reilly برخي از موفق‌ترين سايت‌هاي اجتماعي، در واقع كاربران را به سمت به اشتراك‌گذاري ايده‌ها و علايقشان سوق مي‌دهند و از اين راه سود مي‌برند.

براي مثال، آمازون به ارائه ميليون‌ها كتاب، آهنگ و مرور بر محصولات مختلف مي‌پردازد و از خلاقيت مشتريانش به نفع خود استفاده مي‌كند. O'Reilly مي‌گويد:‌ «آن‌ها از كاربرانشان كار مي‌كشند و كار مي‌كشند و كار مي‌كشند.» ولي آيا آمازون يك سايت اجتماعي است؟

بيشتر انجمن‌هاي آنلاين، سايت‌هايي كه براي كاربرانشان امكان گفت‌وگو، به اشتراك‌گذاري و ارتباط با يكديگر را فراهم مي‌كنند، به اهداف تجاري ختم مي‌شوند و به همين دليل O'Reilly مي‌گويد: «اين پيچيده‌ترين بخش اين مشكل است.»

يكي از سايت‌هاي مشهورِ به اشتراك‌گذاري عكس كه هم‌اكنون در تصاحب ياهو است را در نظر بگيريد. به اشتراك‌گذاري عكس چيز جالبي است، ولي اين سايت از لينك‌هاي one-way (لينكone-way از سايتي به سايت ديگر، يك طرفه است و كاربر را به يك جهت خاص سوق مي‌دهد.) به نفع خود استفاده مي‌كند و به همين دليل من مي‌توانم عكس‌هاي شما را بدون اطلاع خودتان ببينم.

Craigslist، يكي ديگر از سايت‌هاي مشهور وب، با كمك كاربرانش اداره مي‌شود؛ البته هركسي بر حسب  علاقمندي‌هايش به بقاي اين سايت كمك مي‌كند. شما بر حسب علايق خود روي آگهي تبليغاتي سايت من كليك مي‌كنيد و اين به نفع من است.

شبكه‌هاي بزرگ اجتماعي نيز با چنين روش‌هايي جامعه آنلاين خود را به توده‌اي از پول تبديل كرده‌اند، ولي نمونه‌هاي تقليدي آنان در بسياري از موارد با شكست مواجه شده است.

حتي ويكي پديا كه با ارائه رايگان انبوهي از اطلاعات و نوشته‌ها خود را گسترش‌دهنده اطلاعات در جهان معرفي مي‌كند، قدرت خود را مديون توزيع كنندگان اين اطلاعات است (كاربراني كه هيچ دستمزدي براي كارشان دريافت نمي‌كنند.)

O'Reilly مي‌گويد: «پرسش واقعي اين است كه كاربران چگونه مي‌توانند به ارزش آنچه كه شما انجام مي‌دهيد، بيفزايند؟ مشاركت اجتماعي جامعه (وب 2)، تكه‌اي است كوچك از اين داستان بسيار بزرگ.»

وب براي عصرجديد

وب براي عصرجديد

 
ماهنامه شبکه - شماره 66

اشاره :
هدف فناوري، متحول ساختن نحوه استفاده كاربران از اينترنت است. از اين‌رو با جذب موج جديدي از سرمايه‌گذاري‌ها، رسانه‌هاي ديگر را به چالش فرا مي‌خواند.

منبع: بيزنس ويك‌
 
‌در تاريخ نهم مارس و در يك معامله كوچك كه نويد تغييرات بزرگي را در اينترنت مي‌دهد، گوگل اعلام كرد كه يك شركت مهم يعني Writley را خريده است. اين محصول يك پردازشگر متني آنلاين است كه هنوز در مرحله آزمايشي قرار دارد. نكته قابل توجه درباره اين نرم‌افزار اين است كه اين برنامه يك جايگزين رايگان براي برنامه‌هاي كاربردي گرانقيمتي همچون MSFT مايكروسافت است.‌البته اين معامله از جهات ديگري نيز قابل توجه و تأمل است. ‌‌Writley  يكي از چندين شركتي است كه صفحات وب را با قدرت، سرعت و به‌طور كلي با ويژگي‌هاي پيچيده نرم‌افزارهاي كاربردي روميزي ادغام مي‌نمايند و با تركيب اين ابزارهاي آنلاين با امكانات جديد شبكه‌هاي بي‌سيم و خطوط پهن باند، تعاريف نويني را از اينترنت ارائه مي‌دهند.‌

با نرم‌افزاري همچون Writley كاربران قادر خواهند بود علاوه بر ذخيره آنلاين اسناد، كارهاي مهم‌تر ديگري را نيز انجام دهند. عمده اين كارها شامل روش‌هاي جديد اشتراك اسناد است. گروه‌هاي كاري مي‌توانند براي كار روي يك سند واحد با يكديگر همكاري كنند و نتيجه تغييرات را به صورت بلا‌درنگ و بدون نياز به بارگذاري مجدد صفحه وب مربوطه مشاهده نمايند.

آسان شدن ارسال ايميل
اين‌گونه نوآوري‌ها باعث سريع‌تر شدن رونق و شكوفايي اينترنت مي‌شوند و تأثير آن‌ها دست كمي از پيشرفت‌هاي انجام شده در اواسط تا اواخر دهه 1990 نخواهد داشت. فناوري‌هاي جديدي مانند <وب2>، باعث جذب منابع مالي تازه به‌سوي شبكه مي‌شوند.  پيشرفت شركت‌هاي جديد مانند ‌Writely و ‌يا سايت نشانه‌گذاري (Bookmarking) صفحات وب در آدرس ‌‌del.icio.us كه ياهو آن را خريد، با حمايت سرمايه‌گذاران حاصل مي‌شود. اين امر باعث به ‌وجود آمدن نسل جديدي از كارآفريناني مانند بنيانگذار 31 ساله سايت ‌‌del.icio.us به‌نام ‌Joshua Schachter خواهد شد.

غول‌هاي مسلم وب مانند گوگل، با پشتيباني از <وب2> در حال ساخت جاده‌هاي رشد و پيشرفت، ايجاد مشاغل بيشتر و رسيدن به عصري هستند كه در آن اينترنت به‌عنوان رقيبي جدي در برابر شركت‌هاي فعال رسانه‌اي و مخابراتي قد علم مي‌كند.  وب2 به‌همراه خود طيف وسيعي از ابزارها و برنامه‌هاي كاربردي را معرفي خواهد نمود كه يكي از آن‌ها سايت ‌del.icio.us است كه به كاربران اجازه مي‌دهد نتايج نشانه‌گذاري صفحات وب مورد علاقه خود را به‌صورت آنلاين روي يك سايت ذخيره نمايند، آن‌ها را براساس موضوع دسته‌بندي كنند، برچسب (Tag) بزنند و سپس فهرست  لينك‌هاي برگزيده خود را با ديگران به اشتراك بگذارند. به‌علاوه، اين سايت سوابق صفحات وب پرطرفدار و محبوب را ذخيره و نگهداري مي‌كند. از ديگر شركت‌هايي كه فعاليت آنان بر اساس توانمندي‌هاي وب2 است، مي‌توان از edgeio.com نام برد كه راه جديدي براي توزيع آگهي‌هاي دسته‌بندي شده و موضوعي يافته است.
 
مثال ديگر در اين زمينه، سرويس Gmail گوگل يا سيستم جديد ايميل ياهو به‌نام Y-Mail است كه هر دو در حال حاضر در مرحله آزمايشي به‌سر مي‌برند. كاربران اكنون مي‌توانند نامه‌هاي خود را تنها با كليك كردن و كشيدن روي صفحه نمايش، از پوشه‌اي به پوشه ديگر منتقل كنند؛ درست مانند زماني كه از يك نرم‌افزار روميزي مانند ‌آوت‌لوك استفاده مي‌نمايند. سرويس‌هاي ايميل قديمي تحت وب، كاربر را مجبور مي‌كردند براي هر بار انتقال و جابه‌جايي يك ايميل يا اضافه كردن يك پيوست به نامه و يا باز كردن يك پيغام جديد منتظر بارگذاري مجدد صفحه شوند. اما اين برنامه‌هاي جديد مانند آوت‌لوك‌ كار مي‌كنند؛ با اين تفاوت كه مجاني هستند.

چند كليك ساده
مايكروسافت هم براي خود سهمي از برنامه‌هاي كاربردي وب2 درنظر گرفته است. اين شركت بت ارئه Windows Live ‌به عنوان يك غول نرم‌افزاري‌ اهداف جاه‌طلبانه‌اي را براي اين پروژه در پيش گرفته است. از مهم‌ترين اين اهداف جذب بيست‌ميليون كاربر براي سرويس جديد ايميل است كه در ماه ژوئن راه‌اندازي خواهد شد.

عمده تغييرات جديد، در ارتباط با انواع فناوري‌هاي نوظهور اينترنتي است كه اكثر آن‌ها هم توسط مايكروسافت توسعه داده شده‌اند. اغلب شركت‌هايي كه روي برنامه‌هاي وب2 كار مي‌كنند (و نه همه آن‌ها) از پلتفرمي به‌نام اي‌جكس (Ajax) استفاده مي‌نمايند. تاكنون هرگاه تغييري را روي يك صفحه وب اعمال مي‌كرديد، مجبور بوديد براي مشاهده اين تغيير، صفحه را دوباره بارگذاري كنيد. اما حالا چنانچه بخواهيد مثلا‌ً يك ورودي اخبار (News Feed) را به صفحه اول وب سايت خود در وب2 (مانند سايت netvibes) اضافه كنيد، اين‌كار تنها با چند كليك ساده انجام مي‌شود.

ديگر نيازي نيست مانند Homepageهاي قديمي مثل ‌My Yahoo صفحه را ذخيره نماييد و منتظر بارگذاري دوباره آن بمانيد. چون با استفاده از اي‌جكس مي‌توانيد تغييرات را روي صفحه موردنظر ذخيره كنيد؛ بدون اين‌كه مجبور باشيد دوباره تمام اجزاي تغييركرده و تغييرنكرده صفحه را ذخيره نماييد.

ارائه عمومي
وب 2 و آينده آن سال‌هاست كه موضوع بحث بسياري از مديران، وبلاگ‌نويسان، مهندسان و ديگر فعالان اين صنعت است و حالا پس از گذشت اين زمان، وب جديد در راه است. تغييرات جديد به‌سركردگي بزرگان اين عرصه، يعني ياهو و گوگل تا چند ماه ديگر آشكار خواهد شد.

Brad Garlinghouse، نايب رئيس محصولات ارتباطي ياهو بر اين باور است: <امروزه اين نرم‌افزارها واقعاً مناسب و كارا هستند. مسئله هيجان‌انگيز اين است كه ياهو وب2 را براي عموم مردم ارائه مي‌كند.> به‌گفته اين مقام ياهو، نسخه جديد ايميل ياهو پراستفاده‌ترين نرم‌افزار كاربردي وب2 خواهد بود.

استدلال‌ها و حدس و گمان‌ها موضوعاتي فراتر از خود شبكه را در بر گرفته‌اند. وب جديد مدل‌هاي تجارت را در زمينه‌هاي رسانه‌اي، ارتباطات و مخابرات براي شركت‌هاي فعال تغيير خواهد داد. بازيگران سنتي اين بازار، كسب و كار خود را براساس نام تجاري و محتوا بنا نهاده‌ و بازار خود را با محوريت مشتريان شكل داده‌اند . در دوره وب2 اين بازيگران به‌دنبال تشكيل جامعه‌اي از كاربران هستند كه بنا به گفته ‌Troy Young نايب رئيس اجرايي ‌Organic <از خدمات شركت‌هاي تجاري با فعاليت‌هاي تبليغاتي و مشاوره‌اي آنلاين بهره خواهند برد.>

اخبار شما؛ راه شما
برپايه فناوري وب2 مدل تجاري نويني شامل پلتفرم و مجموعه‌اي از ابزارهاي كاربردي ساخته خواهد شد . اين تجارت به‌منظور جذب جامعه‌اي از كاربران كه يكايك آنان بازار بزرگي را  روي وب تشكيل مي‌دهند، ايجاد مي‌شود. ‌Young‌ معتقد است: <اين محتوا و نام تجاري در انتهاي كار به‌چشم خواهد آمد و حاصل آن نتيجه‌اي است كه توسط كاربران به‌وجود مي‌آيد.>

بزرگ‌ترين سايت خبري از لحاظ تعداد كاربر و ميزان بازديد از صفحات، سايت ياهو است. از نظر وب2، ياهو ايجاد دسته‌اي از ابزارهاي ارتباطي وب و توليد اخبار را شروع نموده است. اگر بنگاه‌هاي سنتي خبري، توجهي به اين كالاي محتوايي نكنند، محبوبيت اين قبيل فناوري‌ها و ابزارها همچنان ميان ده‌ها ميليون كاربر افزايش خواهد يافت: كاربراني كه تنها مي‌خواهند بدانند در جهان چه مي‌گذرد.

حتي امكانات خبري قابل سفارشي‌سازي ياهو هم هنوز نسبتاً بنا بر استانداردهاي وب2، در مراحل ابتدايي و اوليه خود قرار دارند. به‌استثناي برنامه جديد ايميل، ديگر سرويس‌ها و برنامه‌ها از تمام امكانات فناوري وب 2 بهره نمي‌برند. در مقابل Newsvine.com به كاربران خود امكان مي‌دهد ‌homepage خود را با ستون‌ها و كامنت براي هر خبر، به‌وجود آورند. اخبار مهم برطبق الگوي كاربر انتخاب مي‌شوند نه توسط ويرايشگران. كاربران همچنين نوددرصد از درآمدهاي تبليغاتي كه روي صفحه آن‌ها نمايش داده مي‌شوند را نيز كسب مي‌كنند.

بدون نگهبان‌
تغييرات جديد، سلسله مراتب سنتي را در تجارت  خبر بر هم مي‌زند. فعاليت‌هاي خبري اصلي در نيويورك تايمز و وال استريت ژورنال مخاطبان نسبتاً كمي روي وب دارند، اما اين وضعيت به‌سرعت در حال تغيير است و در جايي كه نتوانند بسازند، آماده خريدن هستند. گواه اين امر هم خريد اخير سايت ‌About.com توسط نيويورك تايمز و تملك‌‌Marketwatch به ‌وسيله‌‌ Dow Jones (صاحب‌امتياز وال استريت ژورنال) است. با اين حساب مي‌توان پيش‌بيني كرد كه مرزهاي بين آنچه كه آن را  <رسانه‌هاي قديمي> مي‌ناميم و نسل جديد آن در حال شكسته شدن است .‌

‌‌Mike Davidson مديرعامل ‌Newsvine و يكي از كارمندان با تجربه بخش ‌ESPN والت ديزني دراين‌باره مي‌گويد: <ما مي‌خواهيم همكاري نزديكي با بنگاه‌هاي سنتي خبري داشته باشيم و محتويات موردنياز آنان را تأمين كنيم. نيازي نيست كه اين روابط، خصمانه باشد.>

اما اگر فعالان خبر، رسانه و يا ديگر بازارهاي مرتبط بخواهند پيشرفتي در كسب و كار خود داشته باشند، مجبورند تن به تغيير بدهند. نقش اين دسته به‌عنوان نگهبان و قيم محتويات خبري در حال كمرنگ‌شدن است. <قدرت در حال انتقال به‌سمت بازيگران مستقل و منفرد است. كساني كه در حاشيه‌اند و از شركت‌هاي بزرگ كه در مركز اين دايره قرار دارند، فاصله دارند.> اين سخن متعلق به ‌‌Michael Arrington رئيس هيئت‌مديره ‌‌edgeio.com و بنيانگذار ‌ ‌techcrunch.com(يك وبلاگ محبوب در زمينه اخبار شركت‌هاي فعال وب2) است. وي مي‌افزايد : <اين يك تغيير و جابه‌جايي تمثيلي براي هر كسي است كه در اينترنت حضور دارد.>

درآمد فراوان
در حالي كه ‌Newsvine سايت‌هاي خبري مانند ‌‌cnn.com را به‌مبارزه فرا مي‌خواند، ‌edgeio يك بازار آنلاين را هدف قرار داده است. اين سايت محتواي وبلاگ‌ها را براي يافتن كلمه كليدي listing جست‌وجو مي‌كند. سپس بعد از مرتب كردن نتايج از نظر دسته، نوع و محل جغرافيايي، در سايت ‌‌edgeio قرار مي‌دهد. ‌‌‌Arrington مي‌گويد: <اين‌كار ارزان‌تر از روش ‌eBay است و مشكل نام‌هاي كمتر شناخته شده و گمنام را براي معرفي خود به مشتريان حل مي‌كند؛ راه‌حلي كه براي بسياري از انواع كسب‌وكارها مطلوب و خوشايند است.

سرآغاز دوران جديد
درخواست‌ها براي شركت‌هاي وب2 در حال افزايش است.‌‌Schachter و ديگر مؤسسان ‌‌‌del.icio.us به چيزي بيش از سرمايه‌گذاران نجات‌بخش نياز ندارند. يعني كساني كه آنان را قادر سازند تا بيشترين و بهترين درآمد را از معامله با ياهو از آنِ خود كنند؛ حتي اگر ياهو هم در اين زمينه اشاره‌اي نكند. با اين حال Arrington مي‌گويد: <27ميليون‌دلار براي اين‌كار هزينه شده است>. وي همچنين معتقد است: <صحبت از پول و فرصت‌هاي بسيار زياد است. عموماً كسي نمي‌خواهد سرمايه‌گذاري مخاطره‌آميزي انجام دهد.>

بار ديگر ابداعات و نوآوري‌ها در عرصه اينترنت، حركتي روبه‌جلو و پر شتاب پيدا كرده است. شرايط بازارها در حال تغيير است حال آن‌كه فرصت‌ها يكي يكي از دست مي‌روند. در حقيقت از بابت از كف‌دادن فرصت‌ها، وب2 هم شباهت زيادي به وب 1 دارد.

هفت مشخصه مهم وب2

هفت مشخصه مهم وب2

 
ماهنامه شبکه - شماره 63

اشاره :
از نزديك، شبيه RSS، شبيه Ajax، مثل وب ‌سرويس، مثل گوگل؛ از دور مانند يك اكوسيستم زنده، يك رسانه مردمي، يك چرخه بي‌پايان از اخبار و ايده‌ها، و يك موج سيال از داده‌ها است. آن را به صورت نمادين، وب 2 نام نهاده‌اند. همان وبي است كه امروز مي‌شناسيم. اما به آن دوباره نگريسته‌اند. وب 2 استعاره‌اي است كه به بهانه آن قصد داريم به بازشناسي پديده وب بپردازيم. اين بازشناسي به ما كمك مي‌كند چرايي و چگونگي تغييرات اين فضا را درك كنيم تا بتوانيم بيشترين بهره را از آن ببريم.‌

از نماي نزديك
هرچه جلوتر مي‌رويم اهميت نرم‌افزارهاي ‌News Reader و ‌RSS ‌خوان براي دسترسي سريع و آسان مردم به تازه‌ترين خبرها بيشتر مي‌شود. اگر شما نيز مي‌توانستيد هر روز نگاهي به جزئيات آمار بازديد از صفحات سايت وب ماهنامه شبكه بيندازيد، متقاعد مي‌شديد كه ابزار ‌‌RSS به‌قدري براي كاربران مهم شده‌است كه تقريبا هر روز تعداد كساني كه گشت‌و‌گذار در اين سايت‌ را از طريق بازكردن صفحه نخست آن شروع مي‌كنند، با تعداد بازديدكنندگاني كه سير و سياحت خود را با فراخواندن لينك ‌‌RSS اين پايگاه آغاز مي‌كنند، برابر است.

اين در حقيقت جلوه‌‌اي است از پارادايم جديدي كه وب 2 ناميده مي‌شود. خوب كه نگاه كنيم، مي‌توانيم به ماهيت و عمق تغييرات بنياديني كه در مشخصه‌هاي وب و رفتار كاربران آن به‌وقوع پيوسته‌است، پي‌ببريم. ولي نكته جالب اينجاست كه همين تغييرات كند و آهسته حتي در دنياي سريع و پويايي مثل اينترنت نيز به‌صورت تدريجي شكل مي‌گيرند. گويي در تاروپود وب آرام آرام رسوخ مي‌كنند. شايد به همين دليل، كاربراني كه چند سالي در اين فضاي مجازي نفس كشيده باشند، به وضعيت جديد خو گرفته‌اند و احتمالا تغييرات برايشان چندان ملموس نيست. مانند اين است كه سال‌ها با يك نفر زندگي كنيم و متوجه تغييرات تدريجي چهره او نشويم. اما وقتي از دور به قضيه نگاه كنيد، مي‌توانيد فورا برخي تغييرات مهم را كشف كنيد و روي آن‌ها انگشت بگذاريد. اين تغييرات كدامند؟ آيا مي‌توانيم آن‌ها را دسته بندي كنيم؟‌

مشخصه‌هاي مهم  وب جديد
كساني كه درباره نظريه وب 2 صحبت مي‌كنند، مباحث مختلفي را پيش مي‌كشند. برخي مايلند جنبه‌هاي تكنيكي آن را براي مخاطباني همچون برنامه‌نويسان و طراحان وب تشريح كنند. بعضي نيز به كاربردهاي تجاري آن نظر دارند و مي‌خواهند وب 2 را به صورت پلتفرمي ترسيم كنند كه تجربه بحران دات‌كام در سال دوهزار را پشت سر خود دارد و اكنون به يك سيستم پخته و باتجربه تبديل شده است كه روش‌هاي هوشمندانه‌اي براي كسب‌وكار آنلاين دارد. من در اينجا به آن دسته از ويژگي‌هاي جديد وب كه با نگرش سيستمي سازگاري بيشتري دارد اشاره مي‌كنم و نگاهم بيشتر به درونمايه وب 2، محتويات آن و پويايي داده‌ها است. بسياري از ايده‌هايي كه اينجا مطرح مي‌كنم، نظريه‌پردازان وب2 قبلا به صورت‌هاي گوناگون و حتي   جامع‌تر و بهتر مطرح كرده‌اند و درنتيجه حرف تازه‌اي نيستند. اما سعي كردم يك تصوير موجز و مختصر از وب2 را با توجه به اين ديدگاه ارائه دهم.‌

1 - وب مردمي‌تر ‌
وب واقعا مردمي‌تر شده است. مهم‌ترين تبلور اين ويژگي را بايد در اين واقعيت جستجو كرد كه <مصرف‌كنندگان اطلاعات اكنون خود توليد‌كننده‌اند>. سايت كتاب‌فروشي آمازون كه به كاربران اجازه مي‌دهد نقد خود درباره محتواي يك كتاب را پاي صفحه مخصوص همان كتاب درج كنند، يك مثال مشهور در اين زمينه است. تقريبا اكثر كساني كه براي خريد كتاب به آمازون مراجعه مي‌كنند، متوجه مي‌شوند كه اظهارنظر خوانندگان يك كتاب به مراتب از اطلاعات رسمي آمازون درباره آن كتاب، جالب‌تر است.‌

يك چهره ديگر از اين وب مردمي را مي‌توانيد در <دنياي وبلاگستان و پادكستينگ> ببينيد. در وب 2 حضور كاربران در فرآيند توليد و پخش اخبار و اطلاعات چنان پررنگ است كه خود به منبع ارزشمندي براي رسانه‌هاي جمعي و رسمي، از قبيل رسانه‌هاي الكترونيك و نشريات چاپي، تبديل شده است. پديده جديد <خبرنگاري شهروندي> كه در آن نقش شهروندان گمنام و يا معمولي (به عنوان شاهد عيني يك رويداد) اهميت بسيار زيادي در تهيه سريع يك  گزارش موثق دارند، پيامد همين جنبش وبلاگ‌نويسي است. اخيرا خبرنگاري شهروندي در رويدادهايي مانند بلاياي طبيعي و حوادث تروريستي يا رخدادهاي خشونت‌بار جنگ و درگيري مسلحانه كمك شاياني به رسانه‌ها و خبرگزاري‌هاي بزرگ دنيا كرده است.‌

اما نقش مردم در فضاي وب 2 را به صورت‌هاي ديگري نيز مي‌توان ديد. ردپاي آمدن لينكدوني همه جا ديده مي‌شود. اين لينك‌ها را بايد آدرس‌هاي دست‌چين شده‌اي تلقي‌كرد كه به صورت هدفمند تازه‌ترين اخبار و مطالب مربوط به يك زمينه  خاص را به مخاطب ارائه مي‌كنند. اين لينكدوني‌ها بي‌وقفه و به سرعت بروز مي‌شوند و خود به تنهايي منابعي خواندني و جذاب در وب هستند كه به همت كاربران و براي كاربران توليد مي‌شوند. يك شيوه ديگر را مي‌توانيد در نرم‌افزارهاي پيام‌رساني فوري ‌(‌IM) ببينيد كه ديگر فقط براي گپ‌و‌گفت‌هايي بي‌هدف استفاده نمي‌شوند، بلكه كاربرد اطلاع‌رساني و خبري نيز دارند. معمولا گروهي از كاربران كه علايق مشتركي دارند، لينك تازه‌ترين اخبار و يا مطالب جالب (از هر نظر) را براي يكديگر مي‌فرستند. خوب است نرم‌افزارهاي ‌IM را وقتي براي چنين مقصودي به‌كارگرفته مي‌شوند‌ ‌News Messenger بناميم.‌

‌<كاربرد رسانه‌اي پورتال‌ها و انجمن‌هاي آنلاين> روي ديگري از همين سكه است. همان كاربراني كه ممكن است از لينكدوني سايت يا وبلاگ شخصي خود براي اطلاع‌رساني و هدايت مخاطبان به سمت منابع خبري و اطلاعاتي خاص استفاده كنند، گاهي ترجيح مي‌دهند لينك‌هاي خود را در مكان‌هاي عمومي‌‌تر و پررفت‌وآمدتري مانند پورتال‌ها و انجمن‌هاي آنلاين منتشر كنند. در حقيقت گاهي سرعت انتشار و جامعيت اخبار در اين پورتال‌هاي مردمي از سايت‌هاي خبري رسمي بيشتر است. زيرا هر مخاطب خود به صورت يك خبرنگار عمل مي‌كند و پورتال به صورت تابلويي درمي‌آيد كه به موازات افزايش تعداد بازديدكنندگان، حجم اخبار و مطالب آن بيشتر و بيشتر مي‌شود.‌

افزايش استقبال از موسيقي و ويديوي ‌‌On-Demand جنبه ديگري از مردمي‌تر شدن رسانه وب را نشان‌مي‌دهد. رشد اين گرايش در ميان كاربران اينترنت، اغلب رسانه‌هاي سمعي-‌بصري را واداركرده است كه وارد عرصه اينترنت شوند و يك برنامه مشخص براي پاسخگويي به مخاطباني كه مايلند اطلاعات صوتي و تصويري (اعم از خبر يا كليپ هنري و سرگرم‌كننده) را به ميل خود انتخاب كنند، تدوين كنند. پيامد اين تحول را مي‌توانيد در پيدايش سرويسي مانند ‌‌Google Video يا كاميابي سرويس موسيقي ‌‌iTunes اپل ببينيد.‌

2- سازوكار خودترميمي محتواي وب 2‌
محتواي وب2 به يك سازوكار خودترميمي بسيار پيچيده و هوشمند مجهز است. اين هوشمندي از مردمي‌ترشدن وب ناشي‌مي‌شود و حاصل خرد‌جمعي است. سازوكار خودترميمي محتوا را مي‌توان به دو صورت مشاهده كرد: يكي با واسطه و ديگري بي‌واسطه. در سازوكار با واسطه، خوانندگان و مصرف‌كنندگان يك محتواي اطلاعاتي (مثلا بازديدكنندگان يك سايت خبري و يا آموزشي) با درج كامنت و اظهارنظر، اطلاعاتي كه ناشر ارائه داده است را نقد مي‌كنند، چيزهايي به آن مي‌افزايند، ايرادهايي از آن مي‌گيرند و يا براي اصلاحش پيشنهادهايي مي‌دهند. همه اين موارد مي‌تواند با واسطه مديران يا اپراتورهاي سايت اعمال شوند. وقتي كامنت‌ها به طور خودكار پاي مطالب افزوده مي‌شود، به تدريج آن خبر يا مقاله تكميل و تصحيح مي‌شود.

چنان‌كه ممكن است حجم اين اطلاعات ضميمه، از محتواي اوليه بيشتر شود. سايت‌هايي كه چنين مي‌كنند، معمولا موفق‌ترند و آن‌هايي كه هيچ توجهي به كامنت‌هاي مردم ندارند، به تدريج از گردونه رقابت كيفي ميان توليدكنندگان محتوا خارج مي‌شوند.‌

<خودترميمي‌ بي‌واسطه> يك پديده كاملا جديد در وب 2 است. ويكي ‌(‌Wiki) و مشتقات آن تبلور همين سازوكار است. در اين شيوه مردم امكان مي‌يابند مستقيما يك محتواي اطلاعاتي را ويرايش كنند. ايده ويكي‌پديا بر اين نظريه استوار است كه اگرچه در كوتاه مدت ممكن است برخي محتويات مخدوش شوند، اما در بلندمدت، خرد جمعي شاكله و صحت اطلاعات را حفظ خواهد كرد.‌

3- جهش در معناي آموزش‌
وب 2 را مي‌توانيد در قالب تحولات مفهوم آموزش نيز ببينيد. مهم‌ترين ويژگي وب2 در اين مورد، <غيرتجاري كردن دانش> از طريق به‌كارگيري رهيافت توسعه باز (‌Open Development) است. اين هم يكي از پيامد‌هاي مردمي‌تر شدن فضاي وب است. در اين شيوه، مردم مي‌توانند در فرايند توسعه يك مقوله علمي يا فني آزادانه مشاركت داشته باشند و به طور رايگان از حاصل آن استفاده كنند. اين در حقيقت سطح متعالي‌تري از آموزش است. زيرا يك عضو جديد همواره مي‌تواند به آرشيو تعاملات قبلي گروه مراجعه كند و خود را در اسرع وقت به سطح فعلي گروه برساند و پس از آن هم در جلوبردن دانش گروه نقش داشته باشد و هم از اين خرد جمعي چيزها بياموزد.
‌
‌<آموزش ‌On-Demand به وسيله موتورهاي جستجو> جنبه ديگري از تحول در معناي آموزش در فضاي سايبر را نشان‌مي‌دهد. موتورهاي جستجو را از اين نظر مي‌توان به آموزگاراني تشبيه كرد كه جواب هر سوالي را مي‌دانند. اما كيفيت پاسخ‌هايشان بستگي به كيفيت پرسش‌هاي پرسشگر دارد. در اين حوزه جديد، پرسشگر از روش <خود‌آموزي> براي بالابردن دانش خود استفاده مي‌كند و تنها هنگامي يك مفهوم را مي‌آموزد كه به آن نياز داشته باشد.‌

بسته‌هاي What-is‌ و‌ ‌How-to‌ و ‌FAQ يكي از خروجي‌هاي جنبي سازوكار فوق هستند. اين بسته‌ها در حقيقت مجموعه جواب‌هاي از پيش آماده‌اي هستند كه به‌وسيله كاربران اينترنت پديد مي‌آيند و از اين منظر مي‌توان آن را پيامد مردمي‌تر شدن وب تلقي كرد. جالب اينجاست كه برخي از همين محتويات، به سازوكار‌هاي خودترميمي باواسطه يا بي‌واسطه نيز مجهزند. اين قابليت به دانش‌آموزان امكان مي‌دهد با اعتماد بيشتري به اطلاعات موجود در اين بسته‌ها تكيه كنند.

سيستم‌هاي به اشتراك‌گذاشتن اطلاعات نيز يكي از پيامدهاي مردمي‌تر ‌شدن وب هستند. كاركرد آموزشي اين شيوه از تبادل اطلاعات هم جالب و هم مهم است. در واقع هنگامي كه مجموعه‌اي از اطلاعات به صورت يك فايل، سند و يا كتاب الكترونيكي ميان گروهي از كاربران به اشتراك گذاشته مي‌شود، همه اعضاي گروه قادرند بسته به نياز خود از اين اطلاعات براي بالابردن سطح دانش و آگاهي بهره‌ ببرند.‌

4- پويايي داده‌ها 
پديده وب را از زواياي مختلفي مي‌توان بررسي كرد. وب يك شبكه اطلاعاتي است. يك فناوري است. يك رسانه نيز هست. اما اگر آن را به عنوان مهم‌ترين تبلور فضاي سايبر درنظربگيريد، آنگاه مي‌توان وب را به سيستمي تشبيه كرد كه حيات دارد، زنده‌ است، راكد نمي‌ماند، پي‌درپي تغيير مي‌كند و نو مي‌شود. نگرش سيستمي به مقوله وب به ما كمك مي‌كند، برخي جنبه‌هاي مهم و كليدي آن را برجسته سازيم. از اين منظر، وب از پويايي ويژه‌اي برخوردار است كه طي آن، داده‌ها نه‌تنها در مجاري اطلاعاتي مختلف به حركت درمي‌آيند، بلكه گاهي، خود، به بستري براي انتقال داده‌هاي پيچيده‌تر تبديل مي‌شوند. اين سازوكار را تقريبا مي‌توان به مفهوم مدولاسيون در فيزيك امواج تشبيه كرد. امواج مركبي كه از سوار شدن امواج پيچيده‌‌تر بر امواج ساده پديد مي‌آيند.‌

يكي از مفاهيمي كه فرضيه <وب 2> سعي در توضيح و تبيين آن دارد، همين كاركرد دوگانه‌اي است كه برخي از اطلاعات در شبكه اينترنت دارند. گونه‌اي از اين اطلاعات را مردم پديد‌آورده‌اند و در يك روند تعاملي بسيار پويا و پيچيده مرتبا به آن مي‌افزايند. بعضي ديگر از اين اطلاعات نيز حاصل تعامل كاربران با روند پويايي نيمه‌مستقل جديدي است كه درون وب به جريان درآمده است و بر اساس الگو‌هايي كه گاه به سادگي يك لينك ‌‌RSS و گاه به پيچيدگي نتايج يك جستجو در بانك اطلاعاتي گوگل هستند، ساختاري مركب از داده‌ها را پديد مي‌آورند كه خود‌به‌خود يكديگر را تغييرمي‌دهند و اصلاح مي‌كنند.‌

فناوري ‌‌RSS نه تنها به كاربر كمك مي‌كند به محتوا دسترسي پيدا كند، بلكه كاربر مي‌تواند مشترك آن نيز باشد. طوري كه به محض تغيير محتوا، به طور خودكار از تازه‌ترين تغييرات آگاهي يابد. با استفاده از تكنيك ‌‌RSS مي‌توان سايت‌ها را نيز به يكديگر متصل كرد. به اين ترتيب يك پايگاه وب مي‌تواند به‌طور خودكار و بدون دخالت انسان، از محتواي پايگاه ديگر اطلاع پيدا كند. سايت‌هايي كه به اين ترتيب به طور زنجيروار به‌هم متصل مي‌شوند، بستر اطلاعاتي جديدي را پديد مي‌آورند كه اطلاعات و اخبار را از يك پايگاه به ديگري جاري مي‌سازد.

‌مشابه همين كاركرد را مي‌توان در سيستم ‌Trackback وبلاگ‌ها مشاهده كرد. اين سيستم به يك وبلاگ‌نويس امكان مي‌دهد به جاي درج كامنت و اظهارنظر مستقيم در پايين يادداشت يك وبلاگ‌نويس ديگر، نظر و نقد خود را در وبلاگ خودش بنويسد و لينك آن را به طور خودكار ضميمه آن يادداشت نمايد. به اين ترتيب زنجيره‌اي از اظهارنظرها پديد مي‌آيند كه به واسطه لينك‌هاي دوطرفه Trackback ‌به هم متصل شده‌اند.‌

سازوكار <آگهي‌هاي متني هوشمند> مدل پيشرفته‌تري از همين زنجيره‌هاي خودكار اطلاعاتي است. مثلا سيستم آگهي‌هاي متني گوگل به طور هوشمندانه در يك صفحه وب فقط آن دسته از آگهي‌ها را نشان مي‌دهد كه واژگان به كاررفته در آن با واژگان استفاده شده در آن صفحه ارتباط مفهومي داشته باشد. به اين ترتيب، آگهي‌ها كاركردي مشابه سيستم لينكدوني سايت‌ها و وبلاگ‌ها را پيدا مي‌كنند. با اين تفاوت كه دست انسان دخالت كمتري در دست‌چين‌كردن لينك‌ها دارد و لينك‌ها بر اساس يك الگوي طبقه‌بندي شده، خود به خود، تصميم مي‌گيرند كه كجا به نمايش درآيند.‌

نقش محوري در طبقه‌بندي اين لينك‌ها را تعدادي واژگان كليدي برعهده دارند كه گاهي‌‌ Tag‌ ناميده مي‌شوند. اينTagها يا واژه‌هاي كليدي در حقيقت نوعي‌ متاديتا‌ هستند كه ضميمه اطلاعات مي‌شوند و امكان ايجاد بي‌نهايت دسته‌بندي موضوعي مختلف را فراهم مي‌سازند. مثلا سايت‌ Flickr (متعلق به ياهو) كه پايگاهي براي به اشتراك‌گذاري عكس است، از همين روش براي متصل كردن گالري‌هاي مختلف استفاده مي‌كند. يك گالري ممكن است داراي دو ‌Tag به نام‌هاي <نمايشگاه اله‌كامپ> و <كامپيوتر> باشد و يك گالري ديگر داراي سه‌ ‌Tag با نام‌هاي <كامپيوتر>، <آموزش> و <هنر> باشد. به اين ترتيب دوگالري عكس مذكور به دليل داشتن يك وجه مشترك، يعني <كامپيوتر> به طور خودكار به يكديگر لينك مي‌شوند.  ‌

البته استفاده از سازوكار‌هاي خودكار براي متصل‌كردن سايت‌ها و صفحات وب به يكديگر منحصر به كاربردهاي مثبت در فضاي سايبر نيست. چنان‌كه مي‌توان ردپاي <لينك‌هاي آلوده> را در همه جا مشاهده كرد. مثلا ترفند سيادي يا فيشينگ و يا هدايت كاربر به لينك‌ها و سايت‌هاي خاص از طريق نصب اسب تروا روي كامپيوتري كه سهوا يا عمدا پايگاه اينترنتي خاصي را مرور‌كرده‌است، نمونه‌اي از پويايي لينك‌هاي آلوده را نشان مي‌دهد.‌

5- مفهومي به نام سرويس
وب 2 متضمن پاره‌اي مفاهيم كليدي ديگر نيز هست. واژه خدمت يا سرويس نمونه‌اي از همين مفاهيم است. وب جديد به گونه‌اي است كه مفهوم سرويس به يكي از اركان كسب‌وكارهاي آنلاين تبديل شده‌است. اين مفهوم هم دربرگيرنده معناي لغوي آن، يعني خدمت‌رساني، و هم دربرگيرنده معناي تازه و مدرن آن است كه نشان مي‌دهد يك فرآيند اطلاعاتي (مثلا ارسال نامه الكترونيكي) به جاي اين‌كه از طريق يك محصول نرم‌افزاري انجام شود، مي‌تواند به‌واسطه يك سيستم آنلاين رخ دهد. اين شيوه از ارائه خدمات متكي بر نظريه‌اي است كه مي‌گويد هر نرم‌افزار را مي‌توان به صورت يك سرويس ارائه كرد. خدماتي كه سايت‌هاي گوگل و ‌‌eBay ارائه‌مي‌دهند، نمونه‌اي از همين خدمات هستند. اصطلاح‌ وب‌سرويس‌ از همين معنا ريشه‌گرفته‌است. بنابراين وب‌سرويس‌ها را مي‌توان يك پديده متعلق به عصر وب2 قلمداد كرد كه البته هنوز به بلوغ خود نرسيده است.‌

به تازگي، يك تكنيك و فن جديد نيز پا به عرصه وب گذاشته است كه بايد آن را مكمل نظريه وب‌سرويس‌ها دانست. اين پديده كه ‌‌Ajax نام دارد، درحقيقت لباسي است كه مي‌توان بر يك سرويس وب پوشاند. سرويس‌هاي وب ممكن است ظاهرا هيچ اينترفيسي نداشته باشند و فقط از طريق پروتكل‌هاي فني، مجموعه‌اي از خدمات نرم‌افزاري را از طريق اينترنت در دسترس كاربر قراردهند و حداكثر ممكن است يك صفحه وب ‌‌HTML پويا را بر روي يك وب‌سرويس قرار دهيم. اما تكنيك اي‌جكس به ما امكان مي‌دهد، محدوديت‌هاي موجود صفحات ‌‌‌HTML معمولي را پشت سر بگذاريم و ايده <نرم‌افزار به صورت سرويس>‌ را كاملا محقق كنيم.‌

سرويس در وب2 با يك مفهوم كليدي ديگر نيز ارتباط نزديكي دارد و آن، معناي واژه توسعه است. وقتي كه به تدريج سرويس‌هاي آنلاين جاي بسته‌هاي نرم‌افزاري قابل نصب را بگيرند، آنگاه ممكن است با شرايطي روبه‌رو شويم كه در آن همواره روند توسعه، اصلاح و تكميل نرم‌افزار در معرض ديد مصرف‌كننده قراردارد. بنابراين توسعه در عصر وب2 يعني تقريبا هميشه با محصولاتي سروكار داريم كه در مرحله آزمايشي (بتا) قراردارند. علت اين پديده آن است كه <خدمت> رابطه تنگاتنگي با بازخورد مشتريان دارد و چون وب 2 مردمي‌تر است و مشاركت كاربران در تغيير و تحولات آن بيشتر شده است، هيچ سرويس آنلايني را نمي‌توان يافت كه بتواند بدون توجه به انتقادات و پيشنهادهاي كاربران، همچنان در مدار كاميابي و موفقيت قرارداشته باشد. به زبان ديگر، نقش مردم به گونه‌اي است كه نه‌تنها به خودترميمي اطلاعات منجر مي‌شود، بلكه گونه‌اي از خودترميمي نرم‌افزار را نيز پديد‌مي‌آورد و واضح است وقتي نرم‌افزار دائما درحال ترميم باشد، هيچ‌گاه از مرحله تست بتا خارج نمي‌شود.‌

6- پول‌سازي با قلك آنلاين
مي‌توان به فهرست پيامدهاي مردمي‌تر شدن وب، اقلام ديگري را نيز افزود. مثلا كسب و كارهاي وب2 به وضوح نسبت به وب1 اهميت بيشتري به تك تك كاربران مي‌دهند. ايده سنتي كسب‌وكار اين است كه با مشتريان محدودتر ولي پولدارتر تعامل داشته‌باشيد. بنابراين صاحبان كسب‌وكار تمايل زيادي دارند كه به جاي سروكله زدن با صد مشتري كه هركدام فقط كمي پول خرج مي‌كنند، با ده يا پنج مشتري كه رقم‌هاي بزرگي مي‌پردازند، روبه‌رو شوند. وب2 اين نظريه را با ترديد روبه‌رو كرده است. ظاهرا كسب وكارهاي چابك و تيزهوشي مانند گوگل و ‌eBayتوانسته‌اند راهي پيدا كنند كه درآمد خود را به جاي تكيه بر خريدهاي چند هزار دلاري مشتريان بزرگ، براساس دريافت تنها چند سنت از ميليون‌ها مصرف‌كننده كم‌درآمد بنا كنند.

اين چيزي نيست غير از محقق‌كردن همان ضرب المثل قديمي كه مي‌گويد: قطره قطره جمع گردد، وانگهي دريا شود. رمز موفقيت در اين رهيافت جديد بازهم به نقش كليدي مردم در متافور خدمت برمي‌گردد. وقتي شما خدمتي را مي‌فروشيد، مجبوريد خيلي بيشتر از زماني كه كالايي مي‌فروشيد، به نظر و انتقادات مشتري بها بدهيد. به اين ترتيب شما وادار مي‌شويد رابطه بهتري با مشتريان برقرار كنيد. اما همين كه رابطه بهتري با مصرف‌كننده ايجاد مي‌كنيد، فورا مي‌توانيد اين بستر جديد را به مجراي تازه‌اي براي پول‌درآوردن تبديل كنيد. اين كار شبيه روش نشرياتي است كه سعي مي‌كنند محتوايشان چنان مشتري پسند باشد، كه درآمد خود را به جاي تكيه بر آگهي (مشتريان پولدار) بر تيراژ (مشتريان كم پول) استوار سازند.‌

البته كسب‌وكارهاي وب2 از تكنيك‌هاي ديگري نيز براي افزايش درآمد خود بهره مي‌گيرند. يكي از اين روش‌ها به كارگيري رهيافت ‌‌BI يا هوشمندي كسب‌وكار است كه عمدتا بر فنون داده‌كاوي (‌Data Mining) متكي است. مثلا شما مي‌توانيد حتي پيش از آن كه منتظر بازخورد و كامنت‌هاي مستقيم مردم شويد، با تجزيه و تحليل رفتار بازديدكنندگان سايت خود و دنبال‌كردن رد كليك‌ها، ساختار اطلاعات را مرتبا بهتر‌كنيد. سيستم‌هاي پيشرفته مديريت محتوا به سازوكار‌هايي مجهزند كه مي‌توانند نحوه چيدمان لينك‌ها را به صورت خودكار و هوشمند با توجه به‌نحوه حركت (‌Navigation‌) كاربران سايت بهينه كنند.‌

7- حركت در فضاي سه بعدي: پلتفرم موبايل
يك مشخصه مهم ديگر نيز در فضاي وب 2 قابل تشخيص است و آن نقش فزاينده پلتفرم موبايل و به طور كلي آن دسته از تجهيزات همراه است كه قابليت جابه‌جايي فيزيكي اطلاعات را در اختيار كاربر قرار مي‌دهند. با كمي تامل مي‌توان دريافت كه در عصر وب2 ديگر <حالت فيزيكي دسترسي به اطلاعات> محدود به يك كامپيوتر ساكن نيست. كاربر مي‌تواند در همه حالت‌ها، مثلا هنگامي كه مشغول قدم زدن در يك پارك است، وارد فضاي سايبر شود. اين كاربر مثلا مي‌تواند همان لحظه وبلاگ خود را بروز كند و يا پاي يك يادداشت يا مقاله، كامنت بگذارد.
 
اين وضعيت پيامدهاي مهم و تاثيرات ژرفي دارد. به‌عنوان نمونه، اگر به قابليت عكسبرداري ديجيتال با استفاده از گوشي‌هاي موبايل فكر كنيد و در نظر بگيريد كه صاحب اين گوشي مي‌تواند به اينترنت متصل شود و وبلاگ خود را بروز‌كند، آنگاه مي‌توانيد تصور كنيد راه‌اندازي و بروزكردن يك فتوبلاگ تا چه اندازه مي‌تواند آسان شود. همين سناريو در پيوند با پديده‌هايي مانند خبرنگاري شهروندي، پويايي كاملا جديد و هيجان انگيزي را ترسيم مي‌كند.‌

نتيجه ديگري كه از اين تحول حاصل مي‌شود، تركيب‌شدن فضاي طبيعي با فضاي سايبر است. چنان‌كه اگر من يك روز هنگام قدم زدن در پارك به شدت تحت تاثير زيبايي‌هاي طبيعت قراربگيرم، مي‌توانم به سرعت همين حس‌و‌حال را به فضاي سايبر منتقل كنم و برعكس، يك بگو مگوي اينترنتي كه شايد از يك كامنت و انتقاد تند در پاي يك يادداشت وبلاگي من حاصل شده باشد فورا مي‌تواند آثار خود را در رفتار من با كساني كه همان لحظه در كنارم هستند نشان دهد.

‌راز اين تحول در پيدايش مفهوم تازه‌اي نهفته است كه شايد بتوان آن را <كلاينت 7 در 24> ناميد. يعني كلاينت (يا سرويس گيرنده اطلاعات) نيز مي‌تواند پا به پاي‌ سرور‌در تمام 24 ساعت شبانه روز و در تمام طول هفته به شبكه جهاني اطلاعات متصل و در تعامل با آن قرارداشته باشد. چنين سرويس گيرنده‌اي را نمي‌توان يك مصرف‌كننده محض دانست. زيرا او مي‌تواند به يك كنشگر فعال در فضاي سايبر تبديل شود و تغييراتي را در پويايي اطلاعات پديد آورد.‌

پي‌نوشت:
براي آشنايي بيشتر و كامل‌تر با ويژگي‌هاي وب2  مي‌توانيد به مقاله what is web2  به قلم آقاي Tim O'Reilly  كه ترجمه آن در همين شماره ماهنامه شبكه با عنوان “وب 2 چيست؟” آمده‌است، مراجعه نماييد.

 

وب2 - شوق يك جهان نو

وب2 - شوق يك جهان نو

 

 

 
ماهنامه شبکه - شماره 63

اشاره :
از چند سال پيش همايش‌هاي مورد علاقه خود را از طريق اينترنت و سايت‌هايي كه وقايع يك همايش را به صورت لحظه به لحظه و در قالب پوشش متني رويدادها با اندكي تأخير گزارش مي‌كنند، دنبال مي‌كنم. گردانندگان اين پايگاه‌هاي وب هر چند دقيقه يك‌بار صفحه وب مربوط به يك همايش در حال برگزاري را بروز مي‌كنند و آخرين اطلاعات را در كوتاه‌ترين زمان ممكن در اختيار بازديد‌كنندگان قرارمي‌دهند. پس از ورود به اين‌گونه صفحات وب، اغلب به جمله‌اي بر‌مي‌خوريد كه در آن از شما خواسته شده است به منظور اجتناب از اشغال غير‌ضروري پهناي باند و كاركرد صحيح اين سيستم، از بروز‌رساني دستي صفحه خودداري كنيد. در عين حال در تمام دفعات بروز‌رساني خودكار كه در طول پوشش خبري بارها روي مي‌دهد، تمام صفحه مذكور با تمام جزئيات آن مجددا بارگذاري مي‌شوند. البته ا‌ين فرآيند گاهي به خاطر حجم زياد انتقال همزمان اطلاعات و محدوديت‌هاي پهناي باند دچار اشكال و وقفه مي‌شود.‌

مدتي قبل كه براي كسب خبر در مورد همايشي به يكي از اين سايت‌ها مراجعه كرده بودم در بالاي صفحه مربوط به پوشش همايش به جمله‌اي بر‌خوردم كه برايم تازگي داشت:"براي نخستين‌بار در پوشش خبري اين همايش از فناوري ‌Ajax استفاده شده است". با اين حال به‌خاطر شروع همايش، كنجكاوي‌ در مورد اين فناوري را به زمان ديگري موكول كردم. اما پي بردن به كاربرد اين فناوري چندان طول نكشيد. سايت مذكور هر دقيقه يك‌بار بروز مي‌شد. اما اين تمام عناصر صفحه (لينك‌ها، لوگوها، تبليغات و ...) نبودند كه دائما بار‌گذاري مي‌شدند، بلكه صرفا همان چند خط خبر متني ارسال شده به صفحه اضافه مي‌شد و در بالاي متون ارسال شده قبلي قرار مي‌گرفت.
 
به نحوي كه عملكرد صفحه وب همچون نرم‌افزارهاي پيغام‌رساني فوري به نظر مي‌رسيد. اي‌جكس،‌ اين‌گونه خبر‌رساني از طريق وب را به شدت بهبود داده بود. به‌طوري كه در تمام مدت همايش نه‌ تنها بروز‌رساني اخبار (‌و نه صفحه وب) دچار وقفه نشد، بلكه كل اين فرآيند با سرعت بهتري انجام گرفت. بعدها صاحبان سايت مذكور اعلام كردند كه پهناي باند مورد استفاده براي اين پوشش زنده فقط 32 گيگابايت بود. اما در صورت عدم استفاده از فناوري‌ اي‌جكس پهناي باند مورد نياز به 196 گيگابايت مي‌رسيد.‌

اي‌جكس يكي از اركان فني دنياي وب نويني است كه به وب2 مشهور شده است. در حقيقت وب2 مفهومي است كه بر اساس آن تعامل با محتواي وب به مثابه تعامل با محتواي موجود در كامپيوترهاي شخصي است. دنيايي كه در آن هر كنشي، چون كليك بر هر دكمه و پيوندي‌، واكنشي آني و بلا‌درنگ خواهد داشت، به طوري كه كاربر احساس مي‌كند در حال استفاده از يك نرم‌افزار نصب شده برسيستم خود است.‌

البته اين تنها تفاوت وب2 با وب كنوني نيست. نظريه‌پردازان وب2 به ترسيم ويژگي‌ها و مشخصه‌هاي وبي پرداخته‌اند كه درآن كاربر صرفاً " مصرف‌كننده" محتوا نيست بلكه خود او هم در فرآيندي جمعي و غير‌متمركز به توليد محتوا مي‌پردازد و به طور كلي در چرخه حيات وب جديد نقشي مستقيم و به شدت موثر ايفا مي‌كند؛ نقشي كه اكنون به اشكال مختلف قابل‌مشاهده است.

حالا ديگر مثال‌هاي فراواني وجود دارد كه تازه‌كارها ثابت كرده‌اند در صورت در اختيار داشتن ابزار مناسب و فراهم‌بودن امكان رقابت مي‌توانند پا‌به‌پاي حرفه‌اي‌ها حركت كنند و حتي از آن‌ها پيشي بگيرند. ويكي‌پديا مشهورترين اين مثال‌ها است. دايره‌المعارف آزادي كه اكنون به اهميت و جايگاهي غير‌قابل‌انكار دست يافته است. نكته جالب اين‌جاست كه هم‌اكنون از شيوه عملكرد‌ ويكي‌پديا انتقادات گوناگوني مي‌شود. اما شايد آن‌چه منتقدان كمتر بدان توجه داشته‌اند، موضوع اصلي يا همان فرهنگي است كه ‌ويكي‌پديا‌ پديد آورده است. زيرا حاصل و ثمره رشد اين فرهنگ عليرغم كاستي‌ها و نقصان‌ها به اندازه‌اي "خوب" است كه‌ ويكي‌ها را به جرياني تاثير‌گذار و پايگاهي پر‌طرفدار در وب تبديل كند و اين چيزي است كه نظريه‌پردازان ‌‌وب2 آن‌ را‌ تمركز‌زدايي مي‌نامند.

از منظر اجتماعي، پادكست‌ها به عنوان مشخصه‌ ديگري از وب2،‌ خود به‌گونه‌اي ديگر شگفت‌انگيز مي‌نمايند. اگر به پادكست‌ از جنبه رسانه‌اي آن بنگريم، متوجه واقعيت جالبي مي‌شويم. پادكست يكي از اولين ابزارهاي رسانه‌اي است كه پيش از آن‌كه با دخالت غول‌هاي رسانه‌اي عموميت يابد، به‌وسيله مردم گسترش يافت و پس از آن‌ بود كه رسانه‌هاي بزرگ نيز به صرافت ارائه اطلاعات از اين روش افتادند. از اين حيث جنبش رسانه‌اي پادكست توانسته است بزرگان اين عرصه را نيز به تبعيت وادارد.‌

اما موضوع بسيار مهم و قابل تامل و توجه  ديگر آن است كه كنكاش در مفهوم وب‌2 اين موضوع را به ذهن متبادر مي‌كند كه اغلب وقايع جريان‌سازي كه از آن‌ها به عنوان مشخصه‌هاي وب2 يادمي‌شود از مدت‌ها قبل وجود داشته‌اند. به بيان ديگر، با صرف‌نظر از برخي عناصر فراهم‌كننده زير ساخت‌هاي فني، مي‌توان وب2 را ماحصل و بر‌آيندي از تحول و تكامل وب كنوني در گذر سالياني كه از عمر آن مي‌گذرد دانست.

علت تاكيد بر اين نكته ظاهرا ساده عنوان فريبنده وب2 است. در حقيقت نبايد تصور كرد كه اين نامگذاري به معناي نسخه كاملا نو و متفاوت از وب كنوني است، بلكه اين عنوان در واقع نمادي از سير تحول و تركيب مشخصه‌هاي بنيادين (‌كه قابليت‌هاي وب را از اواسط دهه نود به نمايش گذاشته‌اند) و مشخصه‌هاي تكميلي آن (ويكي‌ها وGoogle Maps برخي پديدآورندگان اين مشخصه‌ها هستند) است. در يك جمع‌بندي كلي و بر اساس جنبه‌هايي از وب2 كه در اين نوشتار مورد توجه قرار گرفته‌اند، مي‌توان دو عنوان زير را براي وب2 متصور شد‌:

وب ابري: مشاركت دو سويه در توليد محتوا، كسب‌وكار و ... پويايي، وب را ‌چنان وصف‌ناشدني كرده است كه به ابري متلاطم مي‌ماند.‌

وب شفاف: اين‌كه مي‌توان به گونه‌اي از نرم‌افزارهاي تحت وب استفاده كرد كه تفاوت آن‌ها با نرم‌افزار‌هاي دسكتاپ نا‌محسوس باشد، بدان معنا است كه وب اكنون به‌حدي از تكامل و درجه‌اي از عمق و ژرفا رسيده است كه نقش خود را به عنوان يك بستر براي فراهم كردن چنين قابليت‌هايي كاملا ناپيدا ايفا مي‌كند. وب نويني كه باعث مي‌شود شيوه تعامل سنتي ما با وب به صورت نخ‌نما جلوه نمايد.‌

وب2 چيست؟ الگوهاي طراحي و مدل‌هاي تجاري براي نسل بعدي وب‌

وب2 چيست؟ الگوهاي طراحي و مدل‌هاي تجاري براي نسل بعدي وب‌

 

 

 
ماهنامه شبکه - شماره 63

اشاره :
تركيدن حباب دات كام در پاييز 2001 نقطه عطفي براي وب بود. استنباط بسياري از افراد ‌اين بود كه وب بيش از حد در كانون توجه قرار گرفته است و‌اين حقيقت را گوشزد مي‌كردند كه ظاهرا ً رشد انفجاري و پس از آن ركود و نزول، ويژگي مشترك تمام انقلاب‌هاي تكنولوژيك است. ‌اين ركود و نزول معمولا هنگامي‌رخ‌ مي‌دهد كه فناوري روبه‌پيشرفت، جايگاه خود را در صحنه تجارت تثبيت كرده است، هجوم مردم به‌سوي مدعيان ارائه فناوري تمام شده است، نمونه‌هاي واقعا موفق، توانايي‌هاي خود را نشان داده‌اند، و جامعه كم كم تفاوت‌ها را درك مي‌كند. مفهوم "وب2" در يك نشست هم‌انديشي بين O' Reilly وMediaLive International زاييده شد. در‌اين جلسه Dale Dougherty، يكي از پيشگامان وب و معاون موسسه O' Reilly، خاطر نشان كرد كه نه تنها نمي‌توان وب را "سقوط كرده و شكست خورده" دانست، بلكه با توجه به‌انواع كاربردهاي جذاب و جديد و سايت‌هايي كه تعداد آن‌ها همه روزه و با سرعتي عجيب افزايش مي‌يابد، وب از هر وقت ديگري مهم‌تر شده‌است. مسئله ديگر ‌اين است كه به‌نظر مي‌آيد همه شركت‌هايي كه‌اين ركود ناگهاني را با موفقيت پشت سر گذاشته‌اند، وجه مشتركي دارند. اگر قبول كنيم كه سقوط دات‌كام نقطه عطفي را براي وب مشخص مي‌كند،‌آيا مي‌توان مفهومي ‌مثل "وب2"را براي فعاليت‌هاي بعد از‌اين سقوط به‌كار برد؟ شركت‌كنندگان در‌اين نشست بر سر‌اين موضوع به‌توافق رسيدند و به‌اين‌ترتيب، كنفرانس وب2 (www.web2con.com) سربرآورد. در خلال يك سال و نيمي‌كه از آن زمان مي‌گذرد، مفهوم "وب2" به‌خوبي جا افتاده است و نتايج جستجوي آن روي گوگل به‌بيش از 5/9 ميليون مورد بالغ مي‌شود. ولي هنوز اختلاف نظر‌هاي بسياري درباره معناي اصلي وب2 وجود دارد. به‌طوري كه بعضي‌ از صاحب‌نظران آن را در حد يك شعار تبليغاتي بي اهميت مي‌بينند و بعضي ديگر آن را به‌عنوان يك موضوع عمومي‌ قبول مي‌كنند. اين مقاله سعي مي‌كند معناي وب2 را به‌وضوح روشن كند و آن‌را شرح دهد.

نويسنده: Tim O' Reilly  

در اولين كنفرانس ما منظور خود را از وب 2 با چند مثال نشان داديم:
البته‌اين فهرست محدود به‌همين موارد نيست. ولي چه چيزي موجب مي‌شود ما يك برنامه‌كاربردي  يا راه‌حل  را به‌عنوان "وب1" و ديگري را به‌عنوان "وب2" در نظر بگيريم؟ پاسخ به اين سوال بسيار اهميت دارد. چراكه تبِ وب2 آنچنان گسترده شده است كه حتي بعضي از شركت‌ها در حال حاضر از آن به‌عنوان يك شعار براي بازاريابي استفاده مي‌كنند. در حالي‌كه بسياري از‌اين شركت‌ها حتي نمي‌دانند وب2 چيست. از طرفي پاسخ به‌اين سوال بسيار دشوار است. چون بسياري از‌اين شركت‌هاي تازه‌كار كه به استفاده مبتذلانه از عبارت‌هاي تبليغاتي عادت دارند، اصلا وب2 نيستند و در عين حال بعضي از برنامه‌هاي ‌كاربردي‌اي كه ما به‌عنوان وب2 معرفي كرده‌ايم، مثلNapster و BitTorrent، را حتي نمي‌توان دقيقا يك برنامه‌ كاربردي تحت‌وب يا Web Application دانست. قدم اول ما براي پاسخ به‌اين سوال، يافتن اصولي است كه در نمونه‌هاي موفق وب1 و در نمونه‌هاي جالب برنامه‌هاي ‌كاربردي‌ جديد وب2 ديده مي‌شود. 
 

Web 2.0	Web 1.0
Google AdSense	DoubleClick
Flickr	Ofoto
BitTorrent	Akamai
Napster	mp3.com
Wikipedia	Britannica Online
blogging	personal websites
upcoming.org and EVDB	evite
search engine optimization	domain name speculation
cost per click	page views
web services	screen scraping
participation	publishing
wikis	content management systems
("tagging ("folksonomy	(directories (taxonomy
syndication	stickiness

 وب به‌عنوان يك پلتفرم‌
 وب2، مثل بسياري از مفاهيم مهم ديگر، محدوده قطعي و كاملا مشخصي ندارد. ولي در مقابل، حول هسته‌اي محكم و متمركز شكل‌گرفته‌است. وب2 را مي‌توان به‌صورت مجموعه‌اي از اصول و شيوه‌ها در نظر گرفت كه منظومه‌اي كامل از سايت‌ها، كه همه يا بعضي از‌اين اصول را دنبال مي‌كنند، در حول هسته آن با فواصل كم وزياد قرار گرفته‌اند. 

شكل 1، كه در يك جلسه هم‌انديشي در كنفرانس FOO Camp در O' Reilly Media طراحي شده است، به‌طور شماتيك وب2 را نشان مي‌دهد.‌اين طرح شماتيك وب2 هنوز كامل نشده است. ولي بسياري از‌ايده‌هايي كه از هسته وب2 ساطع شده‌اند را نشان مي‌دهد.

براي مثال، در اولين كنفرانس وب2 در اكتبر 2004،  من (نويسنده مقاله) و  جان باتل مجموعه‌اي از اصول اوليه را براي آغاز بحث مشخص كرديم. اولين آن‌ها، "وب به‌عنوان پلتفرم" بود. اگرچه‌اين موضوعي است كه Netscape، محبوب وب1، كه در نبرد با مايكروسافت نابود شد نيز آن را فرياد مي‌زد. به‌علاوه،  از نمونه اصلي وب1 در بحث ما، يعني DoubleClick و Akamai، هم در مورد درنظر گرفتن وب به‌عنوان يك پلتفرم پيشگام بودند. اكثر افراد، اغلب خدمات تبليغي را به‌عنوان يك "سرويس وب" در نظر نمي‌گيرند. ولي حقيقت ‌اين است كه ‌اين سرويس، اولين وب سرويس يا اولين mashup (اگر بخواهيم ‌اصطلاح ديگري كه امروزه متداول‌تر شده است را به‌كار ببريم) بود كه به‌طور گسترده پياده شد و مورد استفاده قرار گرفت.
 
هر بَنِر تبليغاتي در واقع يك همكاري يكپارچه و بي وقفه بين دو وب سايت است كه يك صفحه وبِ‌تركيبي را به‌خواننده، كه او هم پشت يك كامپيوتر ديگر است، نشان مي‌دهد. Akamai هم به‌شبكه به‌عنوان يك پلتفرم نگاه مي‌كند. البته در سطوح پايين‌تري از پشته پروتكل، و يك شبكه cashing و ارائه محتويات  ساخته است كه مشكل ‌كمبود پهناي باند را حل مي‌كند. 

با وجود‌اين، در عملكرد رقباي جديد تفاوت‌هاي بارزي با عملكرد ‌اين شركت‌هاي پيشگام وجود دارد كه براي بحث ما مناسب هستند. رقباي جديد، به‌خاطر درك عميق‌تر از ماهيت‌اين پلتفرم جديد، راه حل‌هاي قبلي را گرفته‌اند و آن‌ها را بهتر كرده‌اند. هم DoubleClick و هم Akamai پيشگامان وب2 هستند. ولي مي‌توان مشاهده كرد كه چطور بهره‌گيري از الگوهاي طراحي وب2 موجب كشف راه‌هاي نو مي‌شود. بد نيست كمي‌براي بررسي‌اين سه مورد وقت بگذاريم تا بعضي از مهم‌ترين جنبه‌هاي‌اين تفاوت‌ها را دريابيم.

نت اسكيپ در مقابل گوگل‌
اگر بگوييم نت‌اسكيپ نماد وب1 است، بدون شك مي‌توان گوگل را نماد بارز وب2 دانست. يكي از دلايل‌اين مدعا اين است كه نخستين عرضه همگاني سهام‌اين‌دو شركت هركدام رويدادي تعيين‌كننده در دوره خود بودند. پس بياييد بحث را با مقايسه اين شركت‌ها و موقعيت‌هايشان  شروع كنيم.

برداشت نت اسكيپ از "وب به‌عنوان پلتفرم"  مطابق با الگوهاي نرم‌افزاري قديمي‌بود. محصول اصلي‌اين شركت يك مرورگر وب بود؛ يك برنامه كاربردي عمومي.

استراتژي آن‌ نيز اين بود كه با استفاده از تسلطي كه در بازار مرورگر داشت، بازاري براي محصولات سرور گرانقيمت‌ ايجاد كند.
 
داشتن كنترل بر استانداردهاي نمايش محتويات و كار با مرورگر، از لحاظ نظري مي‌توانست همان قدرتي كه مايكروسافت در بازار پي‌سي از آن لذت مي‌برد را نصيب‌اين شركت كند. درست همانطور كه "كالسكه بدون اسب" اتومبيل را به‌عنوان پيشرفتي براي وسيله‌ آشناي قبلي معرفي كرد، نت‌اسكيپ ادعا كرد كه وب‌تاپ (webtop) جاي دسكتاپ را خواهدگرفت، و برنامه‌اش‌اين بود كه وب‌تاپ با اطلاعات و اپلت‌هاي فراهم‌كنندگان اطلاعات پر شود، كه آن‌ها هم براي‌اين‌كار بايد به‌نوبه‌خود سرورهاي نت اسكيپ را مي‌خريدند. 

در نهايت، هم مرورگرهاي وب و هم وب سرورها به‌كالاهايي عادي و بدون ارزش افزوده تبديل شدند و ارزش تجاري به‌سمت "بالاي پشته"، يعني سرويس‌هايي كه روي پلتفرم وب ارائه مي‌شدند، كشيده شد.

در مقابل، گوگل از روز اول زندگي خود را به‌صورت يك  برنامه‌كاربردي تحت‌وب ذاتي شروع كرد. هيچ وقت فروخته نشد يا به‌صورت يك بسته نرم‌افزاري عرضه نشد، بلكه به‌صورت يك سرويس ارائه شد كه مشتريان مستقيما يا غيرمستقيم براي استفاده از آن پول مي‌پرداختند. در ‌اين مدل هيچ‌يك از محدوديت‌ها و مشكلات قديمي صنعت ‌نرم‌افزار وجود ندارد. هيچ زمان انتشار برنامه‌ريزي شده و اجباري براي نرم‌افزار وجود ندارد و فقط بهبودهاي مداوم در آن اعمال مي‌شود. هيچ مدل مجوزدهي يا قابل‌فروشي نيست، بلكه فقط استفاده است.

هيچ نيازي به‌سازگاري با پلتفرم‌هاي مختلف نيست و مشتريان مي‌توانند نرم‌افزار را روي دستگاه‌هاي خودشان اجرا‌كنند. فقط مجموعه‌اي از پي‌سي‌ها با مقياس‌پذيري فوق‌العاده، كه سيستم عامل‌هاي اپن‌سورس و برنامه‌هاي كاربردي و كمكي كه در داخل شركت ساخته‌شده‌اند، روي آن‌ها اجرا مي‌شود و هيچ كسي خارج از شركت هرگز آن‌ها را نخواهد ديد.

گوگل در زيربنا نياز به‌قابليتي دارد كه نت اسكيپ هرگز به‌آن نياز نداشت؛ مديريت بانك‌اطلاعات. گوگل فقط مجموعه‌اي از ابزارهاي نرم‌افزاري نيست، بلكه يك پايگاه داده تخصصي است. بدون داده،‌اين ابزارها بلااستفاده خواهند بود. بدون نرم‌افزار، ديتا قابل مديريت نيست. مجوزدهي نرم‌افزار و داشتن كنترل بر API‌ها، يعني اهرم‌هاي قدرت در دوران گذشته، ديگر كارايي ندارند. چراكه نرم‌افزار اصلا نيازي به‌توزيع شدن ندارد و فقط اجرا مي‌شود. ولي بدون توانايي جمعآوري و مديريت داده‌ها نيز، نرم‌افزار كاربرد خود را از دست خواهد داد. در حقيقت، ارزش نرم‌افزار به‌مقدار و پويايي داده‌هايي وابسته است كه مديريت مي‌كند. 

خدمات گوگل يك سرور نيست؛ اگرچه روي مجموعه عظيمي ‌از سرورهاي‌اينترنت ارائه مي‌شود. يك مرورگر هم نيست؛ اگرچه كاربر آن را از طريق مرورگر تجربه‌مي‌كند. جستجو نيز، كه سرويس اصلي گوگل است، ميزبان محتوياتي نيست كه براي مردم پيدا مي‌كند. خيلي شبيه يك تماس تلفني، كه نه فقط در تلفن‌هاي دو سر خط بلكه روي شبكه ميان آن‌ها نيز رخ مي‌دهد. گوگل هم در فضاي بين مرورگر و موتورجستجو و سرورِ محتواي مقصد شكل مي‌گيرد و به‌عنوان يك مامور يا واسطه بين كاربر و تجربه‌آنلاينش عمل مي‌كند.

درست است كه هم نت‌اسكيپ و هم گوگل شركت‌هاي نرم‌افزاري هستند. ولي واضح است كه نت‌اسكيپ به‌همان جهان نرم‌افزار لوتوس، مايكروسافت، اوراكل،SAP و ساير شركت‌هايي كه در انقلاب نرم افزاري دهه 1980متولد شدند، تعلق دارد. در‌حالي‌كه همقطاران گوگل ساير برنامه‌ كاربردي‌هاي ‌اينترنت مثل eBay، آمازون، نپستر، DoubleClick و Akamai هستند.

DoubleClick در مقايسه با Overture و AdSense
 DoubleClick نيز مثل گوگل زاده عصر‌اينترنت است. ‌اين شركت نيز به‌نرم‌افزار به‌عنوان يك سرويس نگاه مي‌كند و  قابليت اصلي آن در مديريت داده‌ها است و همانطور كه در بالا ذكر شد، يكي از پيشگامان استفاده از سرويس‌هاي وب است؛ حتي قبل از‌اين‌كه اصطلاح سرويس وب اصلا وجود داشته باشد.
 
ولي DoubleClick در نهايت به‌خاطر مدل تجاريش محدود شد. DoubleClick اسير‌اين اعتقاد دهه نودي بود كه كاربرد وب، انتشار است نه مشاركت.

آگهي‌دهندگان صاحب اختيارند، نه مصرف‌كنندگان.
 
بزرگي شركت مهم است، و ‌اين‌كه مطابق تحقيقات MediaMetrix و ساير شركت‌هاي رده‌بندي تبليغات، وب به‌سرعت تحت سلطه وب سايت‌هاي برتر در مي‌آيد.

در نتيجه مي‌بينيم كه DoubleClick با افتخار در وب سايتش مي‌نويسد: "بيش از دوهزار پياده‌سازي موفق" از نرم‌افزارش داشته است. در حالي‌كه Yahoo! Search Marketing) Overtureسابق) و Google AdSense در حال حاضر هركدام بيش از صدها هزار تبليغ دهنده  دارند.

موفقيت Overture و گوگل ناشي از درك چيزي است كه Chris Anderson آن‌را دنباله بلند (long tale) مي‌خواند؛ قدرت مشترك سايت‌هاي كوچك كه بخش اعظم محتواي وب را تشكيل مي‌دهند. استفاده از خدمات DoubleClick  نياز به‌امضاي يك قرارداد رسمي ‌فروش دارد كه موجب محدود‌شدن بازار ‌اين شركت به‌فقط چند هزار سايت بزرگ شده است. Overture و گوگل فهميده‌اند كه چطور مي‌توان تبليغات را تقريبا روي هر وب‌پيچي قرار داد. از آن مهم‌تر، اين شركت‌ها‌ فرمت‌هاي تبليغاتي مورد علاقه ناشران و آژانس‌هاي تبليغاتي، مثل بنر و پاپ‌آپ را كنار گذاشته‌اند و به‌جاي آن از تبليغات متني استفاده مي‌كنند كه آزاردهنده نيستند، به ‌محتواي حساسند و به‌طور كلي مورد‌علاقه مصرف‌كنندگانند.

 درس وب 2
از توانايي‌هاي خود مشتريان و مديريت الگوريتمي داده‌ها براي دستيابي به‌كل وب بهره بگيريد، براي دستيابي به‌كناره‌ها و نه فقط مركز، به‌دنباله بلند، نه فقط به‌راس.

مي‌بينيم كه ساير نمونه‌هاي موفق وب2 نيز رفتاري مشابه‌دارند. ‌eBay تراكنش‌هايي به‌اندازه كوچك در حد چند دلار را بين افراد مختلف امكانپذير كرده است و به‌صورت يك دلال خودكار بين آن‌ها عمل مي‌كند. Napster (اگرچه به‌دلايل حقوقي ساقط شد) شبكه‌اش را با ساختن يك پايگاه داده‌مركزي از‌ترانه‌ها راه نينداخته بود، بلكه سيستمي‌طراحي كرده بود كه در آن هر دانلودكننده، خودش يك سرور هم مي‌شد، و از‌اين طريق شبكه‌اش را گسترش داده بود.

 Akamai در مقايسه با Bit Torrent
 Akamai هم مثل DoubleClick براي انجام‌دادن كار با راس، نه با دنباله، با مركز، نه با كناره، طراحي شده است.Akamai با تسهيل دسترسي به‌سايت‌هاي واقع در مركز وب كه تقاضاي بالايي براي دسترسي به‌آن‌ها وجود دارد، به‌افرادِ واقع در كناره وب نفع مي‌رساند. ولي ‌اين شركت درآمدش را از آن سايت‌هاي مركزي كسب مي‌كند. 

BitTorrent، مثل ساير پيشگامان جنبش P2P، به ‌تمركز‌زدايي‌اينترنت نگاهي راديكال دارد. هر كلاينت يك سرور هم هست. فايل‌ها به‌قطعات كوچكي تقسيم مي‌شوند كه از چندين محل ارسال مي‌شوند و به‌اين‌ترتيب از شبكه دانلودكنندگان براي ساير كاربران پهناي باند و داده فراهم‌مي‌كند. در واقع هرچه يك فايل پرطرفدارتر باشد، سرعت توزيع آن بيشتر خواهد شد. چراكه كاربران بيشتري هستند كه براي آن فايل پهناي باند تامين مي‌كنند و قطعات آن را براي ديگران مي‌فرستند.

به‌اين‌ترتيب BitTorrent يكي از اصول اساسي وب2 را نشان مي‌دهد: هرچه تعداد كاربران يك سرويس بيشتر باشد، كيفيت آن بهتر خواهد شد. در حالي‌كه Akamai براي بهتر كردن خدمات خود بايد تعداد سرورهايش را افزايش دهد. هركدام از كاربران BitTorrent منابعش را در اختيار شبكه مي‌گذارد. در‌اين مدل با مفهوم ضمني "معماري مشاركت" و اخلاق همكاري روبه‌رو هستيم كه در آن سرويس در اساس به‌عنوان يك واسطه هوشمند عمل مي‌كند و كناره‌ها را به‌يكديگر مربوط مي‌كند و كاربران را از قدرت مشترك خودشان بهره‌مند مي‌سازد.

بهره گيري از هوش جمعي‌
اصل اساسي در موفقيت غول‌هايي كه در دوره وب 1زاده‌شدند و اكنون رهبري دوران وب2 را به‌عهده‌دارند‌اين است كه آن‌ها قدرت وب براي بهره‌گيري از هوش جمعي را درك كرده‌اند:

- ارتباط از طريق‌هايپرلينك‌ها بنيان وب است. وقتي كاربران محتويات جديد و سايت‌هاي جديد مي‌سازند، ساير كاربران ‌اين محتويات را كشف‌مي‌كنند و لينك‌هايي به ‌آن مي‌دهند و از‌اين طريق محتويات جديد به‌بدنه وب متصل مي‌شود. درست همان‌طور كه سيناپس‌ها در مغز شكل مي‌گيرند و ارتباطات آن‌ها با تكرار و تاكيد قوي‌تر مي‌شود. ‌اين تاراتصالات (وب) هم در نتيجه فعاليت مشترك تمام كاربران وب، به‌نحوي نظام‌مند و زنده رشد مي‌كند.

- !Yahoo، اولين نمونه بزرگ موفقيت در‌اينترنت، حيات خود را به‌عنوان يك كاتالوگ، يا دايركتوري از لينك‌ها شروع كرد. در‌اين سايت بهترين كارهاي هزاران، و بعدها ميليون‌ها، كاربر وب گردآوري شده بود. !Yahoo مدت‌هاست كه توليد انواع مختلف محتويات را نيز به‌تجارت خود وارد ساخته است. ولي هنوز هم نقش‌اين سايت به‌عنوان يك پورتال، مهم‌ترين نقش و اصلي‌ترين ارزش آن است.

- ابداع مهم گوگل در فناوري جستجو، كه به‌سرعت ‌اين شركت را به‌ رهبر بلامنازع بازار جستجو بدل ساخت،PageRank بود؛ روشي براي فراهم آوردن نتايج بهتر جستجو با استفاده از ساختار لينك‌هاي وب به‌جاي تكيه صرف بر ويژگي‌هاي يك سند يا صفحه.

- محصول eBay حاصل فعاليت مشترك تمام كاربران آن است. eBay هم مثل خود وب، به‌صورت نظام‌مند در اثر فعاليت كاربرانش رشد‌مي‌كند و نقش‌ شركت ‌اين است كه محيطي فراهم كند كه فعاليت كاربران بتواند در آن اتفاق بيفتد. نكته مهم‌اين‌كه، مزيت رقابتي eBay تقريبا، كاملا‌ ‌ناشي از توده عظيم فروشندگان و خريداران آن است كه باعث مي‌شود هر شركت رقيبي كه سرويسي مشابه‌عرضه مي‌كند، جذابيت بسيار كمتري براي مصرف كنندگان داشته باشد.

- محصولي كه آمازون مي‌فروشد، فرقي با محصول ساير رقبا مثل bn.com ندارد.‌ همه اين شركت‌ها اطلاعات مشابهي را از توليدكنندگان مي‌گيرند: نظير شرح محصولات، تصاوير پشت جلد، نقدها، و... ولي آمازون روش‌هايي براي جلب مشاركت كاربران ابداع كرده است. در‌اين سايت تعداد نقد‌ها و بررسي‌هاي كاربران چندين هزار برابر  بيشتر است.

  تقريبا روي هريك از صفحه‌هاي سايت آمازون به‌نحوي كاربران به‌مشاركت دعوت شده‌اند و مهم‌تر از همه‌اين‌كه، آمازون از فعاليت كاربران براي بهتركردن نتايج جستجو بهره مي‌گيرد. درحالي‌كه نتايج يك جستجوي در bn.com احتمالا با محصولات خود شركت، و يا لينك‌هاي حمايت شده، شروع مي‌شود. نتايج جستجو در آمازون هميشه با "پرطرفدارترين‌ها" شروع مي‌شود.‌

 اين نتايج جستجو در لحظه محاسبه‌مي‌شوند و تنها بر ميزان فروش مبتني نيستند، بلكه عوامل ديگري را هم دربرمي‌گيرند كه افراد آمازون به ‌آن‌ها "جريان" اطراف يك محصول مي‌گويند. با داشتن ده‌ها هزار برابر كاربر بيشتر، تعجبي ندارد كه فروش آمازون رقبا را پشت سر گذاشته است.  اكنون هم شركت‌هاي خلاقي كه‌اين مفاهيم را درك كرده‌اند و حتي آن‌ها را بيشتر گسترش مي‌دهند، وب را تحت تاثير قرار داده‌اند:

- ويكي پديا،‌‌يك دايره‌`المعارف آنلاين است كه بر اساس‌اين‌ايده عجيب شكل گرفته است كه هركسي مي‌تواند يك مدخل جديد اضافه كند، يا مدخل‌هاي موجود را ويرايش نمايد. ويكي پديا يك تجربه ‌بنيادگرايانه در اعتماد كردن است و سخن معروف اريك ريموند را كه "وقتي تعداد ناظرين زياد باشد، هيچ باگي از نظر دور نمي‌ماند" (كه در اصل درباره نرم‌افزار اپن‌سورس گفته شده است) در حوزه ساخت محتوا پياده مي‌كند.  ويكي پديا در حال حاضر جزء صد سايت برتر وب است و افراد بسياري معتقدند كه طولي نخواهد كشيد كه يكي از ده سايت برتر خواهدبود.‌اين يك تغيير عميق در شيوه توليد محتوا است.

- سايت‌هايي مثل Flickr، كه اخيرا كانون توجه واقع شده‌اند، مفهومي‌جديد ابداع كرده‌اند كه بعضي به‌آن فوكسونومي ‌(folksonomy) مي‌گويند. (در مقابل taxonomy كه به معناي مديريت سازمان‌يافته اطلا‌عات است). فوكسونومي‌روشي‌اشتراكي و مبتني بر همكاري براي رده بندي سايت‌هاست كه در آن از كلمات كليدي كه به‌طور آزادانه انتخاب مي‌شوند، استفاده مي‌شود. به ‌اين كلمات كليدي معمولا تگ (tag) گفته مي‌شود.

از طريق تگ‌گذاري مي‌توان به‌جاي گروه‌بندي‌هاي ثابت و مشخص، از همان روش ارتباط‌دهي چندگانه و همپوشاني كه در مغز براي مرتبط كردن اطلاعات به‌كار مي‌رود، استفاده كرد. براي مثال، عكس يك توله سگ در Flickr ممكن است با تگ‌هاي (puppy توله سگ) و cute (ملوس) نشانه‌گذاري شود. به‌اين‌ترتيب مي‌توان بازيابي را متناسب با طرز فكر طبيعي كاربر انجام داد.

- محصولات ‌اشتراكي فيلتركردن هرزنامه مثل Cloudmark، تصميم‌گيري كاربران‌ايميل را مبني بر‌اين‌كه چه چيزي هرزنامه است و چه چيزي نيست، در كنار هم گردآوري مي‌كنند. اين سيستم‌ها نسبت به‌سيستم‌هايي كه متكي بر تحليل خود پيام‌ها هستند، عملكرد بهتري دارند.

- واقعيت ‌اين است كه بزرگ‌ترين نمونه‌هاي موفقيت در ‌اينترنت محصولات خود را تبليغ نمي‌كنند. پذيرش‌اين محصولات در بين مردم از طريق "بازاريابي ويروسي" صورت مي‌گيرد. يعني كاربران مستقيما ‌اين محصولات را به‌كاربران ديگر توصيه مي‌كنند. تقريبا مي‌توان گفت كه اگر سايت يا محصولي براي‌ترويج خود از تبليغات استفاده مي‌كند، يك سايت يا محصول وب2 نيست.

- بخش اعظمي‌از زيرساخت وب، از جمله لينوكس، آپاچي، MySQL، و كدهايPerl ،PHP يا Python كه در اكثر وب سرورها قرار دارد، متكي بر روش‌هاي توليد گروهي اپن‌سورس است كه به‌نوبه‌خود نمونه‌هاي از هوش جمعي به‌مدد شبكه هستند. در SourceForge.net بيش از صدهزار پروژه نرم‌افزاري اپن‌سورس فهرست شده است. هركسي مي‌تواند يك پروژه اضافه كند، هر كسي مي‌تواند كدها را دانلود و استفاده كند، و پروژه‌هاي جديد در نتيجه استفاده كاربران از حاشيه به‌مركز مي‌آيند. يك فرايند زنده در توليد و گسترش نرم‌افزار كه تقريبا به‌طور كامل بر بازاريابي ويروسي متكي است. در نتيجه در دوران وب2 تاثيرات شبكه‌اي مشاركت كاربران اهميت اساسي در دستيابي به‌بازار دارد.

 وبلاگ نويسي  و خرد توده‌ها
يكي از جالب‌ترين و پرطرفدارترين جنبه‌هاي دوران وب2، ظهور وبلاگ نويسي است. وب سايت‌هاي شخصي از اولين روزهاي وب وجود داشته‌اند و يادداشت‌هاي روزانه و نوشته‌هاي شخصي از آن‌ها هم با سابقه‌تر هستند. پس‌اين همه سروصدا و شور و هيجان براي وبلاگ‌ها به‌خاطر چيست؟

يك بلاگ در ساده‌ترين شكل، فقط يك صفحه شخصي به‌صورت دفتر يادداشت روزانه است. ولي Rich Skrenta  معتقد است كه مرتب‌كردن بلاگ‌هاي بر حسب زمان اگرچه " به‌نظر يك تفاوت بي اهميت و كوچك مي‌آيد، موجب پديد آمدن زنجيره‌اي كاملا متفاوت در ارائه، تبليغ و ارزش گذاري شده است."

يكي از چيزهايي كه موجب متفاوت بودن بلاگ‌ها شده‌است، فناوري‌اي به نام RSS است. ‌اين فناوري از زماني كه هكرهاي اوليه فهميدند كه با CGI مي‌توان وب سايت‌هايي با پشتيباني پايگاه‌داده ساخت، مهم‌ترين پيشرفت در معماري زيربنايي وب محسوب مي‌شود. با استفاده از RSS يك نفر نه تنها مي‌تواند به‌يك صفحه وب لينك شود، بلكه مي‌تواند مشترك آن هم بشود و هر بار كه آن صفحه تغيير مي‌كند، مطلع‌شود. Skrenta به‌اين ويژگي "وب افزايشي"  مي‌گويد كه ديگران آن‌را "وب زنده" نام داده‌اند.

البته بيش از ده سال است كه "وب سايت‌هاي پويا" (يعني وب سايت‌هاي مبتني بر بانك اطلاعات كه محتويات آن‌ها به‌صورت پويا ساخته مي‌شود) جاي وب سايت‌هاي ثابت را گرفته‌اند. آنچه در وب زنده پويا است، فقط صفحات وب نيستند، بلكه لينك‌ها هستند. يك لينك به‌يك وبلاگ، به‌صفحه‌اي كه همواره در حال تغيير است، ‌اشاره مي‌كند كه براي هريك از مدخل‌هاي جداگانه آن يك permalink وجود دارد و هريك از تغييرات آن به‌اطلاع ديگران مي‌رسد. بنابراين يك فيد RSS نسبت به‌مثلا يك bookmark يا لينك به‌صفحه ثابت، يك لينك بسيار قوي‌تر است.

RSS همچنين به‌اين معناست كه مرورگر وب تنها ابزار ديدن صفحات وب نيست. بعضي از برنامه‌هاي دريافت RSS، مثل Bloglines تحت وب هستند. ولي اكثر ‌اين برنامه‌ها دسكتاپ كلاينت هستند و حتي بعضي از آن‌ها به‌كاربران امكان ‌مي‌دهند با استفاده از دستگاه‌هاي قابل حمل محتويات روزآمدشده را دريافت كنند.
 
در حال حاضر از RSS نه فقط براي فرستادن مدخل‌هاي جديد بلاگ، بلكه روزآمدسازي تمام انواع داده، از جمله قيمت سهام، داده‌هاي هواشناسي، و موجود بودن عكس‌ها استفاده مي‌شود. ‌اين موارد استفاده در واقع بازگشتRSS به‌يكي از ريشه‌هايش است. RSS در 1997 از تلاقي دو فناوري به‌وجود آمد: يكي Really Simple Syndication  ساخته ديو وينر، كه براي انتشار روزآمدسازي‌هاي بلاگ‌ها استفاده مي‌شد، و ديگري Rich Site Summary محصول نت اسكيپ، كه به‌كاربران امكان مي‌داد صفحات شخصي Netscape را با داده‌هايي كه به صورت مرتب روزآمد مي‌شد، بسازند. نت‌اسكيپ بعدها علاقه خود را به‌اين پروژه از دست داد و توسعه‌اين فناوري در شركت Userland  كه متعلق به‌وينر و پيشگام در بلاگينگ بود، ادامه يافت. با وجود‌اين، در كاربردهاي جديد ما ميراث هردو فناوري را درRSS مي‌بينيم.

با اين‌حال RSS فقط بخشي از آن چيزي است كه موجب تفاوت يك وبلاگ با مديريت‌وب عادي مي‌شود. Tom Coates درباره اهميت پرمالينك‌ها مي‌گويد: عملكرد پرمالينك‌ها ممكن است امروز به‌نظر خيلي ابتدايي و ساده بيايد. ولي‌اين فناوري ابزاري بود كه در تبديل وبلاگ‌ها از يك پديده معمولي ناشي از سهولت انتشار، به‌جوامعي با افكار مختلف كه با هم بحث‌مي‌كنند، نقش بسيار موثري داشت. براي اولين بار نسبتا آسان بود كه مستقيما و دقيقا به‌ يك نوشته خاص در يك سايت ديگر‌اشاره كرد و درباره آن حرف زد. به‌اين‌ترتيب بحث‌ها به‌وجود آمدند، گفتگوها شروع شد و در نتيجه دوستي‌ها به‌وجود آمد و محكم‌تر شد. پرمالينك اولين و موفق‌ترين تلاش براي پيوند دادن وبلاگ‌ها با هم بود.

از بسياري جهات،‌تركيب RSS و پرمالينك‌ها خيلي از قابليت‌هاي NNTP، پروتكل Network News Protocol در Usenetرا به ‌HTTP، پروتكل وب، اضافه مي‌كند. blogosphere را مي‌توان به‌عنوان معادل نظير به‌نظير جديد براي يوزنت و BBSها، كه محل‌هاي مباحثه قديمي‌اينترنت بودند، در نظر گرفت. در بلاگوسفير مردم نه فقط مي‌توانند مشترك سايت‌هاي يكديگر شوند و به‌راحتي به‌هريك از كامنت‌هاي موجود روي يك صفحه لينك كنند، بلكه از طريق سازوكاري ‌كه trackback خوانده مي‌شود، حتي مي‌توانند ببينند كه چه افراد ديگري به‌صفحاتشان لينك كرده‌اند و مي‌توانند به‌آن‌ها پاسخ دهند؛ چه از طريق لينك‌هاي متقابل و چه از طريق نوشتن كامنت.

جالب ‌اينجاست كه لينك‌هاي دو‌طرفه هدف نهايي سيستم‌هاي ابرمتن اوليه مثل Xandu بودند. طرفداران متعصب ابر‌متن، trackbackها را به‌عنوان قدمي‌به‌سوي لينك‌هاي دوطرفه ستوده‌اند. ولي توجه داشته باشيد كه trackback ‌ها را نمي‌توان به‌طور كامل دو‌طرفه دانست، بلكه‌اين لينك‌ها در واقع (به‌طور بالقوه) لينك‌هاي يك طرفه متقارن هستند كه همان تاثير لينك‌هاي دو طرفه را دارند. ‌اين تفاوت ممكن است چندان بزرگ به‌نظر نيايد. ولي در عمل بسيار مهم است.
 
سيستم‌هاي شبكه سازي اجتماعي مثل Friendster، اوركات، و LinkedIn، كه براي برقراري يك ارتباط نياز به‌تاييد طرف مقابل دارند، نمي‌توانند به‌مقياس‌پذيري در حد وب برسند. همانطور كه Caterina Fake، يكي از بنيانگذاران سرويس‌اشتراك عكس Flickr مي‌گويد، توجه تنها به‌صورت تصادفي متقابل خواهد بود. (به‌همين خاطر در Flickr  كاربران مي‌توانند ليست‌هاي ناظر درست كنند؛ هر كاربري مي‌تواند از طريق RSS براي عكس‌هاي يك كاربر ديگر مشترك شود. كاربري كه عكس‌هايش مورد توجه قرار گرفته است، متوجه‌اين موضوع مي‌شود. ولي نيازي به‌تاييد ارتباط ندارد).

اگر بگوييم يكي از جنبه‌هاي اساسي وب2 بهره‌گيري از هوش جمعي است، به‌طوري‌كه وب را به‌يك مغز جهاني تبديل ‌كرده است، بلاگوسفير را مي‌توان مانند جريان دائمي‌افكار در قسمت پيشين مغز، صدايي كه همه ما در سرمان مي‌شنويم، در نظر گرفت. blogosphere را نمي‌توان نماينده ساختارهاي بنيادي مغز، كه اغلب ناخودآگاه هستند، دانست. ولي مي‌توان آن را معادل افكار خودآگاه قرار داد. به‌همين خاطر، بلاگوسفير به‌عنوان بازتاب تفكرات آگاهانه و توجه جامعه، تاثيرات بسيار قوي و مهمي ‌دارد.

درواقع در درجه اول، به‌خاطر‌اين‌كه موتورهاي جستجو از ساختار لينك‌ها براي تعيين كيفيت صفحات و بهتر كردن نتايج جستجو استفاده مي‌كنند، بلاگرها به‌عنوان كساني كه بهتر از ديگران و به‌طور مداوم به‌محتويات وب لينك مي‌سازند، تاثير بي‌مانندي در شكل‌دهي نتايج جستجوي وب دارند. دوم‌اين‌كه، چون جامعه وبلاگ‌نويسي تا حد زيادي به‌خود مراجعه مي‌كند، ‌اين توجه بلاگرها به‌ساير بلاگرها موجب وسعت ديد و قدرت آن‌ها مي‌شود. پديده "اتاق اكو" كه منتقدان آن را نقد كرده‌اند نيز به‌عنوان يك تقويت كننده عمل مي‌كند.

اگر‌اين پديده فقط يك تقويت‌كننده صرف بود، وبلاگ‌نويسي به‌امري خسته كننده و بي‌فايده تبديل مي‌شد. ولي بلاگينگ هم مثل ويكي پديا، از هوش جمعي به‌عنوان نوعي فيلتر بهره مي‌گيرد.‌ اينجاست كه آن چيزي كه James Suriowecki از آن به‌عنوان "خرد توده‌ها" ياد مي‌كند، وارد ميدان مي‌شود و درست همانطور كه PageRank نتايج جستجوي بهتري نسبت به‌تحليل سند‌ها به‌دست مي‌دهد، توجه جمعي در بلاگوسفير هم بهترين‌ها را بر مي‌گزيند. 

  ممكن است بعضي از وبلاگ‌ها رقيب رسانه‌هاي متعارف باشند. ولي نكته واقعا ناراحت كننده ‌اين است كه‌اين رقابت با كل بلاگوسفير است.‌اين فقط يك رقابت بين سايت‌ها نيست، بلكه رقابتي بين مدل‌هاي تجاري است. جهان وب2 جهاني است كه در آن Dan Gillmor مي‌گويد: "ما، رسانه‌ها"، جهاني كه در آن، ‌اين "مخاطب سابق" است كه تصميم مي‌گيرد چه چيزي مهم است، نه چند نفر در اتاق فرمان.

اهميت داده‌ها
همه برنامه‌كاربردي‌هاي مهم امروزي ‌اينترنت، مبتني بر يك بانك‌اطلاعات تخصصي هستند: بانك اطلاعات جستجوي گوگل، دايركتوري (و بانك اطلاعات جستجوي) ياهو، بانك اطلاعات محصولات آمازون، بانك اطلاعات محصولات و فروشندگان eBay، بانك اطلاعات نقشه‌هاي MapQuest، بانك اطلاعات‌ترانه‌هاي Napster.  همانطور كه Hal Varian  سال پيش در يك مصاحبه‌شخصي گفت، SQL" ،HTML جديد است." مديريت بانك‌اطلاعات يكي از قابليت‌هاي اساسي شركت‌هاي وب2 است، تا حدي كه ما گاهي ‌اين برنامه‌كاربردي‌ها را به‌جاي‌اين‌كه به‌سادگي نرم افزار بخوانيم، به‌آن‌ها  اطلاع افزار (infoware) مي‌گوييم.

اين حقيقت منجر به‌سوالي اساسي مي‌شود: داده‌ها مال چه كسي است؟ در عصر‌اينترنت، شاهد مواردي هستيم كه داشتن كنترل بر بانك‌اطلا‌عاتي منجر به‌تسلط بر بازار و كسب درآمدهاي فوق‌العاده شده است. انحصار ثبت نام‌هاي دامنه، كه توسط دولت در اختيار شركت Network Soulutions (كه بعدها Verisign آن‌را خريد) قرار داده شد، يكي از اولين منابع بزرگ درآمدزايي در‌اينترنت بود. پيش از‌اين گفته شد كه كسب سود از طريق تسلط بر API ‌هاي نرم‌افزاري در دوران‌ اينترنت بسيار سخت‌تر شده است. ولي داشتن كنترل بر منابع داده‌اي كليدي، بسيار سودآور است؛ به‌ويژه اگر‌اين منابع داده قابليت پاسخگويي به‌حجم بالاي درخواست‌ها ناشي از اثر شبكه را داشته باشند و‌ايجاد آن‌ها پر هزينه باشد. 

جدال پلتفرم‌ها

مايكروسافت در هريك از نبردهاي پيشين خود با رقبا، با موفقيت، برگ برنده پلتفرم را رو كرده است و با آن حتي قوي‌ترين برنامه‌كاربردي‌ها را نيز از صحنه خارج كرده است. ويندوز باعث شد كه مايكروسافت بتواند  اكسل را به‌جاي  Word ،Lotus 1-2-3 را به‌جاي WordPerfect و Internet Explorer را به‌جاي Netscape Navigator به ‌كرسي بنشاند.
ولي‌اين‌بار نبرد بين يك پلتفرم و يك برنامه ‌كاربردي نيست، بلكه بين دو پلتفرم است كه هركدام از اساس مدل تجاري متفاوتي دارند: در يك سو، يك توليد‌كننده منفرد نرم‌افزار كه توانسته است از طريق سيستم عامل و API ‌هايش كه به‌طور گسترده نصب و پياده‌سازي شده‌اند، بر مدل اساسي برنامه‌نويسي مسلط شود و در ديگر سو، سيستمي‌بدون مالك، كه شالوده آن را پروتكل‌ها، استانداردهاي باز، و موافقت نامه‌هاي همكاري تشكيل داده‌اند.

ويندوز نقطه اوج كنترل انحصاري از طريق APIهاي نرم‌افزاري است. نت اسكيپ سعي كرد از طريق همان تكنيك‌هايي كه مايكروسافت براي غلبه ‌بر رقبا به‌كار برده بود، قدرت را از چنگ مايكروسافت بيرون بكشد. اما و شكست خورد. ولي آپاچي، كه بر استانداردهاي باز وب متكي بود، موفق شد حالا‌ ديگر نبرد نابرابر، بين يك پلتفرم و يك برنامه‌كاربردي، نيست؛ بلكه نبردي بين پلتفرم‌ها است و اكنون ديگر سوال بر‌اين است كه كدام پلتفرم، و حتي بالاتر از آن كدام معماري، و كدام مدل تجاري براي وضعيت‌هاي پيش رو مناسب‌تر است.

ويندوز نقش درخشاني در حل كردن مشكلات دوران اوليه  پي‌سي داشت.‌اين سيستم عامل زمين بازي را براي توسعه‌دهندگان نرم‌افزار فراهم كرد و بسياري از مشكلاتي كه صنعت كامپيوتر با آن دست‌و‌پنجه نرم مي‌كرد را حل كرد. ولي امروز ديگر يك راه حل منفرد و يكپارچه كه فقط توسط يك سازنده كنترل شود، حلال مشكلات نيست، بلكه خودش مشكل است. سيستم‌هاي ارتباط گرا (communication-oriented)، كه‌اينترنت به‌عنوان يك پلتفرم دقيقا يك نمونه از آن‌هاست، نياز به‌همكاري متقابل دارند. در چنين سيستم‌هايي امكان محدود كردن كاربران از طريق API‌ها محدود است؛ مگر‌اين‌كه يك سازنده بتواند هردو سوي هر ارتباط و تعاملي را در اختيار داشته باشد.

هر توليد‌كننده وب2 كه بخواهد از طريق در اختيار گرفتن پلتفرم سهم خود را حفظ كند، يا افزايش دهد، طبيعتا ديگر از توانايي‌هاي‌اين پلتفرم استفاده نمي‌كند. البته اين‌امر به‌اين معنا نيست كه بگوييم هيچ امكاني براي كسب سود و برتري رقابتي وجود ندارد. ولي نمي‌توان از طريق كنترل API‌هاي نرم‌افزاري يا پروتكل‌ها به‌سود رسيد. بازي جديدي شروع شده است. شركت‌هايي مي‌توانند در دوران وب2 پيروز شوند كه به‌جاي تلاش براي بازگشتن به‌قوانين دوران نرم‌افزار پي‌سي، بتوانند قوانين‌اين بازي جديد را درك كنند.

  اگر به‌اخطار كپي رايت كه در پايين هريك از نقشه‌هايي كه روي MapQuest ،maps.yahoo.com ،maps.msn.com، يا maps.google.com قرار دارد توجه كنيد، ‌اين عبارت را خواهيد ديد."Maps copyright NavTeq ,TeleAtlas": يا اگر از خدمات جديد تصاوير ماهواره‌اي استفاده كنيد،‌اين عبارت را خواهيد ديد‌. Images copyright Digital Globe: اين شركت‌ها سرمايه‌گذاري‌هاي كلاني در بانك‌هاي اطلاعاتشان كرده‌اند (بر طبق گزارش‌ها NavTeq به‌تنهايي 750 ميليون دلار براي ساخت پايگاه‌داده آدرس‌ها و مسيرهايش هزينه كرده است.

Digital Globe نيز پانصدميليون دلار براي فرستادن ماهواره اختصاصي هزينه كرده است تا بتواند تصاويري بهتر از ماهواره‌هاي دولتي تهيه كند). NavTeq حتي به‌قدري پيش رفته است كه از لوگوي معروف ‌Intel Inside تقليد كرده است: روي ماشين‌هايي كه به‌سيستم مسيرياب مجهز هستند، مي‌توان لوگوي NavTeq Onboard را ديد.
 
داده حقيقا براي اين برنامه‌كاربردي‌ها و تنها جزء اصلي در‌اين‌گونه سيستم‌ها‌ همانند ‌Intel Inside است كه زيرساخت نرم‌افزاري آن‌ها يا تا حد زيادي اپن سورس است يا به‌كالاي بدون ارزش افزوده تبديل شده است.

حوزه داغ و پررقابت نقشه‌ها روي وب به‌خوبي نشان مي‌دهد كه مالكيت داده‌هاي اصلي يك برنامه‌كاربردي تا چه اندازه اهميت دارد و چگونه عدم درك ‌اين اهميت مي‌تواند  به‌ از دست دادن موقعيت رقابتي منجر شود. شركتMapQuest در 1995 پيشگام نقشه‌پردازي روي وب بود. ولي ديديم كه !Yahoo، بعد مايكروسافت، و اخيرا گوگل توانسته‌اند به‌راحتي و فقط با گرفتن مجوز همان داده‌ها، برنامه‌كاربردي‌هاي جديدي در‌اين حوزه معرفي كنند و وارد رقابت شوند.

موقعيت آمازون دقيقا، نقطه مقابل MapQuest است. ‌اين شركت هم مثل ساير رقبايش، همچون bn.com، داده‌هاي خام اوليه خود را از بانك‌اطلاعات ISBN شركت R.R. Bowker تامين مي‌كرد. ولي برخلاف MapQuest، آمازون به‌طور بي‌وقفه‌اين داده‌ها را بهتر و غني‌تر كرد و داده‌هايي كه از ناشران مي‌گرفت را نيز به‌آن‌ها اضافه مي‌كرد. مثلا تصاوير پشت جلد، فهرست مطالب،‌ايندكس، فصل‌هاي نمونه، و... .

از همه مهم‌تر، آمازون از فعاليت كاربران براي غني‌تر‌كردن داده‌هايش بهره گرفت. به‌طوري كه بعد از ده سال آمازون، و نه Bowker، به‌عنوان منبع اصلي اطلاعات كتابشناختي شناخته‌مي‌شود و مرجعي براي دانش پژوهان، كتابداران و ساير مصرف‌كنندگان است. آمازون حتي شناسه اختصاصي خودش، ASIN، را هم ابداع كرده است كه براي محصولاتي كه شماره ISBN ندارند، شناسه‌اي معادل آن مي‌سازد. در واقع، آمازون به‌نحوي موثر تامين‌كنندگان داده‌اش را شامل‌شد و آن‌ها را توسعه داد.

تصور كنيد كه MapQuest هم چنين كاري‌كرده بود و از كاربرانش مي‌خواست مسيرها و نقشه‌ها را تصحيح و تكميل‌كنند و از‌اين طريق لايه‌هايي از ارزش به‌داده‌هايش اضافه مي‌كرد. نتيجه ‌اين مي‌شد كه ساير رقبا به‌سختي مي‌توانستند فقط با گرفتن مجوز نقشه، به‌اين بازار وارد شوند و با MapQuest رقابت كنند.

معرفي Google Maps، آزمايشگاهي زنده براي مطالعه رقابت بين سازندگان برنامه‌هاي كاربردي و تامين‌كنندگان داده‌هايشان در اختيار تحليلگران قرار داد. مدل برنامه‌نويسي سبك (lightweight) گوگل منجر به‌پيدايش تعداد زيادي سرويس‌هاي ارزش افزوده به‌شكل مش‌آپ شده است كه Google Maps را با ساير منابع داده‌اينترنتي مرتبط و‌ تركيب مي‌كنند. H.ousingmaps.com متعلق به‌Paul Rademacher كه Google Maps را با داده‌هاي خريد و فروش و اجاره خانه از ‌Craigslist تركيب مي‌كند و از ‌اين طريق يك ابزار تعاملي براي جستجوي خانه ساخته است، يك مثال بارز از‌اين‌گونه mashupها است.

معماري مشاركت

بعضي از سيستم‌ها با هدف تشويق مشاركت طراحي مي‌شوند. دان بريكلين در مقاله‌اي با عنوان "ثروت عمومي" مي‌گويد: سه راه براي ساختن يك پايگاه‌داده بزرگ وجود دارد. راه اول كه در Yahoo! انجام مي‌شود، ‌اين است كه به‌افراد پول بدهيم تا آن را برايمان بسازند.

راه دوم، كه از درس‌هاي جامعه اپن سورس الهام گرفته شده، ‌اين است كه از افراد داوطلب براي ساختن آن كمك بگيريم. Open Directory Project، رقيب اپن سورس ياهو، چنين است. ولي نپستر روش سوم را به‌كار بسته است. قانون ‌Napster اين است كه هر آهنگي كه دانلود شد، به‌طور خودكار روي سرور هم قرار بگيرد. به‌اين‌ترتيب هر كاربري به‌طور خودكار در جهت افزودن ارزش بانك‌اطلا‌عاتي ‌اشتراكي قدم برمي‌دارد. در تمام سرويس‌هاي‌اشتراك فايل P2P هم چنين رويه‌اي دنبال مي‌شود. 

يكي از مهم‌ترين درس‌هاي دوران وب2 ‌اين است كه: كاربران ارزش را افزايش مي‌دهند. ولي فقط درصد كمي‌از كاربران‌اين دردسر را قبول مي‌كنند كه از طريق روش‌هاي مستقيم در جهت افزايش ارزش برنامه‌كاربردي شما اقدام كنند. بنابراين، شركت‌هاي وب2 شيوه‌ها و قوانيني غيرمستقيم براي گردآوري داده‌هاي كاربران ابداع مي‌كنند. به‌طوري‌كه استفاده عادي از برنامه‌كاربردي به‌طور غيرمستقيم و خودكار موجب افزايش ارزش آن نيز مي‌شود. همان‌طور كه گفته شد، چنين سيستم‌هايي هرچه بيشتر مورد‌استفاده قرار بگيرند، بهتر مي‌شوند.

ميچ‌كاپور يك‌بار گفته بود كه "معماري اصل‌موضوع است." مشاركت، ذات نپستر و بخشي جدايي‌ناپذير از معماري بنيادي آن است.

حتي مي‌توان گفت كه شايد ديدگاه معماري نقش مهم‌تري در موفقيت نرم‌افزارهاي اپن‌سورس داشته‌است تا فعاليت‌هاي داوطلبانه، كه اغلب بيشتر مورد‌توجه قرار مي‌گيرد. معماري ‌اينترنت، وب جهان‌گستر، و پروژه‌هاي نرم‌افزاري اپن‌سورس مثل لينوكس، آپاچي، و Perl كه كاربران عليرغم‌اين‌كه به‌دنبال برآورده كردن نيازهاي "خودخواهانه" خودشان هستند، به‌طور خودكار و به‌ارزش جمعي را به‌عنوان يك محصول ثانويه پديد مي‌آورند از اين دست هستند.

هر يك از‌اين پروژه‌ها يك هسته مركزي كوچك دارد، سازوكارهاي دقيق و تعريف شده‌اي براي گسترش دارد و شيوه‌هايي دارد كه هركس مي‌تواند اجزاي مناسب و سازگار را به‌آن بيفزايد. به‌اين‌ترتيب لايه‌هاي خارجي به‌پروژه اضافه مي‌شود و گسترش مي‌يابد. Larry Wall، سازنده ‌Perl اين رويه را به‌"پياز" تشبيه كرده است (به لحاظ لا‌يه‌لا‌يه‌بودن آن). به‌بيان ديگر،‌اين فناوري‌ها به‌سادگي به‌خاطر شيوه طراحي شان تاثير شبكه را نشان مي‌دهند و از آن بهره مي‌گيرند.

مي‌توان گفت كه همه‌اين پروژه‌ها به‌طور طبيعي از معماري مشاركت برخوردارند. ولي همانطور كه در مورد  آمازون مي‌بينيم، با تلاش مداوم (به‌علا‌وه انگيزه‌هاي مالي مثل برنامه Associates) مي‌توان اين معماري را در سيستمي‌ كه به‌طور طبيعي فاقد آن است نيز اعمال كرد. 

در حال حاضر‌اين مش‌آپ‌ها پروژه‌هاي بسيار خلاقانه‌اي هستند كه اكثرا توسط هكرها انجام مي‌شوند. ولي فعاليت‌هاي تجاري نوپايي نيز خيلي سريع بر مبني آن‌ها شكل گرفته است و مي‌بينيم كه حداقل براي يك گروه از توسعه‌دهندگان، گوگل جاي NavTeq را به‌عنوان منبع داده گرفته است و جايگاه خود را به‌عنوان يك واسطه محبوب تثبيت كرده است. به‌زودي شاهد نبرد ميان تامين‌كنندگان‌ داده و سازندگان برنامه‌كاربردي خواهيم بود؛ وقتي كه‌اين‌ دو گروه اهميت بعضي از داده‌ها را به‌عنوان سنگ بناي برنامه‌كاربردي‌هاي وب2 دريابند.

البته هم‌اكنون هم مسابقه براي صاحب شدن انواع مختلف داده‌هاي اساسي شروع شده است: مكان، هويت، تقويم ثبت رويدادها، شناسه‌هاي محصول و فضاهاي نام (namespaces). در خيلي از موارد كه ساختن منبع داده هزينه بالايي در‌بر‌داشته‌باشد، ‌اين فرصت وجود دارد كه يك شركت با سرمايه گذاري كلان نقشي همچون
Intel Inside بازي كند و تنها مالك داده‌ها باشد. در ساير موارد برنده شركتي خواهد بود كه به‌مدد اجتماع كاربران قبل از ديگران به‌حجم اساسي از داده‌ها برسد و آن داده‌ها را تحت يك سرويس ارائه كند.

براي مثال، در حوزه هويت، PayPal ،1-click آمازون و ميليون‌ها كاربر سيستم‌هاي ارتباطات، همه مي‌توانند وارد رقابت براي ساختن بانك اطلاعات هويت در سطح كل شبكه باشند. (در ‌اين زمينه تلاش جديد گوگل براي استفاده از شماره‌هاي تلفن همراه به‌عنوان شناسه اكانت‌هاي جي‌ميل را مي‌توان قدمي ‌براي در برگرفتن و گسترش سيستم تلفن دانست.)

در عين حال شركت‌هاي تازه تأسيسي مثل Sxip در حال بررسي امكان ‌ايجاد يك سيستم هويت يكپارچه، چيزي شبيه ‌يك 1-click " توزيع شده"، هستند كه يك زيرسيستم هويتي جامع و يكپارچه براي وب2 فراهم خواهد كرد. در حوزه تقويم و ثبت رويدادها، EVDB در تلاش است كه بزرگ‌ترين تقويم‌اشتراكي جهان را بر اساس يك معماري مشاركتي مبتني بر ويكي پياده‌سازي كند. البته هنوز نمي‌توان درباره موفقيت هركدام از ‌اين ‌ايده‌ها و راه حل‌هاي نو اظهار‌نظر كرد. ولي واضح است كه استاندارد‌ها و راه حل‌هاي‌ اين حوزه، كه عملا كلاس‌هاي مختلف داده را به ‌زيرسيستم‌هاي معتبر "سيستم‌عامل ‌اينترنت" تبديل مي‌كنند، نسل بعدي برنامه ‌كاربردي‌ها را خواهند ساخت.

در رابطه با داده به‌نكته ديگري نيز بايد توجه داشت و آن نگراني كاربران در رابطه با حريم خصوصي و حقوق آنها نسبت به‌داده‌هاي خودشان است. در خيلي از برنامه‌كاربردي‌هاي تحت‌وب اوليه محدوديت‌هاي دقيقي براي كپي‌رايت اعمال‌نمي‌شود. براي مثال، آمازون براي هريك از نقدها، مرورها و شرح‌هايي كه در سايتش ثبت مي‌شود، ادعاي كپي رايت دارد. ولي‌اين به‌اين معني نيست كه كاربران نمي‌توانند همان نقد را در جاي ديگري هم بنويسند و ثبت كنند. به‌هر حال، كم كم كه شركت‌ها مي‌فهمند كه داشتن كنترل روي داده‌ها مي‌تواند مهم‌ترين مزيت رقابتي آن‌ها بشود، شاهد افزايش تلاش براي كنترل حقوق داده‌ها خواهيم بود. 

درست همانطور كه سلطه نرم‌افزارهاي اختصاصي منجر به‌ظهور نهضت نرم‌افزار آزاد شد، انتظار مي‌رود كه بانك‌هاي اطلا‌عاتي اختصاصي منجر به‌جنبش "داده آزاد" در دهه‌ آينده شوند. حتي از همين حالا هم مي‌توانيم نشانه‌هايي از شروع ‌اين جنبش مخالف را در پروژه‌هاي چون ويكي پديا، Creative Commons و پروژه‌هاي نرم‌افزاري چونGreasemonkey ببينيم، كه به‌كاربران امكان مي‌دهند كه نحوه نمايش داده‌ها روي مانيتورهايشان را كنترل كنند.

پايان چرخه توليد نرم افزار
همانطور كه در بحث گوگل در مقابل نت اسكيپ ذكر شد، يكي از ويژگي‌هاي تعيين‌كننده نرم‌افزارهاي عصر‌اينترنت ‌اين است كه به‌صورت يك سرويس ارائه مي‌شوند، نه به‌صورت يك محصول.‌ اين حقيقت منجر به‌تغييراتي بنيادي در مدل تجاري شركت‌هاي عصر‌اينترنت شده است:

- انجام‌دادن عمليات بايد به ‌قابليت اساسي تبديل شود. تخصص گوگل يا ياهو در توسعه محصولات بايد با تخصص در انجام‌دادن عمليات روزانه همراه باشد.‌اين تحول نرم‌افزار از يك محصول آماده به‌يك سرويس به اندازه‌اي بنيادي است كه اگر عمليات نگهداري و بهينه سازي به‌طور روزانه انجام نگيرد، عملكرد نرم‌افزار مختل خواهدشد. گوگل بايد به‌طور مداوم وب را پويش كند و ‌ايندكس‌هايش را بروز نمايد. به‌طور مداوم لينك‌هاي زائد و ساير مواردي كه روي نتايجش تاثير منفي مي‌گذارند فيلتر كند، به‌طور مداوم و پويا به‌صدها ميليون جستجوي همزمان كاربران پاسخ دهد، و تبليغات متناسب با محتوي را در كنار آن‌ها نشان دهد.

بي‌علت نيست كه تكنيك‌هاي مديريت سيستم، شبكه‌بندي، و توازن گوگل، رازهايي هستند كه حتي بيشتر از الگوريتم‌هاي جستجوي‌اين شركت پنهان نگه داشته مي‌شوند. بخش عمده‌اي از برتري رقابتي گوگل بر ساير رقبا در موفقيت گوگل در خودكار كردن همين فرايندها نهفته است.

همچنين تصادفي نيست كه زبان‌هاي اسكريپت‌نويسي مثل Perl ،Python ،PHP و اخيرا Ruby نقشي چنين مهم در شركت‌هاي وب2 بازي مي‌كنند. Hassan Schroder، اولين وب‌مَستر شركت سان، در جمله معروفي Perl را به‌" آچار فرانسه ‌اينترنت" تشيبه‌كرده بود. زبان‌هاي پويا (كه به‌زبان‌هاي اسكريپت‌نويسي معروف هستند و مهندسان نرم‌افزار قبلا‌ً اغلب آن‌ها را پست و سطح پايين مي‌انگاشتند) ابزارهاي محبوب مديران سيستم و مديران شبكه هستند. ‌اين زبان‌ها نزد سازندگان سيستم‌هاي نرم‌افزاري پويا كه نياز به‌تغييرات مداوم دارند، نيز بسيار محبوب هستند.

- به‌كاربران بايد به‌عنوان همكار كمكي توسعه‌دهندگان نگاه كرد.‌اين سخن در واقع بازتابي از شيوه‌هاي برنامه‌سازي در دنياي اپن‌سورس است (حتي اگر قرار نباشد نرم‌افزار مورد بحث تحت مجوزهاي اپن سورس منتشر شود.) واقعيت‌اين است كه رهنمود معروف اپن سورس، "سريع منتشر كن و زود به‌زود منتشر كن"، كم كم جايگاهي حتي بنيادي‌تر و انقلابي‌تر يافته است و به‌مفهوم "بتاي دائمي" تبديل شده است. در بتاي دائمي، محصول آزادانه توسعه داده مي‌شود و قابليت‌هاي جديد بي‌وقفه و به‌طور ماهانه، هفتگي و يا حتي روزانه به‌آن اضافه مي‌شوند. بي دليل نيست كه سرويس‌هايي مثل Gmail ،Google Maps ،Flickr و ... تا ماه‌ها علامت Beta را يدك مي‌كشند.

بنابراين نظارت بلادرنگ و مداوم بر رفتار كاربران، براي‌اين‌كه بفهميم از كدام‌يك از قابليت‌هاي جديد استفاده‌مي‌كنند و چگونه‌اين قابليت‌ها را به‌كار مي‌برند، نيز يكي ديگر از قابليت‌هاي اساسي است.

يك برنامه نويس وب در يكي از سرويس‌هاي آنلاين معروف مي‌گويد: " ما هر روز دو يا سه قابليت جديد در قسمت‌هاي مختلف سايت پياده مي‌كنيم و اگر كاربران آن‌ها را نپذيرفتند، آن‌ها را برمي‌داريم. اگر كاربران از قابليتي خوششان آمد، آن را در كل سايت اجرا مي‌كنيم."

Cal Handerson برنامه‌نويس ارشد در Flickr اخيرا فاش‌كرد كه نسخه‌هاي جديد برنامه را هر نيم ساعت يك بار نصب مي‌كنند. ‌اين مدل ساخت و توسعه نرم‌افزار به‌وضوح تفاوت بنيادي با مدل قبلي دارد. همه برنامه‌كاربردي‌هاي تحت وب با چنين شيوه افراطي مثل Flickr توسعه داده نمي‌شوند، اما چرخه ساخت و توسعه آن‌ها تفاوت‌هاي عميقي با نرم‌افزارهاي دوران  پي‌سي و كلاينت سرور دارد. به‌همين دليل سرمقاله اخير ZDnet نتيجه گرفته بود كه مايكروسافت نمي‌تواند گوگل را شكست دهد: "مدل تجارت مايكروسافت مبتني بر‌اين است كه افراد، محيط كامپيوتريشان را هر دو يا سه سال آپگريد كنند. درحالي‌كه مدل تجاري گوگل بر‌اين متكي است كه افراد هر روز به‌دنبال چيزهاي جديد در محيط كامپيوتريشان بگردند."

مايكروسافت توانايي فوق العاده خود را در درس گرفتن از رقبايش و بعد شكست دادن آن‌ها نشان داده است. ولي‌اين‌بار شكي نيست كه براي‌اين رقابت، مايكروسافت (يا هر شركت نرم‌افزاري ديگري) بايد از بنياد به شركت ديگري تبديل بشود. از‌اين لحاظ، شركت‌هايي كه متعلق به‌دوره وب2 هستند، از يك مزيت ذاتي برخوردارند؛ چراكه مجبور نيستند الگوهاي قديمي‌(و مدل‌هاي تجاري و منابع درآمدي مبتني بر آن‌ها) را كنار بگذارند.

مدل‌هاي برنامه نويسي سبك
وقتي‌ايده سرويس‌هاي وب متداول شد، شركت‌هاي بزرگ با ساختن پشته‌هايي از سرويس‌هاي وب وارد ميدان شدند.‌ اين سرويس‌ها براي فراهم آوردن محيطي مطمئن براي برنامه‌كاربردي‌هاي توزيع شده طراحي شده بود.
موفقيت وب مرهون كنارگذاشتن بخش عمده‌اي از نظريه ابرمتن و جايگزين كردن آن با عملگرايي ساده با هدف طراحي بهتر بود. درست به‌همين منوال، مي‌توان گفت كه RSS، برخلاف آن سرويس‌هاي وب پيچيده، تنها وب سرويسي بود كه به‌خاطر سادگيش به‌طور گسترده پياده‌سازي شد. در حالي‌كه پشته وب سرويس‌هاي پيچيده شركت‌هاي بزرگ هنوز راه درازي تا پياده‌سازي گسترده در پيش دارد.

به‌همين‌ترتيب، وب سرويس‌هاي Amazon.com هم به‌دو شكل عرضه مي‌شوند: يكي مطابق با قالب و مقررات رسمي‌پشته وب سرويس‌هاي (SOAP (Simple Object Access Protocol و ديگري خيلي ساده از طريق ارائه داده‌هاي XML روي HTTP؛ راه‌حلي سبك كه گاهي به ‌آن (REST(Representational State Transfer مي‌گويند.

ارتباطات مهم B2B (مثل آنچه كه بين آمازون و شركاي فروش مثل ToeysRUs صورت مي‌گيرد) از طريق پشته SOAP  انجام مي‌شود. ولي به‌گزارش آمازون، 95‌درصد استفاده از وب سرويس‌ها مربوط به‌سرويس سبك REST است.

اين تلاش براي ساده‌تر شدن را مي‌توان در ساير وب سرويس‌هاي "نظام‌مند/زنده" نيز مشاهده كرد. سرويسGoogle Maps كه اخيرا ارائه شد، مثال خوبي است. هكرها (به معناي مثبت يعني برنامه‌نويسان بسيار حرفه‌اي) خيلي سريع‌اينترفيس ساده Google Maps را كه مبتني بر AJAX است، تجزيه و رمزگشايي كردند، و داده‌هاي آن را مجددا در قالب سرويس‌ها جديد با هم‌تركيب كردند. 

سرويس‌هاي وب مربوط به‌نقشه پردازي مدت‌هاست كه توسط سازندگان محصولات GIS نظير ESPI و همچنينMapQuest و Microsoft MapPoint ارائه مي‌شوند. ولي Google Maps به‌خاطر سادگيش بسيار موفق و مورد توجه بود.
 
در حالي‌كه كار كردن با هريك از وب سرويس‌هايي كه به‌طور رسمي‌از سوي سازندگان پشتيباني مي‌شوند، مستلزم امضاي قراردادهاي رسمي ‌بين دو طرف است، شيوه پياده‌سازي Google Maps داده‌ها را در معرض استفاده عموم قرار داد و هكرها خيلي زود راه‌هاي خلاقانه‌اي براي استفاده مجدد از‌اين داده‌ها يافتند.

از آن‌چه كه گفته‌شد مي‌توان نتيجه گرفت كه:  از مدل‌هاي برنامه‌نويسي سبك كه امكان پياده‌سازي سيستم‌هايloosely coupled را مي‌دهد، پشتيباني و استفاده كنيد. پيچيدگي پشته سرويس‌هاي وب رسمي‌ و شركتي به‌اين دليل است كه آن‌ها براي tight coupling طراحي شده‌اند. 

اگرچه‌اين ويژگي در بسياري از موارد ضروري است، بسياري از جالب‌ترين برنامه‌‌هاي كاربردي مي‌توانند كاملا به‌صورت loosly coupled و حتي منقطع (fragile) باقي بمانند. طرز فكر وب2 خيلي با طرز فكر سنتي IT متفاوت است.

- به ‌syndication فكر كنيد نه به‌هماهنگي (coordination). وب سرويس‌هاي ساده مثل RSS و وب سرويس‌هاي مبتني برREST، داده‌ها را به‌جهان خارج syndicate مي‌كنند، و كاري ندارند كه وقتي داده‌ها به‌انتهاي ديگر ارتباط مي‌رسد، چه اتفاقي مي‌افتد.‌ اين‌ايده براي خود‌اينترنت هم اهميت اساسي دارد و بازتابي از قانون انتهابه‌انتها
(end-to-end) است.

- در طراحي خود، قابليت هك شدن و‌تركيب مجدد را در نظر بگيريد.‌اين ويژگي به‌طور مشترك در سيستم‌هايي نظير وب، RSS و AJAX ديده مي‌شود: موانع و محدوديت‌ها براي استفاده مجدد، بسيار كم هستند. بخش اعظمي‌از نرم‌افزارهاي مورداستفاده اپن‌سورس هستند، و حتي وقتي كه‌اين‌گونه نيست، حفاظت از مالكيت فكري به‌طور خيلي محدودي اعمال مي‌شود. گزينه ”View Source“ در مرورگرهاي وب به‌ هر كاربري امكان مي‌دهد صفحات وب ديگران را كپي كند. 

RSS با‌اين هدف طراحي شده است كه كاربر بتواند محتوياتي را كه مي‌خواهد، و هر وقت كه مي‌خواهد، ببيند؛ نه‌اين‌كه فراهم‌كننده اطلاعات در ‌اين‌باره تصميم‌گيري و اعمال‌نظر كند. بهترين وب سرويس‌ها آن‌هايي هستند كه به‌راحتي بتوان موارد استفاده جديد برايشان ابداع كرد. موارد استفاده‌اي كه حتي خود سازندگان وب سرويس هم تصورش را نكرده بودند. عبارت "بعضي از حقوق محفوظ است" كه توسط Creative Commons در مقابل عبارت متداول "همه حقوق محفوظ است" ابداع و‌ترويج شد، رهنمود خوبي براي‌اين نوع طراحي است.

الگوهاي طراحي وب2

Christopher Alexander در كتاب خود با عنوان "زبان الگو" روشي را براي تشريح موجز راه حل براي حل مشكلات معماري پيشنهاد مي‌كند. او مي‌نويسد: " هر الگو، مشكلي كه بارها در محيط ما روي مي‌دهد را تشريح مي‌كند و بعد هسته اصلي راه حل آن را نيز شرح مي‌دهد. به‌طوري كه شما مي‌توانيد ميليون‌ها بار‌اين راه‌حل را به‌كار ببريد، بدون‌اين‌كه حتي يك‌بار آن را به‌شيوه‌اي تكراري انجام داده باشيد."

دنباله بلند: سايت‌هاي كوچك بخش عمده محتويات‌اينترنت را تشكيل مي‌دهند و بازارهاي تخصصي كوچك عمده برنامه‌كاربردي‌هاي احتمالي‌اينترنت را مي‌سازند. بنابراين از توانايي‌هاي مشتريان و مديريت الگوريتمي داده‌ها براي دستيابي به‌كل وب بهره بگيريد، براي دستيابي به‌كناره‌ها و نه فقط مركز، به‌دنباله بلند، نه فقط به‌راس.

اهميت داده‌ها: برنامه‌كاربردي‌ها به‌سرعت متكي بر داده مي‌شوند. بنابراين براي به‌دست آوردن برتري رقابتي به‌دنبال داشتن منبع داده‌اي منحصر به‌فرد باشيد كه ‌ايجاد آن دشوار باشد.
كاربران ارزش را مي‌افزايند. مهم‌ترين نكته در به‌دست‌آوردن برتري رقابتي در برنامه ‌كاربردي‌هاي اينترنت‌ اندازه‌اي است كه كاربران داده‌هاي خودشان را به‌محصول و داده‌هاي شما اضافه‌مي‌كنند. بنابراين  "معماري مشاركت" را در طراحي و توسعه نرم افزارتان نيز در نظر بگيريد. كاري كنيد كه كاربران مستقيم يا غيرمستقيم به‌ارزش برنامه‌كاربردي شما بيفزايند.

تاثير شبكه‌اي خودكار: فقط درصد كمي‌از كاربران دردسر افزايش ارزش برنامه‌كاربردي شما را مي‌پذيرند. بنابراين شيوه‌ها و قوانيني غيرمستقيم براي گردآوري داده‌هاي كاربران ابداع كنيد. به‌طوري‌كه استفاده عادي از برنامه‌كاربردي به‌طور غير مستقيم و خودكار موجب افزايش ارزش آن نيز بشود.

بعضي از حقوق محفوظ است: حفاظت از مالكيت معنوي، قابليت استفاده مجدد را محدود مي‌كند و مانع از شناخت برنامه‌كاربردي شما مي‌شود. بنابراين وقتي كه نفع در پذيرش جمعي و نه در محدوديت‌هاي خصوصي است، مطمئن شويد كه موانع در سر راه پذيرش حداقل هستند. از استانداردهاي جديد پيروي كنيد و مجوزهايي تنظيم كنيد كه تاجايي كه ممكن است محدوديت‌هاي كمتري داشته باشند. طوري طراحي كنيد كه "قابل نفوذ و تجزيه‌كردن" و "قابل‌تركيب مجدد" باشد.

بتاي دائمي: وقتي دستگاه‌ها و برنامه‌ها به‌اينترنت متصل هستند، برنامه‌هاي‌كاربردي، ديگر محصولات نرم‌افزاري منفرد و آماده نيستند، بلكه سرويس‌هايي در حال پيشرفت مداوم هستند. بنابراين قابليت‌هاي جديد را در قالب نسخه‌هاي منفرد و يكپارچه بسته‌بندي و عرضه نكنيد. بلكه آن‌ها را به‌طور مداوم به‌عنوان بخشي از تجربه‌عادي كاربران ارائه كنيد. از كاربران به‌عنوان آزمايش‌كنندگان بلادرنگ استفاده كنيد و امكاناتي در سرويس قرار دهيد كه بتوانيد بفهميد كه افراد از قابليت‌هاي جديد چطور استفاده مي‌كنند.

همكاري كنيد، كنترل نكنيد: برنامه‌كاربردي‌هاي وب از شبكه‌اي از سرويس‌هاي داده كه با يكديگر همكاري متقابل دارند تشكيل شده‌اند. بنابراين امكان تهيه و ارسال محتويات و‌اينترفيس سرويس‌هاي وب و قابليت استفاده مجدد ديگران از سرويس‌هاي داده را فراهم كنيد. از مدل‌هاي سبك برنامه‌نويسي كه ساختن سيستم‌هاي loosely coupled را ممكن مي‌سازد، استفاده كنيد.

نرم افزار فراتر از سطح يك دستگاه منفرد: پي‌سي ديگر تنها وسيله دسترسي به ‌برنامه ‌كاربردي‌هاي ‌اينترنت نيست و برنامه‌كاربردي‌اي كه محدود به‌يك دستگاه باشند ارزش كمتري خواهند داشت. بنابراين برنامه‌هاي ‌كاربردي‌ خود را طوري طراحي كنيد كه به‌راحتي از طريق انواع دستگاه‌ها قابل‌حمل، پي‌سي‌ها، و سرورهاي‌ اينترنت قابل دسترسي باشند.

 نوآوري در‌تركيب‌
مدل‌هاي تجاري سبك ملازم طبيعي برنامه‌نويسي سبك و ارتباطات سبك هستند. استفاده مجدد در طرز تفكر وب2 جايگاه خوبي دارد. سرويس‌هاي جديد، مثل housingmaps.com، به‌سادگي با كنارهم گذاشتن دو يا چند سرويس موجود و‌ تركيب آن‌ها به‌وجود مي‌آيند. Housingmaps.com هنوز يك مدل تجاري ندارد.
 
ولي براي بسياري از سرويس‌هاي كوچك، Google AdSense  (يا شايد پورسانت دريافتي از Amazon Associates، يا هردو) مي‌تواند به‌عنوان جزئي از يك مدل درآمدي باشد.

نظريه‌اي براي سرمايه گذاري در وب2

Paul Kerdrosky كه سرمايه‌گذاري‌هاي مخاطره آميز انجام مي‌دهد، مي‌نويسد: "راز كار در‌اين است كه روي امور قابل تعقيب قضايي سرمايه گذاري كنيد كه در مورد آن‌ها با عقيده عمومي ‌اختلاف‌نظر داريد." جالب است كه مي‌بينيم تمام شركت‌هاي وب2 از جنبه‌اي با عقيده عمومي ‌ناسازگاري دارند: هركسي بر خصوصي نگه‌داشتن داده‌ها تاكيد مي‌كند،Napster ،Flickr و... داده‌ها را در معرض ديد عموم مي‌گذارند.‌اين تفاوت و ناسازگاري بيهوده نيست، بلكه چيز جديدي از آن حاصل مي‌شود. Flickr، جامعه مي‌سازد. نپستر وسعت مجموعه‌اش را به‌دست مي‌آورد.

اگر از جنبه‌ديگري به‌قضيه نگاه كنيم، مي‌توان گفت كه همه شركت‌هاي موفق از چيزي گرانقيمت و حياتي صرف نظر مي‌كنند تا بتوانند چيز ارزشمند ديگري را به‌رايگان به‌دست بياورند. براي مثال، ويكي‌پديا از داشتن اختيار بر نوشتارها صرف‌نظر مي‌كند و در عوض سرعت و وسعت را به‌دست مي‌آورد.  نپستر از ‌ايده كاتالوگ (تمام آهنگ‌هايي كه يك فروشنده مي‌فروشد) صرف نظر مي‌كند. و گستردگي را به‌دست مي‌آورد.  آمازون از داشتن فروشگاه‌هاي فيزيكي صرف‌نظر مي‌كند در عوض خدمات خود را در تمام دنيا گسترش مي‌دهد. گوگل از مشتريان بزرگ صرف‌نظر مي‌كند (البته در اول كار). در نتيجه آن هشتاددرصدي كه كسي به‌نيازهايشان پاسخ نداده بود را به‌دست مي‌آورد. مسئله خيلي شبيه ‌ايكيدو (استفاده از قدرت حريف عليه خودش)  است: وقتي مي‌گوييم: "بله، حق با تو است. هر كسي كه فكرش را بكني از هرجاي دنيا مي‌تواند‌اين مقاله را بروز كند. و مي‌دوني؟!‌ اين اصلا خبر خوبي براي تو نيست."

اين مثال‌ها يكي ديگر از اصول مهم وب2 را‌ آشكار مي‌كنند كه ما به‌آن "نوآوري در‌تركيب" مي‌گوييم. وقتي اجزاي مختلف براي ساختن يك سرويس به‌وفور و بدون صرف هزينه زياد در دسترس باشند، مي‌توانيد به‌سادگي با ‌تركيب‌كردن آن‌ها به‌شيوه‌اي نو و خلاقانه به‌ارزش افزوده و سود برسيد. انقلاب پي‌سي فرصت‌هاي زيادي براي نوآوري در‌تركيب كالاهاي سخت‌افزاري موجود پديد آورد كه شركت‌هايي مثل دل توانستند با مهارت و خلاقيت در‌اين‌تركيب‌ها رقبايي كه مدل تجاريشان متكي بر نوآوري در توليد خود كالاها بود را شكست دهند. به‌نظر مي‌رسد در دوران  وب2 هم شركت‌هايي كه سرويس‌هاي ديگران را به‌كار مي‌گيرند و آن‌ها را با هم‌تركيب و يكپارچه مي‌كنند و سرويس‌هاي جديدي مي‌سازند، از شانس زيادي براي موفقيت برخوردارند.

نرم‌افزار فراتر از سطح يك دستگاه منفرد
يكي ديگر از ويژگي‌هاي جالب توجه وب2 ‌اين است كه وب ديگر محدود به‌پلتفرم  پي‌سي نيست.  Dave Stutz يكي از برنامه‌نويسان با سابقه مايكروسافت هنگام جداشدن از‌اين شركت نصحيت كرده بود كه: "نرم‌افزارهاي مفيدي كه براي كار فراتر از سطح فقط يك دستگاه نوشته شده‌اند، در آينده سود زياد و طولاني مدتي خواهند داشت."

البته هر برنامه‌كاربردي تحت‌وب را مي‌توان به‌عنوان نرم‌افزاري فراتر از سطح يك دستگاه منفرد در نظر گرفت. به‌هرحال، حتي ساده‌ترين برنامه‌كاربردي تحت وب هم حداقل با دو كامپيوتر سروكار دارند يكي كامپيوتري كه ميزبان وب سرور است، و ديگري كامپيوتري كه مرورگر روي آن اجرا مي‌شود و همانطور كه گفته شد، توسعه وب به‌عنوان يك پلتفرم موجب گسترش‌ ايده نرم افزارهاي‌تركيبي مي‌شود كه از سرويس‌هاي وبي كه كامپيوترهاي مختلف فراهم مي‌كنند، تشكيل شده‌اند.

البته در بسياري از حوزه‌هاي وب2،‌اين ويژگي "2 بودن" در واقع چيز جديدي نيست، بلكه آگاهي بيشتر از امكانات بالقوه پلتفرم وب است. بحث حاضر هم ديدي كلي و مهم درباره‌اين‌كه چطور برنامه‌كاربردي‌ها و سرويس‌ها را براي‌اين پلتفرم جديد طراحي كنيم، به‌ما مي‌دهد.

iTunes را مي‌توان امروز بهترين مثال از‌اين اصل دانست. حوزه عملكرد ‌اين نرم‌افزار از دستگاه‌هاي قابل حمل تا سرورهاي عظيم روي وب گسترده شده است، و  پي‌سي در‌اين ميان نقش يك محل نگهداري و‌ايستگاه كنترل محلي را بازي مي‌كند. پيش از اين نيز تلاش‌هاي زيادي براي آوردن محتويات وب روي دستگاه‌هاي قابل حمل صورت گرفته است. ولي‌تركيب iPod/iTunes يكي از اولين برنامه‌هاي‌كاربردي از‌اين دست است كه از اساس براي دربرگرفتن چند دستگاه‌ها مختلف طراحي شده است. TiVo نيز مثال خوب ديگري است.

بسياري از اصول اساسي ديگر وب2 را نيز مي‌توان در iTunes و TiVo ديد. آن‌ها به‌خودي خود برنامه‌كاربردي تحت‌وب نيستند. ولي از قدرت پلتفرم وب بهره مي‌گيرند و وب، بخشي جدايي‌ناپذير و تقريبا نامرئي از زيرساخت آن‌هاست. مديريت داده‌ها به‌وضوح مهم‌ترين قابليتي است كه‌اين برنامه‌هاي‌كاربردي‌ عرضه مي‌كنند. آن‌ها سرويس هستند، نه برنامه‌كاربردي پكيج شده (اگرچه در مورد iTunes، مي‌توان از آن به‌عنوان يك برنامه منفرد هم استفاده كرد كه داده‌هاي محلي كاربر را مديريت مي‌كند.)

نكته ديگر آن‌كه، هم iTunes و هم TiVo در حدي ابتدايي از هوش جمعي استفاده مي‌كنند، اگرچه در هردو مورد هنوز تجربه‌آن‌ها به‌قدرت IP نرسيده است. معماري مشاركت تا حد محدودي در iTunes وجود دارد.
اگرچه معرفي اخير پادكستينگ ‌اين وضعيت را عميقا تحت تاثير خواهد گذاشت. 

اين يكي از حوزه‌هاي وب2 است كه انتظار مي‌رود با وصل شدن هرچه بيشتر دستگاه‌هاي مختلف به‌پلتفرم جديد، تغييرات بزرگي را تجربه‌كند. تصور كنيد كه چه كاربردهاي جديدي مي‌تواند به‌وجود بيايد؛ وقتي تلفن‌ها و يا اتومبيل‌هاي ما فقط مصرف كننده داده نباشند. نظارت بلادرنگ بر وضعيت ‌ترافيك، گردهمايي‌هاي آني، و روزنامه‌نگاري شهروندي فقط نشانه‌هايي اوليه از قابليت‌هاي‌اين پلتفرم جديد هستند.

بهبود تجربه‌كاربر
توانايي وب در استفاده از اپلت‌ها و ساير انواع محتويات فعال در مرورگر وب، به‌سال 1992 و مرورگر Viola محصول
Pei Wei باز مي‌گردد. معرفي جاوا در 1995 براي ارائه همين اپلت‌ها انجام شد. جاوا‌اسكريپت و DHTML نيز به‌عنوان روش‌هاي سبك براي فراهم كردن برنامه‌نويسي سمت كلاينت و بهبود تجربه‌كاربر معرفي شدند.
 
چندين سال بعد ماكرومديا از عبارت "برنامه‌هاي‌كاربردي غني‌‌شده با اينترنت" براي تبليغ قابليت‌هاي Flash استفاده كرد. منظور ماكرومديا از‌اين عبارت‌اين بود كه فلش نه تنها مي‌تواند محتويات مالتي‌مديا را ارائه كند، بلكه قابليت ساخت برنامه‌هاي‌كاربردي‌ با GUI را نيز دارد.‌اين عبارت بعدها توسط Laszlo، رقيب اپن سورس Flash نيز به‌كار گرفته شد.

با وجود‌اين، تا زماني كه گوگل، جي‌ميل و بلافاصله بعد از آن Google Maps را معرفي نكرد، اكثريت افراد متوجه ‌اين توانايي وب براي ساختن برنامه‌هاي‌كاربردي با مقياس كامل نشده بودند. دو نرم‌افزار مذكور برنامه‌هايي مبتني بر وب هستند كه از رابط كاربري تمام عيار و قابليت تعاملي معادل پي‌سي برخوردارند.

نخستين بار Jesse James  Garrett از شركت طراحي وب Adaptive Path در يك مقاله به‌مجموعه فناوري‌هاي مورد استفاده گوگل نام AJAX  را داد.

در‌اين مقاله آمده است: AJAX " يك فناوري نيست. در واقع مجموعه‌اي از چندين فناوري مستقل است كه به‌شيوه‌اي نو و موثر با هم‌تركيب شده‌اند. درAJAX  فناوري‌هاي زير در كنار هم گردآمده‌اند:

- ارائه استاندارد محتويات با استفاده از XHTML و CSS

- نمايش پويا و تعامل با استفاده از Document Object Model

- تبادل و كار با داده‌ها با استفاده از XML وXSLT

- بازيابي غيرهمزمان داده‌ها با استفاده از XMLHttpRequest 

- جاوااسكريپت كه همه‌اين فناوري‌ها را با هم مرتبط مي‌كند.

AJAX بخشي كليدي از برنامه‌كاربردي‌هاي وب2 نظير Flickr، برنامه‌هاي ‌‌37singnals مثل Basecamp و Backpack و برنامه‌كاربردي‌هاي گوگل مثل Gmail و  اوركات نيز هست.

ما به‌دوره بي‌نظيري از نوآوري در رابط كاربر وارد شده‌ايم كه در آن توسعه‌دهندگان وب بالاخره مي‌توانند برنامه‌كاربردي تحت‌وب با توانايي و غناي برنامه‌هاي ‌كاربردي‌ محلي مبتني بر پي‌سي  بسازند.

جالب‌اينجاست كه بسياري از‌اين قابليت‌هايي كه تازه كشف مي‌شوند، سال‌ها پيش كه معرفي شده‌اند. در اواخر دهه 1990 هم مايكروسافت و هم نت اسكيپ از قابليت‌هايي كه امروز بالاخره شناخته شده‌اند، آگاه بودند. ولي نبرد آن‌ها بر سر استانداردهاي مورد استفاده موجب شد ساخت برنامه‌هاي ‌كاربردي‌اي كه روي هردو مرورگر كار كنند، دشوار باشد.

تنها وقتي كه مايكروسافت به‌طور قاطع برنده‌اين جنگ شد، و فقط يك مرورگر استاندارد و پيش فرض باقي ماند، نوشتن چنين برنامه‌هايي امكانپذير شد. درست است كه با ظهور  فايرفاكس رقابت در بازار مرورگرها دوباره شروع شده است، ولي حداقل تا به‌حال خبري از رقابت مخرب بر سر استانداردهاي وب، نظير آنچه كه مانع پيشرفت در دهه نود شد، نبوده است.

به همين علت انتظار مي‌رود طي چند سال‌ آينده شاهد معرفي برنامه‌هاي ‌كاربردي تحت‌وب جديد بسياري باشيم. هم برنامه‌هاي‌كاربردي‌ كه از اساس جديد و نوآورانه هستند و هم برنامه‌هاي‌كاربردي‌ كه معادل برنامه‌هاي‌كاربردي‌ پي‌سي را با قابليت‌ها و ظاهري غني روي وب پياده مي‌كنند. تا به‌حال هر تغييري در پلتفرم موجب پديد‌آمدن فرصت‌هايي براي عوض‌شدن رهبري بازار براي برنامه‌‌هاي عمده پلتفرم قبلي نيز بوده است.

در حال حاضر جي‌ميل با ‌تركيب نقاط قوت وب (قابل‌دسترسي از همه جا، امكانات قوي براي بانك اطلاعات، قابليت جستجو) با رابط كاربري كه از لحاظ قابليت استفاده با رابط‌هاي كاربر پي‌سي برابري مي‌كند، نوآوري‌هاي جالبي در‌ايميل به‌وجود آورده است. در عين حال، با افزودن قابليت‌هايي مثل IM و حضور زنده در نرم‌افزارهاي وب، كلاينت‌هاي‌ايميل پلتفرم  پي‌سي كم كم محبوبيت خود را از دست مي‌دهند.
 
فكر مي‌كنيد چقدر با يك كلاينت جامع ارتباطات كه بهترين ويژگي‌هاي‌ايميل، IM، و تلفن‌هاي همراه را با هم‌تركيب كند و با استفاده از VoIP امكانات صوتي را به‌قابليت‌هاي غني برنامه‌هاي‌كاربردي تحت‌وب اضافه كند، فاصله داشته باشيم؟ مسابقه شروع شده است.

به‌سادگي مي‌توان ديد كه چطور وب2 حتي دفتر تلفن  را عوض خواهد كرد و از نو مي‌سازد. در يك دفتر تلفن به‌سبك وب2، دفتر تلفن محلي كه روي  پي‌سي يا تلفن قرار دارد، فقط يك محل نگهداري محتوياتي است كه شما صريحا از سيستم خواسته‌ايد كه حفظ كند. در كنار آن، يك رابط هماهنگ سازي مبتني بر وب، به‌سبك جي‌ميل، وجود خواهد داشت كه هر پيغامي‌كه فرستاده يا گرفته مي‌شود، هر آدرس‌ايميل، و هر شماره تلفني كه استفاده شده است را به‌خاطر مي‌سپرد و يك شبكه اجتماعي مي‌سازد كه از طريق خودآموزي ياد مي‌گيرد كه اگر هريك از تماس موجود در دفتر تلفن محلي پاسخگو نبود، از كدام يك از اطلاعات تماس موجود به‌عنوان جايگزين آن استفاده كند. حتي اگر تماس جايگزين هم جواب نداد، ‌اين سيستم مي‌تواند شبكه اجتماعي وسيع‌تري را به‌دنبال يك جايگزين بگردد. 

   يك واژه پرداز وب2 نه فقط از مستندات منفرد، بلكه از سند‌هاي‌اشتراكي به‌سبك ويكي هم پشتيباني خواهد كرد. ولي در عين حال امكانات كار با متن و صفحه‌بندي كه امروز در واژه‌پردازهاي تحت پي‌سي مي‌بينيم را نيز در اختيار ما مي‌گذارد. Writely مثال خوبي از چنين برنامه‌كاربردي‌اي است، اگرچه هنوز به‌طور گسترده شناخته نشده است.

انقلاب وب2 فقط به‌برنامه‌كاربردي‌هاي پي‌سي محدود نخواهد بود. Salesforce.com نشان داد كه چطور مي‌توان در برنامه‌هاي‌كاربردي‌ در مقياس سازماني، مثل CRM، از وب براي ارائه نرم‌افزار به‌عنوان سرويس استفاده كرد.
رقباي جديد مي‌توانند با درك كامل و بهره‌گيري از قابليت‌هاي وب، فرصت‌هاي خود را براي برنده شدن در رقابت افزايش دهند. شركت‌هايي كه در ‌اين راه موفق شوند، برنامه‌هايي‌كاربردي‌ خواهند ساخت كه از كاربرانشان مي‌آموزند و از معماري مشاركت براي كسب برتري، نه فقط در رابط نرم‌افزار بلكه در غناي داده‌هاي مشترك، استفاده خواهند كرد.

قابليت‌هاي اساسي شركت‌هاي وب2
در اصولي كه در بالا مرور شد، بعضي از ويژگي‌هاي اساسي وب2 را برشمرديم. در هركدام از مثال‌هايي كه ذكر شد، يك يا چند مورد از‌اين اصول مهم به‌كار بسته شده است و موارد ديگر ممكن است اعمال نشده باشد. بنابراين، اجازه بدهيد بحث را با جمع بندي ويژگي‌هاي يك شركت وب2 به‌پايان ببريم:

- نرم‌افزار به‌عنوان يك سرويس، و نه نرم‌افزار بسته‌بندي شده، با امكان مقياس پذيري بالا و مقرون به‌صرفه‌

- دراختيار داشتن منابع داده منحصر به‌فرد، كه‌ايجاد آن‌ها دشوار است و هرچه افراد بيشتري از آن استفاده مي‌كنند، بهتر مي‌شود.

- اعتماد به‌كاربران به‌عنوان همكاران توسعه نرم‌افزار 

 - بهره گيري از هوش جمعي

- به‌كار گرفتن دنباله بلند از طريق خدمت‌رساني مشتريان به‌خودشان‌

- نرم افزار فراتر از سطح يك دستگاه منفرد

- رابط كاربر، مدل توسعه نرم‌افزار و مدل تجاري سبك

از اين پس، اگر شركتي ادعا كرد كه وب‌دويي است، اول قابليت‌هايش را با فهرست فوق مقايسه كنيد. هرچه يك شركت بيشتر از قابليت‌هاي فوق برخوردار بود، بيشتر شايسته نام وب2 است. با وجود‌اين، به‌خاطر داشته‌باشيد كه برتري عالي در يك حوزه تعيين كننده‌تر از داشتن توانايي‌هاي كوچك در هر هفت حوزه است.

جنجال بر سر حق استفاده از اصطلاح Web 2.0

جنجال بر سر حق استفاده از اصطلاح Web 2.0

سرويس خبر شبکه آنلاين



شبكه ايرلندي حرفه‌اي‌هاي IT با ناشر بزرگ كتاب كامپيوتر، O’Reilly Media Inc، بر سر استفاده از اصطلاح Web 2.0 در نام كنفرانسي كه ماه آينده برگزار خواهد شد اختلاف پيدا كرده‌اند.

سرويس خبر شبکه آنلاين - به تازگي مخالفت رسانه CMP Media و انتشارات O'Reilly درباره استفاده از واژه وب 2 براي نامگذاري همايش‌ها و گردهمايي‌ها بدون اجازه اين دو، بحث‌هاي داغ و گسترده‌اي را در محافل اينترنتي براه انداخته است.

در هفته‌هاي اخير، IT@Cork كه در پي سازماندهي همايشي به حمايت مايكروسافت با موضوع وب 2 است، نامه‌هايي را از سوي وكلاي O’Reilly و CMP Media دريافت كرده‌اند كه بهره‌برداري از اصطلاح Web 2.0 را منع كرده است.

O’Reilly و CMP Media مدعي هستند كه اصطلاح Web 2.0 ساخته مبادلات فكري آنها در زمان جريان كنفرانسي است كه سال 2003 برگزار شده بود.

در محافل IT عموماً از اين اصطلاح براي بيان نسل دوم سرويس‌هايي از وب استفاده مي‌شود كه امكان همكاري و مشاركت را براي مردم فراهم ساخته‌اند. مفاهيم و فناوري‌هايي كه ظاهراً بر وب 2 مؤثر هستند وبلاگ‌ها، ويكي‌ها، پادكست‌ها، و RSSها به شمار مي‌روند. وب 2 حركتي است از سايت‌هاي ثابت وب به سايت‌هايي كه پويايي بيشتري دارند. Google Map و Flickr دو نمونه بارز از وب 2 هستند.

وكلاي CMP در نامه‌اي كه براي IT@Cork ارسال كرده‌اند آورده‌اند كه «CMP مدتي است كه درخواست ثبت رسمي واژه Web 2.0 را به عنوان يك service mark داده است كه جهت آماده‌سازي و مديريت رويدادهاي زنده، شامل نمايشگاه‌هاي بازرگاني، نمايشگاه‌هاي عمومي، همايش‌هاي آموزشي و حرفه‌اي، در حوزه كامپيوتر و فناوري اطلاعات به كار خواهد رفت.

سارا وينج، نايب رئيس روابط عمومي O’Reilly Media در وبلاگ خود نوشته است كه «ما با ارسال يك نامه تكميلي براي IT@Cork، موافقت كرده‌ايم كه آنها فقط همين يك بار اجازه دارند از اين واژه استفاده كنند. گرچه ما سخت معتقديم كه نبايد بگذاريم بدون اجازه از واژه Web 2.0 ما در كنفرانس‌ها استفاده شود، اما از نحوه برخورد اوليه خود با IT@Cork عذرخواهي مي‌كنيم».

به گفته تام رافتري، يكي از مسؤولين كنفرانس IT@Cork و شخصي كه تيم او ريلي را براي سخنراني در اين كنفرانس دعوت كرده «بسيار بعيد» است كه IT@Cork قبول كند كه در آينده از واژه Web 2.0 استفاده نكند. او گفته است «اقدام به ثبت رسمي واژه‌اي چون Web 2.0 مثل اين است كه بخواهيد واژه blog را به نام خود ثبت كنيد. به نظر من خيلي مسخره است. مثلاً اگر ما همايشي برگزار كنيم تحت عنوان «ويندوز مايكروسافت به درد نمي‌خورد»، آيا فكر مي‌كنيد مايكروسافت نامه توقف براي ما بفرستد؟ به نظر من كه بي معني است. آنها مي‌گويند اين بار را مي‌توانيم از Web 2.0 استفاده كنيم، اما بايد امضا كنيم كه در آينده از اين واژه استفاده نخواهيم كرد. البته ما هنوز در اين مورد تصميمي نگرفته‌ايم، ولي بسيار بعيد است زير بار چنين خواسته‌اي برويم. وب 2 قرار است به مردم قدرت دهد كه آزادانه‌تر از قبل از فناوري استفاده كنند. موضوع وب 2 آزادي و گشايش است نه انحصارگري».